باز کردن منو اصلی

قبل از انقلاب خصوصا قبل از تشکیل اسراییل در کاشان یهودیان بسیاری می‌زیستند. مقبره خاخام ملا مشه هلوی (فقیه، شاعر، حکیم، منجم و عارف بزرگ یهودی در اوایل دوران صفوی) از بزرگان یهود در کاشان در منزل مسکونی خود در خیابان کنونی«دارایی» وجود دارد. این شهر در حقیقت محل اقامت یهودیان رانده شده از اسپانیا در دروان تفتیش عقاید می‌باشد و همان‌گونه که Anton Felton می‌نویسد، بنا بر اسناد تاریخی موجود، شهر کاشان «مرکز فرهنگی یهودیان ایران» بوده‌است و وجود عده‌ای با چهره ایی شبیه اسپانیایی‌ها (موهای بور و چشمان سبز و آبی) به دلیل مسلمان شدن عده‌ای زیاد از این یهودی‌ها در دوران مختلف بوده‌است.. خاخام یدیدیا شوفط خاخام اعظم سابق ایران و رهبر روحانی یهودیان ایرانی تبار جهان متولد کاشان است.

در کتاب خاطرات خاخام یدیدیا شوفط، نوشته منوچهر کهن درباره یهودیان کاشان آمده: حدود ۵۰۰ سال قبل که سیصد هزار نفر از یهودی‌ها را بدون هیچ آذوقه و پوشاک، با منتهای بدبختی از اسپانیا اخراج کردند، به ایران مهاجرت کرده‌ایم. (صفحه ۱۴) بنا بر گزارش‌های آلیانس در سال ۱۹۰۶م/۱۳۲۴ق، در کاشان ۲هزار یهودی در ۱۳۰ خانه در میان ۵۰هزار مسلمان زندگی می‌کرده‌اند. یک مدرسهٔ یهودی در سال ۱۹۱۰م/۱۳۲۸ق، توسط یک خیّر محلی به نام یقوطئیل تأسیس شده‌است. ۱۳۸۰ یهودی در ۱۹۴۳م/۱۳۲۱ش، در کاشان زندگی می‌کرده‌اند(عالم یهود،۳۷۹، ۷۳-۴۷۲). بسیاری از این یهودیان، کاشان را به مقصد تهران، لندن و اسرائیل ترک کردند. لرد دیوید آلیانس(متولد ۱۹۳۲م/۱۳۱۰ش)، اهل کاشان، که در ۱۷سالگی به لندن مهاجرت کرد، به یکی از بزرگ‌ترین صنعت‌گران نساجی در انگلستان بدل شد. در پایان قرن بیستم، کاشان که روزگاری «اورشلیم کوچک» نامیده می‌شد، دیگر جایی برای یهودیان نداشت.

منابعویرایش

  • (گزارش آلیانس)ENCYCLOPAEDIA JUDAICA, 2nd ed, vol 11, p 820
  • ۱ - خاطرات حاخام یدیدیا شوفط نوشته منوچهر کهن
  • 2 - Anton Felton «فرش یهودیان یران» که در آن به کتاب Dischnitzer M. تاریخ هنرها و صنیع یهودیان» از انتشارات Jonathan David – لندن – ۱۹۴۵، اشاره می‌کند.
  • 3 - http://www.iranjewish.com/Essay/Essay183_31_farsh.htm انجمن کلیمیان ایران