باز کردن منو اصلی

تغییرات

جز
ویرایش به‌وسیلهٔ ابرابزار:
[[ژنرال]] '''آگوستو خوزه رامون پینوشه اوگارته''' {{اسپانیایی|Augusto José Ramón Pinochet Ugarte}} (زادهٔ [[۲۵ نوامبر]] [[۱۹۱۵ (میلادی)|۱۹۱۵]] در [[والپارایسو]] - درگذشتهٔ [[۱۰ دسامبر]] [[۲۰۰۶ (میلادی)|۲۰۰۶]] در [[سانتیاگو]])، از نظامیان [[شیلی]] بود که در کودتای [[۱۹۷۳ (میلادی)|۱۹۷۳]] شیلی ([[۱۱ سپتامبر]] سال [[۱۹۷۳ (میلادی)|۱۹۷۳]]) دولت [[سوسیالیست]] [[سالوادور آلنده]] را سرنگون کرد و به مدت ۱۷ سال ریاست جمهوری [[شیلی]] را تا سال [[۱۹۹۰ (میلادی)|۱۹۹۰]] به عهده داشت.
 
پینوشه در سال [[۱۹۹۰ (میلادی)|۱۹۹۰]] قبل از ترک مقام خود تدابیر حقوقی وضع کرد که به موجب آن از مصونیت برخوردار شود تا جرایم او قابل تعقیب نباشد. تا چندی پیش که دادگاه عالی شیلی مصونیت حقوقی او را لغو کرد و او می‌توانست به خاطر قانون شکنیقانون‌شکنی محاکمه شود. به دنبال کودتای او در سال [[۱۹۷۳ (میلادی)|۱۹۷۳]] علیه دولت چپ [[سالوادور آلنده]]، هزاران نفر در شیلی به [[زندان]] افتادند. از زمان برکناری ژنرال پینوشه هزاران نفر از کمونیست‌ها خواهان دستگیری و محاکمه او بوده‌اند. پس از فوت او احساس یاس در میان چپی‌ها به علت دادگاهی نشدن آگوستو پینوشه به علت اتهامات نقض حقوق بشر در دوران زمامداریش وجود دارد. در نوامبر ۲۰۰۶ پینوشه مسؤولیت آنچه که در دوران او انجام شده را پذیرفت گرچه هرگز به دلیل این کار محاکمه نشد. بسیاری از هواداران وفادارش نیز پس از آنکه در سال [[۲۰۰۴ (میلادی)|۲۰۰۴]] معلوم شد او درگیر یک اختلاس ۲۷ میلیون دلاری بوده، او را رها کردند.
 
وی سرانجام در [[۱۰ دسامبر]] [[۲۰۰۶ (میلادی)|۲۰۰۶]] به سن ۹۱ سالگی در [[سانتیاگو]] درگذشت.
{{اصلی|کودتای ۱۹۷۳ شیلی}}
[[پرونده:A. Pinochet Stamp.jpg|بندانگشتی|چپ|250px|ژنرال آگوستو پینوشه در سال ۱۹۷۴]]
در [[۱۱ سپتامبر]] [[۱۹۷۳ (میلادی)|۱۹۷۳]] ترکیبی از نیروهای نظامی شیلی (ارتش، نیروی دریایی، هوایی) [[کودتا]] علیه دولت آلنده را به انجام رساندند و طی به توپ بستن قصر محل سکونت سالوادور آلنده او جان باخت. کودتای سال [[۱۹۷۳ (میلادی)|۱۹۷۳]] رسماً به دوران ریاست جمهوری دمکراتیک که در سال [[۱۹۲۵ (میلادی)|۱۹۲۵]] بنا به [[قانون اساسی]] شیلی به تصویب رسیده بود پایان داد. در خاطرات پینوشه آمده‌است که او طراح اصلی توطئه بوده‌است و از مقام خود به عنوان فرمانده کل به منظور هماهنگ کردنهماهنگ‌کردن نیروهای نظامی قبل و بعد از کودتا، سوء استفاده کرده‌است. البته در مورد سخنان خود پینوشه در این جریان شک و شبهه بسیار است، بخصوص از اینکه گاهی گفته می‌شود او کودتا را به راه انداخت ولی شواهدی در این زمینه که او یکی از به راه اندازان کودتا باشد، وجود ندارد.
 
