پدافند یا پاد آفند (پاد به معنی خلاف) در مفهوم کلی٬ مجموعه اقداماتی است که به‌منظور دفع٬ خنثی سازی٬ کاهش تأثیر اقدامات آفندی دشمن و جلوگیری از دستیابی دشمن به اهداف خودی انجام می‌گیرد.

پدافند به دو گروه پدافند عامل و پدافند غیرعامل تقسیم‌بندی می‌شود.[۱]

پدافند عاملویرایش

پدافند عامل عبارت است از مقابله و رویارویی مستقیم با دشمن و استفاده از جنگ‌افزارهای مناسب و در دسترس برای دفع حمله و خنثی کردن اقدامات و عملیات آفندی دشمن. به‌طور مثال استفاده از سیستم‌های ضدهوایی و هواپیماهای رهگیر جزو پدافند عامل محسوب می‌شود.[۱][۲]

پدافند غیرعاملویرایش

پدافند غیرعامل نیز اقداماتی است که موجب کاهش ضرر و زیان در مقابل عملیات‌های خصمانه هواپیماهای دشمن و تهدیدات خارجی با هزینه کمتر و بکارگیری ترفند و شیوه‌های غیر مسلحانه نظیر: استتار و اختفا و ایجاد سرپناه برای تاسیسات مهم و استراتژیک انجام می‌شود و در این نوع پدافند از هیچگونه سلاحی استفاده نمی‌شود. پدافند غیرعامل به پدافندی گفته می‌شود که با استفاده از کلیه امکانات بدون استفاده از سلاح و جنگ افزار کشور را در برابر انواع عملیات‌های دشمن در امان بدارد.

پدافند سوم

پدافند سوم غیر از دو پدافند قبلی است و بجای مقابله در زمان بروز جنگ یا تهدید، یا بجای تلاش برای کاهش ضرر و زیان در مقابل تحریم یا حمله های زمان جنگ، برای حفظ پیشرفت و سرعت پیشرفت و توسعه برنامه ریزی می کند که البته به صورت جانبی به تقویت دو پدافند قبلی نیز منجر خواهد شد. پدافند سوم، امنیت پیشرفت آفرین را دنبال می کند و از طریق حمایت در کسب یا خلق معرفت، علم، نوآوری و فناوری به دنبال ایجاد قابلیت های برتری ساز سازنده در تدارک دفاع خلاقانه و اصل غافلگیری است تا در نهایت دیگران را به این نتیجه برساند که تهدید، تحریم یا جنگ اثری ندارد و از طرح ریزی، تدارک یا اعمال آن منصرف شوند.[۳]

منابعویرایش

  1. ۱٫۰ ۱٫۱ «پدافند غیرعامل». وبگاه آفتاب.
  2. «مفاهیم: پدافند غیرعامل چیست؟». همشهری آنلاین.
  3. «نظریه پدافند سوم». مرکز تحقیقات راهبردی دفاعی. بایگانی‌شده از اصلی در ۲ مارس ۲۰۱۹. دریافت‌شده در ۲۶ ژانویه ۲۰۱۹.