باز کردن منو اصلی

تغییرات

 
'''[[انتخابات]] ششمین دوره [[مجلس شورای اسلامی]]'''، در تاریخ [[۲۹ بهمن]] [[۱۳۷۸]] خورشیدی، برگزار گردید. از مجموع ۳۸٬۷۲۶٬۴۳۱نفر واجد شرایط رای دادن، '''۲۶٬۰۸۲٬۱۵۷''' نفر، در [[انتخابات]] شرکت کردند.
در این دوره از [[انتخابات]]، [[جبهه دوم خرداد]] توانست کهبا تخلفات فراوان انتخاباتی اکثریت مطلق مجلس را به دست آورد.
در [[تهران بزرگ]]، فهرست نامزدهای پیشنهادی حزب [[جبهه مشارکت ایران اسلامی]]، ۹۰٪ کرسی‌های این حوزه را کسب کرد.{{مدرک}}
 
== افتتاح مجلس ششم ==
جلسهٔ گشایش مجلس در [[۷ خرداد]] ۱۳۷۹ آغاز شد و محمدعلی شیخ شوشتری نمایندهٔ [[شوشتر]] رئیس سنی مجلس شد.
سپس نمایندهٔ رهبری پیام [[سید علی خامنه‌ای]] را خواند. وی در این پیام با اشاره به اقدامات دشمنان در این دوره از نمایندگان درخواست هوشیاری کرد.<ref>[http://farsi.khamenei.ir/message-content?id=3008]</ref>
سپس [[سید محمد خاتمی]] رئیس‌جمهور و [[عبدالواحد موسوی لاری]] [[وزارت کشور جمهوری اسلامی ایران|وزیر کشور]] سخنرانی کردند. [[وزیر کشور]] به کارشکنی‌های [[شورای نگهبان]] از جمله رد شمارش ماشینی آرا سه روز مانده به برگزاری انتخابات و ابطال تعرفه‌های رای در روزهای پایانی مانده به برگزاری و مشکلات عدیده‌ای که در شمارش آرا ایجاد کرده بود اشاره کرد.
{{مدرک}}
 
=== هیئت رئیسه موقت ===
در دومین جلسه مجلس در ۱۰ [[خرداد]] ۱۳۷۹ هیئت‌رئیسهٔ موقت انتخاب شدند. در این رای‌گیری [[مهدی کروبی]] با ۱۸۶ رای مثبت و ۶۳ رای ممتنع رئیس مجلس شد و [[مجید انصاری]] با ۱۴۶ رای مثبت و [[ابوالقاسم سرحدی‌زاده]] با ۸۵ رای مثبت نیز نایب‌رئیس اول و دوم شده؛ [[سهیلا جلودارزاده]]، ناصر خالقی، [[محمد قمی]]، [[علی شکوری راد]]، [[اسماعیل جبارزاده]]، [[جلال جلالی‌زاده]] منشیان؛ تابش، [[سید حسین هاشمی]]، سازگارنژاد نیز کارپردازان موقت شدند.
 
تصمیم برای انتخاب [[کروبی]] به عنوان رئیس مجلس ناشی از مصلحت سنجی و هماهنگی قبلی [[بهزاد نبوی]] و برای کاهش تنش در روابط مجلس ششم با [[جناح راست جمهوری اسلامی ایران|جناح راست]] و رهبری نظام بود.{{مدرک}}
۸ تن از [[جبهه مشارکت ایران اسلامی|جبهه مشارکت]]، ۷ تن از [[حزب کارگزاران سازندگی]]، ۶ نفر در فهرست [[مجمع روحانیون مبارز]] قرار داشتند.
این ترکیب که در آن رهبران [[جبهه مشارکت ایران اسلامی|حزب مشارکت]] و [[سازمان مجاهدین انقلاب اسلامی ایران|سازمان مجاهدین انقلاب]] حضور نداشتند با استقبال جناح راست مواجه شد. {{مدرک}}
با این حال هنگام انتخاب هیئت‌رئیسهٔ دایم دوتن از چهره‌های شاخص اصلاح‌طلب [[بهزاد نبوی]] و سید [[محمدرضا خاتمی]] به سمت نایب‌رئیسان اول ودوم مجلس ششم انتخاب شدند.
مهدی کروبی بلافاصله پس از انتخاب، طی سخنانی گفت که من یک سخنگو نیستم و جایگاه رئیس [[قوه مقننه]] در حد رییسان دو قوه دیگر است.
این اظهارات با واکنش برخی دیگر از نمایندگان مواجه شد که عقیده داشتند همه نمایندگان از یک جایگاه و شان برخوردارند.
جناح راست [[محمد میرمحمدی]] نمایندهٔ [[قم]] را کاندید ریاست مجلس کرد که با کسب ۸۰ رای ناکام ماند در عین حال تعداد نمایندگان نزدیک به این جناح در همین حدود ارزیابی شد.
 