در ماه‌های بعد از کودتا حزب حاکم کتابی به نام ال لیبرو بلانکو دل کامبیو (کتاب سفید تغییر حکومت در شیلی) را منتشر کرد که منظور از چاپ آن توجیه و قانونی جلوه دادن کودتا بود. در این کتاب اظهار شده بود که خود-کودتایی به صورت واضح قابل پیش‌بینی بود و خود دولت آلنده نیز در آن شرکت داشته‌است (طرح زتا). [[سیا|سازمان اطلاعاتی آمریکا]] در مورد این ادعاها می‌گوید، این برنامه زتا، تنها یک نوع تبلیغ سیاسی دولتی می‌باشد تبلیغی که همچنان تعدادی از تاریخ نگاران شیلیایی به آن استناد می‌کنند.
اعضای گروه سری، به منظور ریاست جمهور شدن یکی از چهار عضو برجسته برنامه‌ریزی می‌کنند. این در حالی بود که پینوشه در مدت بسیار کمی جای پای خود را در گروه به عنوان رهبر تثبیت کرد و سپس خود را به عنوان «رهبر ملی» خطاب کرد و در تاریخ ۱۷ اکتبر [[۱۹۷۴ (میلادی)|۱۹۷۴]] خودش را رسماً به عنوان رئیس‌جمهور شیلی برگزید. ژنرال لینت نماینده نیروی هوایی پس از چندی با سیاست‌های پینوشه مخالفت کرد ولی پینوشه او را مجبور به بازنشستگی اجباری کرد و ژنرال فرناندو را به جای او جایگزین کرد.
 
پینوشه در سال [[۱۹۸۰ (میلادی)|۱۹۸۰]] مقدمات یک [[همه پرسیهمه‌پرسی]] به منظور تصویب قانون اساسی جدید را فراهم دید. قانون اساسی جدید توسط جییم گازمان یکی از وابستگان پینوشه، تهیه و ارائه شده بود و این اقدامات و اقدامات دیگر از جانب جناح راست حاکم پست ریاست جمهوری را کاملاً در اختیار پینوشه قرار داد. قانون اساسی جدید، منجر به وجود آوردن پست‌ها و رده‌های جدید دولتی در شیلی شد که مانند آن‌ها می‌توان به قوانین دیوان محکمه و سازمان اطلاعات و امنیت شیلی اشاره کرد. این قانون اساسی همچنین یک نسخهٔ سهل الوصول را در سال [[۱۹۸۸ (میلادی)|۱۹۸۸]] به مردم شیلی تجویز کرد که در یک رفراندوم تک انتخابی، مردم مجبور به انتخاب مجدد پینوشه برای پست ریاست جمهوری شدند. در مورد این همه پرسیهمه‌پرسی فرمایشی نیز مدارک بسیاری در دست است که کاملاً فرمایشی و همچنین همراه با تقلب بوده‌است.
 
در سال [[۱۹۸۳ (میلادی)|۱۹۸۳]] نیروهای مخالف با رژیم وقت شروع به سازمانی کردند. این نیروها اکثراً جنبش‌های کارگری را شامل می‌شدند موجب تحریک و عکس العمل‌های نظامی و سخت گیرانه از جانب دولت و پلیس وفت شدند که سر بریدن پروفسور [[ژوزه مانوئل پارادا]]، روزنامه‌نگار [[مانوئل گویررو]] و [[سانتیاگو ناتینو]] از این جمله بود. البته انجام این کارها از جانب دولت منجر به استعفای ژنرال کیزر مندوزا در سال [[۱۹۸۵ (میلادی)|۱۹۸۵]] از کمیته سری شد.
 
