باز کردن منو اصلی

عبدالقادر بن ملوک شاه بدائونی

زبان‌شناس، نویسنده، مترجم، و تاریخ‌نگار هندی
(تغییرمسیر از عبدالقادر بدایونی)

عبدالقادر بن ملوک شاه بدائونی یا ملّا عبدالقادر بدایونی (۹۴۷- ۱۰۲۴ق)، تاریخ نگار و مترجم صاحب نام قرن دهم هجری، مقارن با دوران سلطنت اکبرشاه در هندوستان است. زادگاه او را بدائون، ناحیه و شهری کهن در ایالت اوتار پرادش در شمال هند ذکر کرده‌اند.[۱]

تحصیلات بدائونیویرایش

در دوازده سالگی پدرش ملوک شاه وی را به سنبهل، نزد شیخ حاتم سنبهلی می‌برد تا فقه حنفی را بیاموزد. وی هم چنین نزد محمد مکی و نیز جد مادریش مخدوم اشرف بساوری، قرآن و علوم عربی را آموخت. بدائونی در سال ۹۶۶ق به همراه پدرش به آگرا می‌رود و در سلک شاگردان شیخ مبارک ناگوری، علوم رسمی را فرا می‌گیرد. بدائونی در علوم دیگر از جمله موسیقی، تاریخ و نجوم نیز تبحر داشته است.

راه یافتن بدائونی به دربار اکبرشاهویرایش

بدائونی در اواخر ذیحجه ۹۸۱ به آگره می‌رود و در آنجا توسط جلال‌خان قورچی و حکیم عین‌الملک شیرازی به اکبر شاه معرفی می‌شود. او پس از ورود به دربار اکبر، دارای منصب‌هایی می‌گردد و مسئولیت‌هایی نیز به وی واگذار می‌شود. از جمله این که به دستور اکبر، فعالیت‌های گسترده‌ای را در زمینه نگارش و نیز ترجمه آثاری از زبان سانسکریت و عربی به فارسی آغاز می‌کند. از مهم‌ترین آثار او نگارش کتاب منتخب التواریخ در سه جلد می‌باشد که تاریخ نگاری از زمان غزنویان تا سلطنت اکبر شاه را شامل می‌شود.[۱][۲]

تالیف‌هاویرایش

ترجمه‌هاویرایش

انزوا و مرگ بدائونیویرایش

بدائونی در سال ۹۹۹ قمری به زادگاهش بدائون باز می‌گردد و اواخر عمر خویش را در انزوا سر می‌کند. دربارهٔ تاریخ دقیق مرگ وی اختلاف نظر وجود دارد. او را در باغ انبه عطارپور در نزدیکی بدائون دفن کردند.

منابعویرایش

  1. ۱٫۰ ۱٫۱ بابافرج تبریزی - برماوی. «بدائون». دائرةالمعارف بزرگ اسلامی ج۱۱. بایگانی‌شده از اصلی در ۲۵ نوامبر ۲۰۱۰.
  2. تصحیح احمدعلی صاحب (۱۳۸۱). «منتخب التواریخ». تارنمای آفتاب.
  3. «تاریخ الفی». کتاب نیوز.
  4. «تاریخ الفی». دائرةالمعارف بزرگ اسلامی.

جستارهای وابستهویرایش

  • میراث مشترک ادب فارسی/ گفتگو با دکتر توفیق سبحانی - (کیهان فرهنگی - سال بیست و دوم - آبان)، ص ۱۲ [۱]