همزمان با برگزاری جلسه دوم مجلس، «انجمن‌های صنفی کارفرمایی ایران» و «کانون عالی شوراهای اسلامی کار» (دو نهاد کارفرمایی و کارگری ایران) در بیانیه‌ای که از مذاکرات خود منتشر ساختند از تصمیم [[مجلس پنجم]] در اصلاح [[قانون کار]] و خارج کردن کارگاه‌های کمتر از پنج نفر از شمول این قانون اعتراض کرده و خواستار اصلاح آن در مجلس ششم شدند.{{مدرک}}
 
همچنین طی روزهای بعد مهدی کروبی با حضور در بیمارستان از [[عبدالله نوری]] ([[وزیر کشور]] [[استیضاح|استیضاح شده]] خاتمی و مدیرمسئول [[روزنامه خرداد]] که در طی دوران زندان بیمار و به بیمارستان منتقل شده بود)، عیادت کرد. گرچه [[عبدالله نوری]] با ممانعت [[شورای نگهبان]] نتوانست در انتخابات حضور یابد، اما برادر وی که در روزهای آخر ثبت نام کرد با اقبال عمومی مواجه شد.{{مدرک}} کروبی وعدهٔ رایزنی با [[سید علی خامنه‌ای]] و آزادی [[عبدالله نوری]] را داد، که هیچگاه محقق نشد.{{مدرک}}
 
== هیئت‌رئیسهٔ دایم ==
== رویدادهای مهم ==
=== [[اکبر هاشمی رفسنجانی]] ===
همزمان با برگزاری افتتاحیه، [[اکبر هاشمی رفسنجانی]] (رئیس [[مجمع تشخیص مصلحت نظام]]) که در شمارش اولیه نفر33 بودبا شمارش مجدد رای‌ها توسط [[شورای نگهبان]] نفر آخر20 شدشده و با رایی پایینی از [[تهران]] به مجلس راه یافته بود کناره گرفت.<ref>{{یادکرد وب |نام خانوادگی= |نام= |عنوان=آمار جالب مشارکت و رتبه اول‌های تهران: از رکورد هاشمی تا ... |نشانی=http://www.asriran.com/fa/news/203666/آمار-جالب-مشارکت-و-رتبه-اول-های-تهران-از-رکورد-هاشمی-تا- |بازبینی= |اثر= |تاریخ= |ناشر=عصرایران |نشانی بایگانی= |تاریخ بایگانی= |کد زبان=}}</ref>
 
=== اعتبارنامهٔ نمایندگان ===
با تشکیل کارگروه بررسی اعتبارنامهٔ نمایندگان، از میان ۲۵۷ نماینده به اعتبارنامهٔ ۱۸ نفر مورد اعتراض قرار گرفت. اکثر این افراد از [[جناح راست جمهوری اسلامی ایران|نمایندگان جناح راست]] بودند که به مجلس راه یافته بودند. از جمله این افراد [[غلامعلی حدادعادل]] بود. بیش از ۱۲۰ نماینده اصلاح‌طلب اعتراض خود را به اعتبارنامهٔ [[غلامعلی حدادعادل]] که در بازشماری آرا توسط شورای نگهبان، نهایتاً از رتبه ۳۳ تهران به رتبهٔ ۲۸ ارتقا پیدا کرد و در میان سی نماینده تهران به مجلس راه یافت.{{مدرک}}
 
