سامانه

(تغییرمسیر از سامانه‌ها)


سامانه یا راژمان[۱] یا سیستم (به انگلیسی: System) یا هم‌ایسته[۲] مجموعه یا گروهی از اشیای مرتبط یا غیر مرتبط است که با هم، هدف یا اهداف ویژه‌ای را دنبال می‌کنند، به گونه‌ای که یکایی پیچیده را بسازند. معنی واژه‌شناسی سیستم ماهیت اشیا یا شخص می‌باشد .

گونه‌های سامانهویرایش

انواع انتقال مجاز در فرایندهای ترمودینامیکی برای انواع محیطها
انواع محیطها قابلیت انتقال
جرم و انرژِی کار گرما
تبادل ماده  Y  N  N
تبادل انرژی

بدون تبادل ماده

 N  Y  Y
بی دررو  N  Y  N
adynamic

بدون تبادل ماده

 N  N  Y
ایزوله  N  N  N

سامانه مجموعه‌ای از اجزایی است که با هم کار می‌کنند و هدف معینی را دنبال می‌کنند. سامانه تنها به نوع فیزیکی آن محدود نمی‌شود. مفهوم سامانه در مورد پدیده‌های مجرد پویا نظیر اقتصاد نیز به کار گرفته می‌شود.

تعریف و واژه‌شناسیویرایش

اصطلاح «سیستم» ریشه در واژهٔ یونانی syst¯ema دارد که به معنی «باهم جای دادن» است. سیستم، مجموعه‌ای است از عناصر به هم مرتبط که برای نیل به هدف مشترک با هم در تعامل هستند. در زبان فارسی واژهٔ سیستم به دلیل کثرت استفاده، متداول شده‌است. واژه‌های سامانه و نظام معادل‌های فارسی متداول برای واژهٔ سیستم هستند. منظومه یا دستگاه هم گفته شده‌است؛ مانند: منظومهٔ شمسی - Solar system، و دستگاه معادلات خطّی - System of linear equations

سامان یا سامانه هم‌چیده‌ای است از عناصر هم‌پیوسته که یک تمامیّت یگانه را تشکیل می‌دهند. چنین ترکیب و هم‌چیده‌ای معمولاً مجموعه‌ای سامان‌مند و منظّم را درست می‌کند و به همین رو به آن سامانه می‌گویند که از واژهٔ پارسی سامان به معنی نظم و ترتیب گرفته شده‌است. به بخشی از یک سامانه که خود جزئی از یک سامانهٔ دیگر باشد زیرسامانه می‌گویند. یک سامانه معمولاً در برگیرندهٔ بخش‌ها و عناصری است که به هم پیوسته شده‌اند تا جریان و روند داده‌ها، ماده یا انرژی را آسان‌تر سازند. یک سامانه معمولاً واحدهایی دارای برهم کنش دارد که برای آن‌ها می‌توان الگوهای ریاضی تشکیل داد.

جستارهای وابستهویرایش

منابعویرایش

  1. «An Etymological Dictionary of Astronomy and Astrophysics - 1». dictionary.obspm.fr. دریافت‌شده در ۲۰۲۰-۰۶-۰۶.
  2. هم‌ایسته: System ساخته شده از دو بخش syn یعنی هم و histanai یعنی ایستادن، برابر دیگر پارسی سیستم سامانه است. https://www.etymonline.com/word/system

پیوند به بیرونویرایش