تفاوت میان نسخه‌های «ایلام (تمدن)»

به نسخهٔ 26932332 ویرایش AhadShahrooznia برگردانده شد. (توینکل)
برچسب‌ها: ویرایش با تلفن همراه ویرایش با مرورگر تلفن همراه
(به نسخهٔ 26932332 ویرایش AhadShahrooznia برگردانده شد. (توینکل))
برچسب: خنثی‌سازی
{{Infobox archaeological culture
|name = عیلام
|map = Elam Map-map-faen.svg
|mapcaption =
|period = پیش از ایران
|dates = ۲۷۰۰ – ۵۳۹ پیش از میلاد
|precededby = [[نیاعیلامی]]
|followedby = [[شاهنشاهی هخامنشی|مادهاهخامنشیان]]
|mapalt = d
|region = [[ایران]]
 
{{تاریخ ایران}}
''ایلامعیلام''' (به فارسی باستان: '''اووْجه، هووجه''' 𐎢𐎺𐎩 (Ūvja)<ref>{{یادکرد وب|نویسنده=دانشگاه فرانکفورت آلمان|کد زبان=en|تاریخ=|وبگاه=http://titus.uni-frankfurt.de|نشانی=http://titus.uni-frankfurt.de/texte/etcs/iran/airan/apers/apers.htm|عنوان=Old Persian Corpus, Part No. 8, Text: DB1.}}</ref>) نام یک تمدن در منطقه‌ای است که بخش بزرگی در جنوب غربی [[فلات ایران]] را در پایان [[هزاره سوم (پیش از میلاد)|هزارهٔ سوم قبل از میلاد]] در بر می‌گرفت و در دورهٔ [[هخامنشیان]] به منطقه جغرافیایی سوزیانا [[شوش (شهر باستانی)|شوش (Susa)]] تقلیل یافت. ایلامیان کشورشان را «هَلتَمتی» (Ha(l)tamti/Hatamti) به‌معنی «سرزمین خدا» می‌خواندند، [[اکدیان]] بدان «اِلامتو» (Elamtu) می‌گفتند و [[سومریان]] آن را با [[اندیشه‌نگاشت]] NIM به معنای «بالا و مرتفع» می‌نوشتند.<ref name="پک/بن|1998|ک=ELAM|زبان=en">{{پک/بن|۱۹۹۸|ک=ELAM|زبان=en}}</ref> در ۲۷۰۰ پیش از میلاد، نخستین شاهنشاهی عیلامیایلامی در شوش (در جنوب غربی ایران) تشکیل شد.<ref>[http://www.scaruffi.com/politics/persians.html 2700 BC: a first dynasty creates the Elamite kingdom (non Semitic) in western Persia with capital in Susa] scaruffi.com</ref>
 
در ۲۷۰۰ پیش از میلاد، نخستین شاهنشاهی عیلامی در شوش (در جنوب غربی ایران) تشکیل شد.<ref>[http://www.scaruffi.com/politics/persians.html 2700 BC: a first dynasty creates the Elamite kingdom (non Semitic) in western Persia with capital in Susa] scaruffi.com</ref>
 
در سال ۶۳۹ پیش از میلاد [[آشوربانیپال]] شاه آشور، عیلام را شکست داد و [[شوش (شهر باستانی)|شوش]] را [[غارت]] کرد. پس از این جنگ، عیلام هرگز به عنوان یک قدرت مستقل ظاهر نگردید.<ref name="iranicaonline.org" />
 
در ۲۷۰۰ پیش از میلاد، نخستین شاهنشاهی عیلامی در شوش (در جنوب غربی ایران) تشکیل شد.
 
