نشان آفتاب

نشان آفتاب، یکی از نشان‌های بانوان است که توسط ناصرالدین شاه قاجار در سال ۱۸۷۳ میلادی بنیاد شد. این نشان در فهرست نظامنامه نشان دولت علیه ایران موجود نبود و ناصرالدین شاه خود آن را مورد استفاده قرار داد.[۱]

نشان آفتاب
Order-of-aftab.jpg
ستارهٔ نشان آفتاب
اهدا توسط شاه ایران
گونه نشان سلطنتی
خاندان پادشاهی دودمان قاجار
وضعیت منحل شده
شاه ناصرالدین شاه
درجه‌ها (شامل متاخرها) آفتاب (درجه یک)
آفتاب (درجه دو)
پایه‌ریزی ۱۸۷۳ میلادی
Order of Aftab Ribbon Bar - Imperial Iran.svg
نوارهای سینه
طرح نشان آفتاب.

وی در سفرهای اروپایی خود این نشان را به برخی از بانوان درباری اعطاء کرد.

نشان درجه یکویرایش

نشان درجه یک شامل نشان سینه، حمایل و نشان حمایل است. نشان سینه یا شمسه آن به شکل خورشیدی برآینده‌است که چهره زنی در میان آن به صورت میناکاری شده قرار دارد که پرتوهای الماس نشان آن را فرا گرفته‌است. نوار این نشان که بر روی شانهٔ راست یا به روی پاپیون قرار می‌گرفت صورتی‌رنگ بود و آستری سبزرنگ داشت.

نشان درجه دوویرایش

این نشان درست مانند نشان درجه یک است با این تفاوت که پرتوهای نشان سینه از برلیان است.

نشان آفتاب در سال ۱۹۲۵ با سرنگونی دودمان قاجار ملغی شد. اما در دوره محمد رضا شاه پهلوی با نشان هفت‌پیکر به افتخار ملکه ثریا جایگزین شد.

دریافت‌کنندگانویرایش

مظفرالدین شاه در این باره در کتاب خاطرات خود می‌نویسد: «صبح از خواب بیدار شدیم نماز و تعقیبات را خوانده و ثنای خدا را بجای آوردیم بعد از صرف چائی جناب اشرف اتابک اعظم شرفیاب شده مطالبی که داشت بعرض رسانید و قدری صحبت فرمودیم لباس نظامی پوشیده حاضر شدیم که باید امروز قبل از نهار دو ساعت بظهر مانده بمیدان مشق برای سان قشون برویم اول پادشاه بمنزل ما آمده قدری نشسته با هم صحبت کردیم جناب اشرف اتابک اعظم هم بود نشان اقدس بایشان داده جلوتر از ما پادشاه بمیدان مشق رفتند قدری که گذشت ملکه آمده بایشان هم قدری صحبت نموده نشان آفتاب هم بایشان دادیم.»

منابعویرایش

  1. Maximilian Gritzner: "Handbuch der Ritter- und Verdienstorden" Leipzig 1893
  2. اعتمادالسلطنه. روزنامه خاطرات. ص ۱۱۵
  3. صفحه ۱۴۷ تا ۱۵۰ سفرنامه اول ناصرالدین شاه به اروپا
  4. صفحه ۱۳۷ سفرنامه اول ناصرالدین شاه به اروپا