رومبای کوبایی: تفاوت میان نسخه‌ها

جز
(ایجاد)
برچسب‌ها: ویرایشگر دیداری عدم استفاده از یادکرد و پانویس
 
رومبا یکی از سبک‌های آزاد موسیقی [[کوبا]] که شامل رقص و [[ساز کوبه‌ای|موسیقی کوبه‌ای]] و [[ترانه]] است. خواستگاهخاستگاه آن مناطق شمالی کوبا مخصوصا [[هاوانا]] و [[ماتانزاس]] در اواخر قرن ۱۹ میلادی است. رومبا بر پایه‌ی موسیقی و رقص سنتی آفریقایی از قبیل [[آباکوآ]] و [[یوکا (موسیقی)|یوکا]] بنا شده است. براساس گفته‌های آرجلیرز لئون رومبا ترکیبی از سبک‌های موسیقی کوباست. واژه ''Rumba Complex'' از همین اظهارنظر وارد مباحث [[موسیقی‌شناسی]] شده است. این مجموعه شامل سه فرم سنتی رومبا (یامبو، گوآنکو و کلمبیا) به همراه مشتقات آن‌هاست.
 
رومبا که شاخص‌ترین فرم موسیقی و رقص در کوباست، در قدیم توسط کارگران فقیر آفریقایی در خیابان‌ها و [[حیاط|حیاط‌]]<nowiki/>ها اجرا می‌شده است. بداهه‌خوانی، رقص دقیق و [[درام (ساز)|درام]] پلی‌ریتمیک (ریتم‌های همزمان) اجزای اصلی رومبا هستند. [[کاخون|کاخون‌]]<nowiki/>ها تا قبل از اوائل قرن بیستم و جایگزینی با [[کُنگا]] به عنوان درام استفاده می‌شدند. گروه‌های کوبایی مانند Los Papines، Los Muñequitos de Matanzas، Clave y Guaguancó، AfroCuba de Matanzas و Yoruba Andabo از نمونه‌های موفق ابتدایی این سبک هستند.
 
امروزه این سبک به کشور کوبا محدود شده ولی پیشینه‌ی آن به خوبی از این جزیره خارج شده است. در [[ایالات متحده آمریکا]] سبک [[بالروم رومبا]] یا ''Rhumba''، در آفریقا [[سوکوس]] یا اصطلاحااصطلاحاً [[کُنگولِس رومبا]] (با اینکه بر پایه سبک [[سُن کوبانو]] است) و در [[اسپانیا]] [[فلامنکو رومبا]] و مشتقاتش نظیر [[کاتالان رومبا]]، زیرشاخه‌های رومبای کوبایی هستند.
 
== ریشه‌شناسی ==
تجهیزات رومبا در طی زمان وابسته به امکانات موجود و سبک‌های گوناگون بوده است. تجهیزات اصلی شامل [[کِلاوی]] (دو قطعه چوب که به هم زده می‌شوند)، کُنگا شامل [[کوئینتو]] (درام اصلی)، [[تِرِس دوس]] (درام متوسط)، تومبا و سالیدور (دارم‌های زیر) است و سایر تجهیزات رایج نظیر [[کَتا]] یا [[گوآگوآ]] (استوانه‌ای چوبی)، [[پالیتُس]] (چوب‌هایی که به کَتا زده می‌شوند)، شیکرها از قبیل چِکِری و ماراکاس، اسکرپر مانند گوئیرو، [[بلز (ساز)|بلز]] و کاخون است.
 
در دهه چهل میلادی این سبک تحت تاثیر سبک سُن کوبانو قرار گرفت و موجب افزوده شدن سازهای جدیدی نظیر تِرِس (نوعی گیتار کوبایی)، کنترباس، ترومپت و پیانو به آن و حذف [[ایدئوفون]] از رومبای کوبایی شد. همزمان گروهی با اضافه کردن ساز کوبه‌ای [[بَتا]]، سبک [[بَتا-رومبا]] را ایجاد کردند و اخیرااخیراً اجراهای [[آکاپلا]] رومبا انجام گرفته است.
 
=== ریتم ===
اگرچه رومبا اغلب بصورت دوضربی (<math>\tfrac{2}{4}</math>، <math>\tfrac{4}{4}</math>) اجرا می‌شود ولی نمونه‌های سه‌ضربی (<math>\tfrac{3}{4}</math>، <math>\tfrac{9}{8}</math>) نیز موجود است. در بیشتر سبک‌های رومبا مانند یامبو یا گوآنکو ریتم‌های دوضربی، اصلی و ریتم‌های سه‌ضربی، فرعی هستند. در مقابل، در سبک محلی کلمبیا، ریتم‌های سه‌ضربی، اصلی و ریتم‌های دوضربی، فرعی هستند. که این به علت دوضربی کردنِ ریتم‌های سه‌ضربی آفریقایی ایجاد شده است. در این سبک کلِاوی و کوئینتو صرفاصرفاً وظیفه حفظ ریتم را دارند و سایر سازها بصورت جزئی با پشتیبانی درام اصلی (کوئینتو) اجرا می‌شوند.
 
=== ساختار ترانه ===
 
== سبک‌ها ==
رومبا به سه زیرشاخه‌ی اصلی تقسیم می‌شود: یامبو، گوآنکو و کلمبیا. سبک‌های یامبو و گوآنکو در محله‌های فقیرنشین هاوانا و ماتانزاس توسط آفریقایی تبارهای ایجاد شده که شامل رقص مردان و زنان است. و در مقابل، سبک کلمبیا متعلق به مرکز کوبا و اختصاصااختصاصاً رقص تک‌نفره مردان است که ریشه در غرب آفریقا و موسیقی سه‌ضربی آنجا دارد. در قرن بیستم، این سه سبک، پایه‌ی سبک‌های جدیدتری شده‌اند.
 
=== یامبو ===
ملودی‌های اصلی درام‌های سولیدور و سِگوندوی سبک هاوانایی کلمبیا از شش ضرب هم‌گذر تشکیل شده است. ترکیب بم‌های این درام‌ها ملودی اصلی را ایجاد می‌کنند. هر ضرب هم‌گذر تکرار می‌شود و با بخش بعدی هم‌نوا می‌گردد.
[[پرونده:Columbia.tif|وسط|بندانگشتی|330x330پیکسل|Havana-style Columbia salidor and segundo composite melody]]
عبارت‌های کوئینتوی کلمبیا دقیقادقیقاً با گام‌های رقص آن هماهنگ است. ضربات کوئینتو و گام‌های رقصنده در بیشتر مواقع یکسان و در سایر مواقع هماهنگ هستند. نوازنده کوئینتو باید توانایی تغییر عبارت را بر اساس گام‌های رقصنده داشته باشد. به این ترتیب، عبارات کوئینتو همگی از شیوه و حرکات رقصنده ایجاد و ترکیب می‌شوند.
 
[[رده:رقص در کوبا]]
[[رده:سبک‌های موسیقی کوبایی]]
۵۷۷٬۴۵۰

ویرایش