عیلامیان از آغاز دوره پیش عیلامی تا پایان دوره عیلام نو، حدود ۲۶۶۱ سال در جنوب غربی ایران زندگی و حکومت می‌کردند.<ref name="iranicaonline.org" />
در ۲۷۰۰ پیش از میلاد، نخستین شاهنشاهی عیلامی در شوش (در جنوب غربی ایران) تشکیل شد.<ref>[http://www.scaruffi.com/politics/persians.html 2700 BC: a first dynasty creates the Elamite kingdom (non Semitic) in western Persia with capital in Susa] scaruffi.com</ref>
 
== نام ==
 
== نابودی تمدن ایلام ==
در سال ۶۴۰ ق.م. [[آشور بانیپال]] پادشاه نیرومند [[آشور]]، ایلام را تصرف و مردم ایلام را کشتار و دولت ایلام را نابود کرد. تمدن دیرینه ایلام، پس از هزاران سال مقاومت در برابر اقوام نیرومندی چون [[سومر]]ی‌ها، [[اکد|اَکَدی‌ها]]، [[تمدن بابل|بابلی‌ها]] و [[آشور]]ی‌ها از دشمن خود [[آشور]] شکست خورد و از صفحه روزگار ناپدید گردید. کتیبه [[آشور بانیپال]] دربارهٔ فتح و نابودی ایلام چنین می‌گوید:<ref>{{یادکرد وب|عنوان=تقدیم به جویندگان راه حق|اثر=وبگاه محمد برای مسیح|نشانی=http://mohammadforjesus.org/banipal/jozavat/iran.htm|تاریخ بازدید=۲۴ بهمن ۱۳۸۶|زبان =فارسی|archiveurl=https://web.archive.org/web/20070311053850/http://mohammadforjesus.org/banipal/jozavat/iran.htm|archivedate=۱۱ مارس ۲۰۰۷|dead-url=yes}}</ref>
 
{{نقل قول|تمام خاک شهر [[شوش (شهر باستانی)|شوشان]] و شهر [[ماداکتو]] و شهرهای دیگر را با توبره به آشور کشیدم، و در مدت یک ماه و یک روز کشور ایلام را با همه پهنای آن، جاروب کردم. من این کشور را از چارپایان و گوسپند، و نیز از نغمه‌های موسیقی بی‌بهره ساختم و به درندگان، ماران، جانوران و آهوان رخصت دادم که آن را فرو گیرند.}}
=== زیگورات چغازنبیل ===
[[چغازنبیل|این بنا]] که در ۱۹۷۹ در فهرست بازماند (میراث) جهانی [[یونسکو]] جای گرفت در استان [[خوزستان]] ایران، جنوب شرقی شهر باستانی [[شوش]] جای گرفته‌است.
ساخت آن در حدود ۱۲۵۰ پیش از میلاد و توسط اونتاش گال برای ستایش ایزد اینشوشیناک نگهبان شوش انجام شده‌است. این بنا در حمله [[آشور بانیپال]] به همراه تمدن عیلامی نابود شد و پس از آن زیر خاک از دیده‌ها ناپدید گردیده بود تا دوران کنونی که توسط [[رومن گریشمن]] ایلام‌شناس [[فرانسه|فرانسوی]] خاکبرداری گردید.<ref>[http://www.iscanews.ir/fa/ShowNewsItem.aspx?NewsItemID=153240 ایران زمین؛ زیگورات چغازنبیل] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080314030528/http://www.iscanews.ir/fa/ShowNewsItem.aspx?NewsItemID=153240 |date=۱۴ مارس ۲۰۰۸ }} ''(ایسکانیوز، ۲۷آبان۱۳۸۶)''</ref>
 
== ساختار حکومت ایلام ==
== پیوند به بیرون ==
{{ویکی‌انبار-رده|Elam|ایلام}}
* [https://web.archive.org/web/20140630062024/http://tarikhfa.com/562-%d9%86%da%af%d8%a7%d9%87%db%8cنگاهی-%d8%a8%d9%87به-%d8%aa%d8%a7%d8%b1%db%8c%d8%aeتاریخ-%d8%b9%db%8c%d9%84%d8%a7%d9%85عیلام.html نگاهی به تاریخ عیلام] به همراه عکس (به زبان فارسی)
* [http://www.crystalinks.com/elam.html تاریخ مختصر ایلام] به همراه عکس (به زبان انگلیسی)
* {{یادکرد وب |نویسنده =[[هایدماری کخ]] |نشانی=http://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/309447 |عنوان= خداشناسی و پرستش در عیلام و ایران هخامنشی| ناشر =باستان پژوهی |تاریخ =۱۳۸۲ |تاریخ بازبینی=}}
۴۱٬۱۵۶

ویرایش