گرچه [[مهدی کروبی]] با رد اعتبار نامهٔ [[حداد عادل]] مخالفت کرد. به گفتهٔ وی بنا به [[آیین‌نامه]]، نمایندگان نمی‌توانند به مواردی که از نظر [[شورای نگهبان]] گذشته‌است اعتراض کنند{{مدرک}}
نزدیک به شصت تن از نمایندگان مجلس ششم را [[قوه قضائیه]] به دادگاه فراخواند که از این میان احکام قضایی چهار نفر از آنان صادر و قطعی شد.<ref>[http://www.bbc.co.uk/persian/iran/story/2004/11/041116_mj-jb-iran-judciary-majli6.shtml احکام نمایندگان مجلس ششم اجرا می‌شود][[بی‌بی‌سی|وبگاه بی‌بی‌سی]]</ref>
 
درحالی که نمایندگان از [[مصونیت قضایی]]! برخوردار بودند '''برای نخستین بار''' در دورهٔ [[هاشمی شاهرودی]] این مصونیت برداشته شد.
[[حسین لقمانیان]] نمایندهٔ [[همدان]] دستگیر و به [[زندان اوین]] فرستاده شد تا دوره ده ساله حبس خود را طی کند. این اقدام که برخلاف اصل ۸۴ و ۸۶ [[قانون اساسی]] بود و «مصونیت پارلمانی نمایندگان» را «نقض» می‌کرد، با واکنش شدید و معترضانهٔ نمایندگان مجلس ششم و دولت محمد خاتمی، احزاب و فعالان سیاسی - اجتماعی رو به رو شد.! سرانجام پس از بیست روز از زندانی شدن لقمانیان، واکنش شدید [[مهدی کروبی]]، رئیس مجلس ششم، قوه قضاییه را مجبور به آزادی حسین لقمانیان کرد.<ref name=ToolAutoGenRef1>[http://www.aftabnews.ir/vdccpiq2bpq1s.html آفتاب - لقمانیان احضار شد<!-- عنوان تصحیح شده توسط ربات -->]</ref>[[مهدی کروبی]] از پشت تریبون مجلس اعلام کرد که اگر قوه قضائیه لقمانیان را آزاد نکند،نکند! او از ریاست مجلس استعفا می‌دهد.! پس از این سخنان، مهدی کروبی مجلس را ترک و به منزل خود رفت و گفت تا زمانی که این نماینده مجلس و دیگر نمایندگان مصونیت نداشته باشند، پا به مجلس نمی‌گذارد.! ساعتی پس از این اعتراض مدنی که از سوی کروبی انجام شد، سرانجام با درخواست [[هاشمی شاهرودی|شاهرودی]] و موافقت [[سید علی خامنه‌ای]] حسین لقمانیان آزاد شد.<ref>[http://www.magiran.com/npview.asp?ID=1855501 روزنامه اعتماد ملی88/2/20: حسین لقمانیان رئیس ستاد استان همدان<!-- عنوان تصحیح شده توسط ربات -->]</ref> لقمانیان در شهریور ۱۳۸۴ بار دیگر از سوی شعبهٔ هفتم بازپرسی دادسرای کارکنان دولت احضار شد.<ref name=ToolAutoGenRef1 />
 
=== اصلاح قانون مطبوعات ===
{{اصلی|نامهٔ جام زهر}}
 
در اردیبهشت ۱۳۸۱، ۱۲۷ تن از نمایندگان در نامه‌ای به رهبر سخنان سخیفی عنوان نمودند و وی را به خوردن جام زهر توصیه کردند:
در اردیبهشت ۱۳۸۱، ۱۲۷ تن از نمایندگان در نامه‌ای به [[سید علی خامنه‌ای]]، نسبت به تقابل فزایندهٔ نهادهای انتصابی با خواست و اراده مردم هشدار دادند. این نامه که محرمانه ارسال شده بود را محافل خاص بعد از سه روز علنی کردند. آن زمان، [[شورای عالی امنیت ملی جمهوری اسلامی ایران|شورای عالی امنیت ملی]] طبق دستوری اعلام کرد که متن و حتی خبرِ نامه، در هیچ رسانه‌ای منتشر نشود. با اعلام این دستور، تارنماهای [[ایسنا|خبرگزاری دانشجویان ایران]] (ایسنا) و رویداد، متن و خبر انتشار این نامه را از صفحات خود برداشتند. بخشی از متن این نامه از این قرار است:
 
