سد سه‌دره یا سد سه دهانه (به انگلیسی: Three Gorges Dam)، که بر روی رود یانگ‌تسه در چین ساخته شده‌است. نیروگاه برق‌آبی ساخته‌شده در این سد، بزرگ‌ترین نیروگاه جهان (در بین همهٔ انواع نیروگاه‌ها) است و از نظر تولید برق از سد ایتایپو پیشی گرفته‌است.[۵]

سد سه دره
三峡大坝
ThreeGorgesDam-China2009.jpg
سد در سپتامبر ۲۰۰۹
کشورچین
محلساندوپینگ، منطقه ییلینگ، هوبئی
مختصات۳۰°۴۹′۲۳″ شمالی ۱۱۱°۰۰′۱۲″ شرقی / ۳۰٫۸۲۳۰۶°شمالی ۱۱۱٫۰۰۳۳۳°شرقی / 30.82306; 111.00333مختصات: ۳۰°۴۹′۲۳″ شمالی ۱۱۱°۰۰′۱۲″ شرقی / ۳۰٫۸۲۳۰۶°شمالی ۱۱۱٫۰۰۳۳۳°شرقی / 30.82306; 111.00333
منظورکنترل سیلاب، بدست آوردن انرژی
وضعیتعملیاتی
تاریخ آغاز ساخت۱۴ دسامبر ۱۹۹۴
تاریخ افتتاح۲۰۰۳[۱]
هزینه ساخت¥۲۰۳ بیلیون (US$۳۱٫۷۶۵ بیلیون)[۲]
صاحبانشرکت برق یانگتسه چین (زیر مجموعه شرکت نیروگاه سه دهانه چین)
سد و سرریزها
نوع سدسد گرانشی
بر روی رودیانگ‌تسه
ارتفاع۱۸۱ متر (۵۹۴ فوت)
طول۲٬۳۳۵ متر (۷٬۶۶۱ فوت)
پهنا (تاج)۴۰ متر (۱۳۱ فوت)
عرض (پایه)۱۱۵ متر (۳۷۷ فوت)
حجم سد۲۷٫۲ میلیون متر مکعب (۳۵٫۶ میلیون یارد مکعب)
ظرفیت سرریز۱۱۶٬۰۰۰ متر مکعب بر ثانیه (۴٬۱۰۰٬۰۰۰ فوت مکعب بر ثانیه)
مخزن
مخزنقسمت مخزن سه دهانه
ظرفیت‌ها۳۹٫۳ کیلومتر مکعب (۳۱٬۹۰۰٬۰۰۰ جریب فوت)
حوضه آبریز۱٬۰۰۰٬۰۰۰ کیلومتر مربع (۳۹۰٬۰۰۰ مایل مربع)
مساحت سطح۱٬۰۸۴ کیلومتر مربع (۴۱۹ مایل مربع)[۳]
حداکثر طول۶۰۰ کیلومتر (۳۷۰ مایل)[۴]
ارتفاع عادی۱۷۵ متر (۵۷۴ فوت)
ایستگاه برق
تاریخ کمیسیون۲۰۰۳–۲۰۱۲
نوعمتعارف
بار آبیاندازه گیری شده: ۸۰٫۶ متر (۲۶۴ فوت)
نهایت: ۱۱۳ متر (۳۷۱ فوت)[۳]
توربین‌ها۳۲ × ۷۰۰ مگاوات
۲ × ۵۰ مگاوات نوع فرانسیس
ظرفیت نصب‌شده۲۲٫۵۰۰ مگاوات
تولید سالانه۱۰۱٫۶ تراوات-ساعت (۳۶۶ پتاژول) (۲۰۱۸)
توربین فرانسیس در سد سه‌دره

کار ساخت بدنهٔ این سد، در سال ۲۰۰۶ به پایان رسید، ولی تکمیل سد و تأسیسات نیروگاه برق‌آبی آن در ۴ ژوئیه ۲۰۱۲ با نصب آخرین توربین به پایان رسید. از زمان تکمیل نیروگاه برق‌آبی این سد در سال ۲۰۱۲ میلادی، توان تولید برق آن برابر با ۲۲۵۰۰ مگاوات می‌باشد. لازم است ذکر شود توان ۲۲۵۰۰ مگاواتی این سد با بهره‌گیری از ۳۲ ژنراتور ۷۰۰ مگاواتی و ۲ ژنراتور ۵۰ مگاواتی فراهم شده‌است.[۶][۷]

در سال ۲۰۱۴ میلادی نیروگاه برق‌آبی این سد با تولید ۹۸٫۸ تراوات ساعت انرژی از نظر میزان انرژی تولیدی در سال به رتبه اول جهان دست یافت. این در حالی است که تولید انرژی سالانه سد ایتایپو ۸۷٫۸ تراوات ساعت در سال ۲۰۱۴ بود.[۸][۹][۱۰]

این سد علاوه بر تولید برق، ظرفیت کشتی‌رانی رودخانه یانگ‌تسه را افزایش داده و همچنین پتانسیل وقوع سیل در پایین‌دست را به کمک فراهم کردن فضای ذخیره سیل کاهش داده‌است. دولت چین به این پروژه به عنوان یک مهندسی تاریخی و همچنین یک موفقیت اجتماعی و اقتصادی نگاه می‌کند. توربین‌های بسیار بزرگ و در ضمن بسیار پیشرفته این نیروگاه برق‌آبی گامی به سوی کاهش انتشار گازهای گل‌خانه‌ای است. با این حال، با آب‌گیری این سد برخی از محوطه‌های باستان‌شناسی و فرهنگی منطقه به زیر آب رفت و سبب آواره شدن حدود ۱٫۳ میلیون نفر شد. ضمن آنکه باعث تغییرات زیست‌محیطی قابل توجهی، از جمله افزایش خطر رانش زمین شد. به هر صورت این سد یک موضوع بحث‌برانگیز هم در داخل و هم در خارج از کشور چین بوده‌است.

سراسرنمای سد سه‌دره

منابعویرایش

  1. Ma, Yue (November 26, 2010). "Three Gorges Dam". Stanford University. Archived from the original on April 11, 2016. Retrieved February 13, 2016.
  2. "Three Gorges Dam Hydro Electric Power Plant, China". Power Technology. Verdict Media. Archived from the original on May 28, 2018. Retrieved May 27, 2018.
  3. ۳٫۰ ۳٫۱ "Three Gorges Project" (PDF). Chinese National Committee on Large Dams. Archived from the original (PDF) on March 5, 2014. Retrieved January 1, 2015.
  4. Engineering Geology for Society and Territory – Volume 2: Landslide Processes. Springer. 2014. p. 1415. ISBN 978-3-319-09057-3.
  5. "The Top 100, The World's Largest Power Plants". Retrieved 13 June 2015.[پیوند مرده]
  6. "Three Gorges reservoir raises water to target level". chinaview. Retrieved 13 June 2015.
  7. http://inventorspot.com/articles/final_turbine_chinas_three_gorges_dam_begins_testing
  8. http://news.xinhuanet.com/english/china/2015-01/01/c_127352471.htm
  9. http://www.bnamericas.com/news/electricpower/drought-curbs-itaipu-hydro-output
  10. http://www.itaipu.gov.br/energia/geracao