آسمان در شب

آسمان بخشی از جو یا فضای بالای خارج از زمین است که از سطح زمین دیده می‌شود. به دلایل گوناگون، امکان تعریف دقیق آن وجود ندارد. در طول روز، آسمان آبی دیده می‌شود که دلیل آن پراکندگی نور خورشید است.[۱]آسمان با توجه به جو تغییر می‌کند.

معانی آسمانویرایش

  1. سپهر، فلک.
  2. هر یک از طبقات هفتگانه یا نه‌گانه افلاک در نظر قدما، فلک.
  3. یکی از ایزدان.
  4. روز بیست و هفتم از هر ماه خورشیدی.[۲]

آسمان در اشعار فارسیویرایش

آسمان مرد و زمین، زن در خردهرچه آن انداخت این می‌پرورد[۳]

مولانا

پدر آسمان باد و مادر زمیننخوانم برین روزگار آفرین[۴]

فردوسی

گفته‌ای: بی‌پدر چه کس باشد؟پدر آسمان نه بس باشد؟[۵]

اوحدی

مادر تو خاک و آسمان پدر توستدر تن خاکی نهفته جان سمائی[۶]

ناصرخسرو

با توجه ابیات فوق جنسیت آسمان مذکر و زمین مؤنث است.

نرینگی آسمان در اساطیر جهان و ایرانویرایش

بررسی اسطوره‌های اقوام وملل مختلف حاکی از آن است که آسمان پیوسته نماد برتری و قدرت بوده‌است. در دوران اساطیری آسمان جایگاه خدایان بوده و به علت دست نیافتنی بودن و بیکرانگی و نیروی آفرینندگیِ (باران) آن نماد برتری خداوند تلقی شده‌است. یکی از ارزش‌های آسمان نرینگی و قدرت بارورکنندگی آن و ازدواج با مام زمین است.

بنا به روایات چینی آسمان (یانگ) پدر (مذکر) است و وصلت آن با زمین (یین) موجب پیدایش انسان شده‌است.[۷]

در ریگ ودا آسمان، پدر و بوجود آورنده انسان تلقی شده‌است.[۸]

نرینگی آسمان در اساطیر یونانی نیز دیده می‌شود به طوریکه آسمان (اورانوس) شوهر زمین (گایا) است.

در منابع مربوط به اساطیر ایران از جمله بندهشن به نرینگی آسمان اشاره شده و در ادبیات زرتشت آسمان همچون مردی نیرومند است که کُستی (کمربند زرتشتیان) بر میان دارد.[۹]

جستارهای وابستهویرایش

نگارخانهویرایش

منابعویرایش

  1. Tyndall, ‎John (December 1868), "On the Blue Colour of the Sky, the Polarization of Skylight, and on the Polarization of Light by Cloudy Matter Generally", Proceedings of the Royal Society of London, 17, p. pp. 223–233, doi:10.1098/rspl.1868.0033
  2. فرهنگ معین
  3. مثنوی معنوی، مولانا
  4. شاهنامه، فردوسی
  5. جام جم، اوحدی
  6. دیوان اشعار، ناصرخسرو
  7. زمردی حمیرا، نقد تطبیقی ادیان و اساطیر، ۵:۱۳۸۲
  8. جلالی نائینی محمدرضا، ریگ ودا، ۱۶۷:۱۳۷۲
  9. یارشاطر احسان،"آسمان" دانشنامه ایران و اسلام، ۱/۹۶:۱۳۵۶
  • آسمان پدر و زمین مادر در اساطیر ایرانی و شعر فارسی، دکتر ذوالفقار علّامی (استادیار گروه زبان و ادبیات فارسی)، فصل نامه علمی، پژوهشی علوم انسانی دانشگاه الزهرا (س)، سال هفدهم و هجدهم، شماره ۶۷ و ۶۸، زمستان ۱۳۸۶ و بهار ۱۳۸۷

پیوند به بیرونویرایش