هاگریفوس

سرده‌ای از تازه‌آروارگان


هاگریفوس (به انگلیسی: Hagryphus) نام یک سرده از خاگ‌دزدخزندگان است. سنگواره این سرده، مطعلق به دوره کرتاسه پسین بوده و در یوتا یافت شده‌است.

هاگریفوس
محدودهٔ زمانی: کرتاسه پسین، ۷۵٫۹۵ میلیون سال پیش
Hagryphus giganteus - Natural History Museum of Utah - DSC07248.JPG
هاگریفوس، Hagryphus
رده‌بندی علمی e
فرمانرو: جانوران
شاخه: طنابداران
کلاد: دایناسور
راسته: خزنده‌کفلان
زیرراسته: ددپایان
تیره: Caenagnathidae
سرده: Hagryphus
Zanno & Sampson, 2005
گونه نماد
Hagryphus giganteus
Zanno & Sampson, 2005

کشف و نامگذاریویرایش

 
نگاره هاگریفوس که دست کشف شده را هم نشان می‌دهد.

تا به امروز، تنها یک گونه از هاگریفوس در سال ۲۰۰۵ توسط لیندزی زانو و اسکات سامپسون کشف و نامگذاری شده‌است، نام Hagryphus giganteus از مصری Ha (نام خدای صحرای غربی) و γρύψ (gryps) به معنای " شیردال گرفته شده‌است.[۱]

این گونه در سال ۲۰۰۲ توسط مایکل گتی در کایپاروویتس و متعلق به دوره کامپانین پسین در در جنوب یوتا کشف شد. این یافته به صورت علمی در سال ۲۰۰۳ گزارش شد.[۲] تاریخ یابی رادیومتریک سنگ‌ها، نشان می‌دهد که این گونه ۷۵ تقریباً ۷۶ میلیون سال پیش منقرض شده‌است.[۳] این فسیل با نام UMNH VP 12765 در موزه تاریخ طبیعی یوتا نگهداری می‌شود. از یک دست چپ ناقص اما با وجود مفصل تشکیل شده‌است. همچنین فاقد پنجه دوم است. در مچ دست، هر دو استخوان مچ دست نیمه حفظ شده.[۱]

شرحویرایش

همان‌طور که از نام مشخص است، H.giganteus یک خاگ دزد بسیار بزرگ بود که ت تخمین زده می‌شود که تقریباً سه متر بوده‌است. با این وجود او با حدوداً سه متر اندازه، از بزرگترین خاگ دزد شناخته شده تا آن زمان(کیروستنتس) حدود %۳۰ بزرگتر بود. همچنین دست چپ یافت شده حدود یک فوت طول داشت.[۱] با این حال، برآوردهای بعدی که از اندازه جانور شد، کمتر بوده‌است. گرگوری اس. پل در سال ۲۰۱۰ طولی معادل هشت فوت و وزنی معادل پنجاه کیلوگرم را برای این جانور ارائه کرد.[۴]

 
ترمیم

منابعویرایش

  • Barsbold, Rinchen (1976). "[A new Late Cretaceous family of small theropods (Oviraptoridae n. fam.) in Mongolia]". Doklady Akademii Nauk SSSR. 226 (3): 685–688.
  • بیانیه مطبوعاتی دانشگاه یوتا، "دایناسور غول پیکر رپتور در بنای یادبود یوتا کشف شد"
  1. ۱٫۰ ۱٫۱ ۱٫۲ Zanno, L. E.; Sampson, S. D. (2005). "A new oviraptorosaur (Theropoda; Maniraptora) from the Late Cretaceous (Campanian) of Utah". Journal of Vertebrate Paleontology. 25 (4): 897–904. doi:10.1671/0272-4634(2005)025[0897:anotmf]2.0.co;2. خطای یادکرد: برچسب <ref> نامعتبر؛ نام «Zanno2005» چندین بار با محتوای متفاوت تعریف شده‌است. (صفحهٔ راهنما را مطالعه کنید.). خطای یادکرد: برچسب <ref> نامعتبر؛ نام «Zanno2005» چندین بار با محتوای متفاوت تعریف شده‌است. (صفحهٔ راهنما را مطالعه کنید.).
  2. Zanno, L.E.; Sampson, S.D. (2003). "A new caenagnathid specimen from the Kaiprowits Formation (Late Campanian) of Utah". Journal of Vertebrate Paleontology. 23 (3): 114A. doi:10.1080/02724634.2003.10010538.
  3. Lindsay E. Zanno; David J. Varricchio; Patrick M. O'Connor; Alan L. Titus; Michael J. Knell (2011). "A new troodontid theropod, Talos sampsoni gen. et sp. nov. , from the Upper Cretaceous Western Interior Basin of North America". PLOS ONE. 6 (9): e24487. doi:10.1371/journal.pone.0024487. PMC 3176273. PMID 21949721.
  4. Paul, G.S. , 2010, The Princeton Field Guide to Dinosaurs, Princeton University Press p. 150