== تغییر سیستم حکومت به دمکراسی ۱۹۸۸ ==
در سال [[۱۹۸۸ (میلادی)|۱۹۸۸]] رفراندومی به منظور انتخاب دوباره پینوشه برای هشت سال دیگر ریاست جمهوری برگزار شد. این همه پرسیهمه‌پرسی از این روی برگزار شد که مخالفت بر ضد پینوشه هر روز افزایش می‌یافت و از سوی دیگر با دیدار [[پاپ ژان پل دوم]] رهبر مسیحیان کاتولیک جهان، به عبارتی مجبور شد که نظام حکومتی را از دیکتاتوری به دمکراسی تغییر شکل بدهد. در این همه پرسیهمه‌پرسی اگر او دوباره رای «آری» می‌آورد، می‌توانست تا سال [[۱۹۹۷ (میلادی)|۱۹۹۷]] در همان مسند باقی بماند ولی اگر «نه» نصیبش می‌شد، می‌بایست تا پایان سال باقی‌مانده از ریاست جهوری خود بماند و بعد از آن یا دوباره کاندید ریاست جمهوری یا مجلس بشود.
 
به سرعت تبلیغات سیاسی برای «نه» گفتن در کشور به راه افتاد. کمپین‌های بزرگ به همراه گروه‌هایی که سابقاً از هم پاشیده و غیر منسجم بودند برپا شد و در طی این کمپین‌ها تبلیغات سیاسی بسیار زیادی برای نه گفتن به حکومت پینوشه تدارک دیده شد. حزب‌های [[سوسیالیست]]، [[سوسیال دمکرات]]، [[رادیکال]] و.. دیگر گروه‌هایی بودند که بخش اعظم این کمپین را تشکیل می‌دادند. بالاخره در تاریخ [[۵ اکتبر]] [[۱۹۸۸ (میلادی)|۱۹۸۸]] «نه» در مقابل «بله» با ده درصد اختلاف (نه = ۵۵٫۹۹٪ و بله = ۴۴٫۱٪) به پیروزی رسید. احزاب متحد شده [[پاتریکیو آیلوین]] که مخالف آلنده هم بود را جلو انداختند تا مقابل پینوشه و حزب راست بایستد. سپس در سال [[۱۹۸۹ (میلادی)|۱۹۸۹]] رفراندومی دیگر به وقوع پیوست که با مقداری قاطع (۹۱٫۲۵٪) به رفراندوم گذاشتن قانون اساسی را برنده شد و در دسامبر همان سال نیز پاتریکیو آیلوین توانست، ریاست جمهوری را نیز با میزان رای ۵۵٫۱۷٪ در مقابل کمتر از ۳۰٪ رای پینوشه و دیگر کاندیداها، از آن خودش کند.
ده سال پس از مرگ پینوشه نیز همچنان بخش قابل اعتنایی از جامعه شیلی نظر مثبتی به کودتا و رژیم نظامی او دارد. بنا به نظرسنجی‌ها سه چهارم جامعه معتقدند که پینوشه و دوران او همچنان بر سیاست شیلی تأثیر (مثبت یا منفی) می‌گذارند.
 
در رسانه‌های کنونی شیلی لفظ [[دیکتاتور]] یا رژیم نظامی برای پینوشه کمتر به کار گرفته می‌شود و بیشتر از پینوشه به عنوان «رئیس جمهوررئیس‌جمهور سابق» یا «ژنرال سابق» یاد می‌شود.<ref name="bbc.co.uk" />
 
== بازگشایی پرونده قضایی ==
پس از مرگ پینوشه به صورت نامنظم هر از چندی پروندهٔ قضایی علیه حکومت وی یا مسئولان آن زمان گشوده می‌شود. در سال ۲۰۱۲ یکی از نظامیان، قبل از مرگ از نحوه کشتن مخالفان و به دریا ریختن آن‌ها پرده برداشت و محل این جنایت را نیز فاش کرد و انجمنی از قضات [[شیلی]] که به نقض تعهد اعضای خود در پاسداری از حقوق شهروندان در دوران پینوشه اذعان کرده‌بود از مردم شیلی خواهان بخشش شد.<ref name="bbc.co.uk" />
 
== پیوند به بیرون ==
 
{{ترتیب‌پیش‌فرض:پینوشه، آگوستو}}
 
[[رده:آگوستو پینوشه]]
[[رده:افراد پادکمونیست اهل شیلی]]