به حفره‌ای‌ استخوانی‌ که‌ ریشۀ دندان‌ در آن‌ قرار گرفته‌ است آرَک[۱] یا استخوان آلوئول (alveolus) گفته می‌شود. آرک ریشه‌های دندان را پوشانده و پایه‌های استخوانی دندان را شکل می‌دهد.

آرک
Alveole zahn.jpg
آرک دندان آسیای کوچک دوم در استخوان فک بالای یک گاو
جزئیات
سرخرگAnterior superior alveolar arteries، Posterior superior alveolar artery، Inferior alveolar artery
عصب محیطیAnterior superior alveolar nerve، Posterior superior alveolar nerve، Inferior alveolar nerve
شناسه‌ها
لاتینalveolus dentalis
مشD020390
تی‌اِی۹۸A05.1.03.074
A03.1.03.008
تی‌اِی۲793, 854
اف‌ام‌اِی57490

آرک‌ها حفره‌هایی در فک هستند که ریشهٔ دندانها را در ساختار حفره‌مانند بوسیلهٔ فیبر پیرادندانی (پریودنتال) نگه می‌دارند. اصطلاح دیگری که به صورت غیر تخصصی برای آلوئول دندان بکار می‌رود، پایه دندان است. مفصلی که ریشه‌های دندان و حفره را به هم متصل می‌کند نوعی از مفصل رشته‌ای است که مفصل چفتی (گومفوز) نام دارد.

در پستانداران، پایه‌های دندان در استخوان فک بالا، استخوان جلوی فک پایین، و فک مشاهده می‌شود.

محافظت پایهویرایش

محافظت پایه یا محافظت از برآمدگی آرک، روشی برای کاهش آسیب دیدگی استخوان آرک پس از کشیدن دندان به منظور محافظت از حفرهٔ (پایهٔ) دندان در استخوان حفرهٔ دندان است. غشای فیبرین غنی از پلاکت حاوی عناصر تقویت‌کنندهٔ رشد استخوان است که می‌تواند روی پایهٔ یک دندان کشیده شده، بخیه شود. سپس پایهٔ دندان بوسیلهٔ بخیه یا یک غشای غیرقابل جذب یا قابل جذب و بخیه بسته می‌شود.

آسیب‌شناسیویرایش

تورم آرک دندان می‌تواند ناشی از التهاب استخوان (حفره خشک یا آرَک‌آماس) بوده، و به درد و ناراحتی دهان منجر شود.

برش‌ آرَک‌ یا آرَک‌‌سازه‌ از طریق جراحی‌ را آرَک‌بُری (alveolotomy) می‌گویند. تصحیح‌ بدشکلی‌های‌ استخوانی‌ و برداشتن‌ استخوان‌ آرَک‌سازه‌ از طریق جراحی‌ نیز آرَک‌برداری (alveolectomy) نامیده می‌شود.

منابعویرایش

  1. واژه‌های مصوّب فرهنگستان تا پایان دفتر دوازدهم فرهنگ واژه‌های مصوّب