" ... اگر جام زهری باید نوشید قبل از آنکه کیان نظام و مهمتر از آن، استقلال و تمامیت ارضی کشور در مخاطره قرار گیرد باید نوشیده شود و بی تردید این برخورد خردمندانه و متواضعانه، از سوی ملت با همان پاداشی مواجه می‌شود که امام عزیز راحل روبرو شد "
"
آنچه ما را بر آن داشت تا بدین صورت مصدع اوقات شویم حساسیت شرایط، فرصت اندک و بزرگی خطریست که پیش روی کشور است و با کمال تأسف نجواهای خیرخواهانه و پیشنهادهای آرام و مکتوم ما در سال‌های گذشته ره به جایی نبرده است پس اجازه دهید بر مبنای وظیفه شرعی و قانونی خود و تعهد و مسؤولیتی که در برابر خدا و مردم داریم، آنچه را به خیر و صلاح همه می‌دانیم با حضرتعالی، که بر اساس قانون اساسی _ یعنی میثاق ملی همه ما _ شخص اول کشور هستید در میان بگذاریم، به آن امید که این خیرخواهی منشاء آثار و برکات برای نظام باشد ... هنوز فضای سیاسی کشور را در سال از یاد نبرده‌ایم که به دلایل گوناگون در عرصه سیاست خارجی، ایران در انزوای کامل و حتی کشور در معرض تهدید نظامی خارجی قرار داشت و متأسفانه وضعیت انفعال بر فضای سیاسی کشور حاکم بود اما دوم خرداد همه این تهدیدها را از بین برد ... اما هنوز دو سال از این نعمت بزرگ الهی نگذشته بود که جریانهایی که تا مدتی در بهت و حیرت ناشی از رأی مردم در دوم خرداد به سر می‌بردند، با برنامه‌ای حساب شده، برای فرصت سوزی و شکست آنچه اصلاحات نام گرفته و در برنامه رئیس جمهور تجلی یافته بود، به منظور بازگرداندن اوضاع به وضعیت قبل از دوم خرداد، فعال شدند سیاهه اقدامات تخریبی آنها طولانی و مکرر و اندوه‌بار است و به قول آقای خاتمی هر روز یک بحران آفریدند از آن جمله است قتل‌های زنجیره‌ای، جنایت کوی دانشگاه، تعطیلی مطبوعات و رسانه‌ها، دستگیری فعالان سیاسی، سرکوب دانشجویان و دانشگاهیان، اجرای علنی احکام قضایی بسیار کم سابقه، خنثی کردن تصمیمات مجلس و دولت و انتقال قدرت از آنها به نهادهایی مانند شورای نگهبان، مجمع تشخیص مصلحت، شورای انقلاب فرهنگی و حتی برتری دادن اساسنامه کمیته امداد و آئین‌نامه فروش وسائل اسقاطی نیروی انتظامی بر قوانین مصوب مجلس! بی‌اختیار و بی‌اراده کردن مدیران و مسؤولان اجرایی با پرونده‌سازی‌ها، مچگیری‌ها و تبلیغات سیاه، برخورد با نهادهای مستقل مدنی مانند احزاب، کانون وکلا، سازمان‌های علمی و پژوهشی و مؤسسات فرهنگی و نتیجه خواسته و ناخواسته این همه، جز این نبود که به مردم ایران و جهان نشان داده شود در ایران هیچ تغییری اتفاق نیفتاده و نخواهد افتاد و ثابت شود رأی مردمی که خواست اصلی آنها تغییر در روش‌ها و بینش‌ها بوده است، هیچ اثری ندارد و اعلام گردد که نهادهای مظهر اراده ملت قدرتی ندارند و آشکار شود که نهادهایی که باید کانون حل منازعه و مظهر حاکمیت ملی و جایگاه اجماع و وحدت ملی باشند، به دست تندترین نیروهای مخالف اصلاحات سپرده می‌شود، تا در نهایت رأی مردم بلاموضوع گردد ... اگر جام زهری باید نوشید قبل از آنکه کیان نظام و مهمتر از آن، استقلال و تمامیت ارضی کشور در مخاطره قرار گیرد باید نوشیده شود و بی تردید این برخورد خردمندانه و متواضعانه، از سوی ملت با همان پاداشی مواجه می‌شود که امام عزیز راحل روبرو شد "
 
