کرخه

رودخانه‌ای است در جنوب باختری ایران

مختصات: ۳۳°۰۵′۴۶″ شمالی ۴۷°۳۱′۳۴″ شرقی / ۳۳٫۰۹۶۱۱°شمالی ۴۷٫۵۲۶۱۱°شرقی / 33.09611; 47.52611

کرخه سومین رود بلند ایران پس از کارون و سفید رود است. این رود که از کوه‌های زاگرس سرچشمه می‌گیرد و در شمال خوزستان (پل زال) از به هم پیوستن دو رودخانه زال و سیمره، کرخه در شوش و منطقه عبدالخان تشکیل شده و پس از طی مسیری نزدیک به ۷۵۵ کیلومتر در جهت جنوب غربی به تالاب هورالعظیم در مرز ایران و عراق می‌ریزد. نام کرخه برگرفته از شهری در کوره شوش خوزستان به نام کوردوخ یا کوردخه برگرفته شده‌است. مقدسی جغرافی‌دان متقدم مسلمان آن را شهری کوچک، پرجمعیت و مطلوب که باغات و قصر داشته معرفی کرده‌است. نام این رود در کتاب تورات و همچنین در سنگ نبشته‌های باستانی آشور به نام رود اولای آمده و در کنار این رودخانه باستانی چندین نبرد مهم تاریخ باستان رخ داده است؛ مانند نبرد تیل توبا یا نبرد رود اولای که طی آن آشوربانیپال پادشاه شهیر و کشور گشای آشور توانست عیلام را شکست دهد و پادشاه عیلام را به‌قتل رسانده و پادشاهی عیلام را منهدم کند.[۱] رودخانه کرخه از شمال به سوی جنوب جریان دارد و پس از گذر از کنار آثار شوش باستان به سوی باختر تغییر مسیر می‌دهد. در چهل کیلومتری شمال اهواز مسیر آن دوباره تغییر کرده و وارد عراق می‌شود. بزرگ‌ترین سد ایران، سد کرخه در اندیمشک، بر روی رود کرخه ساخته شده‌است.

کرخه
کرخه (روستای هلوه).jpg
مکان
کشور ایران
 عراق
ویژگی‌های ظاهری
سرآب 
 • مکانرشته کوه زاگرس
 • ارتفاع- متر
دهانهدجله
طول۹۰۰ کیلومتر
دبیمتر مکعب بر ثانیه
رود کرخه -شوش- چشم‌انداز زیبای قلعه نصیر- کارگروه مطالعات دوستداران شهر و طبیعت شوش

در دوازدهم فروردین ۱۳۹۸ و در جریان سیل‌های ۱۳۹۸ ایران، دبی رود کرخه در ورودی سد کرخه به ۸٫۴۰۰ متر مکعب در ثانیه رسید.[۲]

منابعویرایش

  1. Ehlers Eckart. (2011). KARḴEH RIVER بایگانی‌شده در ۱۵ مه ۲۰۱۹ توسط Wayback Machine Encyclopædia Iranica, December 15.
  2. «سد کرخه دو سیلاب مهیب تاریخ خود را مهار کرده است / هیچ خطری سد را تهدید نمی‌کند / شرایط دائم پایش می‌شود». ایلنا. ۲۰ فروردین ۱۳۹۸. دریافت‌شده در ۲۰ فروردین ۱۳۹۸.

برخی از داده‌ها از GIS development