لِسِه فِر (به فرانسوی: Laissez-faire), فرانسوی: [lɛsefɛʁ] ( ) رویکردی اقتصادی است که طبق آن تراکنش میان افراد باید عاری از هرگونه دخالت حکومت باشد. از این روست که لسه فر از مبانی فکری اقتصاد آزاد و لیبرالیسم کلاسیک محسوب می‌شود. لفظ لسه فر بخشی از گزارهٔ فرانسوی laissez faire, laissez passer است به معنی «بگذار بروند». لسه فر معمولاً در تقابل با برنامه‌ریزی مرکزی از سوی حکومت اقتدارگرا یا دخالت‌گری حکومت در جهت سوق دادن فعالیت‌های اقتصادی به جانب دلخواه [حکومت] به کار می‌رود. لودویگ فن میزس در کتاب کنش انسانی می‌نویسد: «لسه فر یعنی: بگذار تا انسان عادی خود انتخاب و عمل کند. مجبورش مکن که گردن به خواست دیکتاتور نهد.»[۱]

لسه فر به عنوان یک نظام فکری بر اصول زیر استوار است:

۱. فرد واحد پایه‌ای در جامعه است.

۲. فرد حق طبیعی آزادی دارد.

۳. نظم فیزیکی طبیعیت نظامی دارای هارمونی و خودتنظیم‌گر است.

۴. ابرشرکت‌ها مخلوقات دولت‌اند و در نتیجه شهروندان باید آنان را به دلیل تمایل‌شان به اخلال در نظم خودجوش اسمیتی به دقت مورد نظارت قرار دهند.[۲]

منابعویرایش

  1. Mises, "XXVII: 6. The meaning of Laissez Faire", Human Action
  2. Adam Smith, Wealth of Nations, p. 52: "The exclusive privileges of Corporation (feudal Europe)، statutes of apprenticeship, and all those laws which restrain, in particular employments, the competition to a smaller number than might otherwise go into them, have the same tendency, though in a less degree. They are a sort of enlarged monopolies, and may frequently, for ages together, and in whole classes of employments, keep up the market price of particular commodities above the natural price, and maintain both the wages of the labour and the profits of the stock employed about them somewhat above their natural rate."