این نامه که به نامهٔ «جام زهر» معروف شده‌است اشاره به سخن نمایندگان دارد که گفتند اگر جام زهری باید نوشید بشود (آیت‌الله خمینی هنگام پذیرش قطعنامهٔ پایان جنگ از این عبارت استفاده کردبود).
=== تحصن و استعفای جمعی از نمایندگان ===
{{اصلی|تحصن و استعفاء جمعی از نمایندگان مجلس ششم}}
درپی رویدادهای مجلس و برخوردها و رفتارهای نمایندگان، هنگام [[انتخابات]] [[مجلس هفتم]] [[شورای نگهبان]] با اعمال [[نظارت استصوابی]] حدود نیمی از نامزدان را به دلیل نداشتن پایبندی عملی به [[اسلام]] یا ثابت نشدن این پایبندی برای شورای نگهبان ردصلاحیت کرد. در میان ردصلاحیت شدگان، جمع زیادی از نمایندگان [[اصلاح‌طلب]] مجلس ششم بودند. ۱۳۹ نماینده، در اعتراض به ردصلاحیت‌ها در ساخمان مجلس بست نشستند. فرجام ایشان با بی‌اثررای ماندنمردم اعتراض‌ها و برگزاریدر [[انتخابات]] [[مجلس هفتم (جمهوری اسلامی)|مجلس هفتم]] به پایان رسید و سر موعد مقرر، [[استعفا]] دادند.<ref>[http://www.bbc.co.uk/persian/iran/story/2004/02/040201_a_mps_resignation.shtml اسامی نمایندگانی که استعفا داده‌اند] '' (بی‌بی‌سی فارسی)
''</ref>
 
۳ سال بعد آیت‌الله خامنه‌ای در دیدار نمایندگان [[دوره هفتم مجلس شورای اسلامی]]، دیدگاه خود را دربارهٔ مسائل دوره ششم مجلس شورای اسلامی، گفت: {{نقل قول|شرایطی که قبل از پدید آمدن این مجلس به وسیلهٔ بعضی اشخاصی که از روی غفلت، کارهایی انجام می‌دادند به وجود آمده‌بود -رفتن به سمت تحریم انتخابات، رفتن به سمت استعفای نمایندگان، اعتصاب در مجلس، مقابلهٔ مجلس- چیزهای بد و عجیبی بود و صدای عمومی مجلس، با خیلی از مبانی و اصول نظام مغایرت داشت. در یک چنین فضایی، این مجلس [هفتم] رویید.}}
 
وی، بدون اشاره به رد صلاحیت‌ها گفت:
{{گفتاورد | کسانی هستند که با هماهنگی دولت و مجلس مخالف اند. از اول هم همین‌طور شعار دادند که این‌ها یکدست کردند؛ با این که کسی در این یکدستی تأثیری نداشت. ملت این کار را کرده بود و این‌طور انتخاب کرده بود؛ رئیس‌جمهور را آن‌طور، نمایندگان را هم این‌طور. | سید علی خامنه‌ای|<ref>{{یادکرد وب | عنوان=دیدار نمایندگان هفتمین دوره مجلس شورای اسلامی |تاریخ=۸ خرداد ۱۳۸۶|ناشر=پایگاه اطلاع‌رسانی دفتر مقام معظم رهبری|نشانی=http://www.leader.ir/fa/content/3048/%D8%AF%DB%8C%D8%AF%D8%A7%D8%B1-%D8%B1%D8%A6%DB%8C%D8%B3-%D9%88-%D9%86%D9%85%D8%A7%DB%8C%D9%86%D8%AF%DA%AF%D8%A7%D9%86-%D9%85%D8%AC%D9%84%D8%B3-%D8%B4%D9%88%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85%DB%8C }}</ref>}}
== جستارهای وابسته ==
* [[فهرست نمایندگان دوره ششم مجلس شورای اسلامی]]
کاربر گمنام