باز کردن منو اصلی

آلماتی

بزرگترین شهر و پایتخت پیشین قزاقستان
(تغییرمسیر از آلماآتی)

آلماتی (به قزاقی: Алматы) بزرگ‌ترین شهر کشور قزاقستان و پایتخت پیشین آن است. نام این شهر در فارسی گاه آلماآتی نوشته می‌شود.

آلماتی
Алматы
شهر
Clockwise from top: Blue hour view of Ascension Cathedral, in Panfilov Park; Kazakh British Technical University; Evening view of the city of Almaty from the hill of Kok Tobe; Abay Opera House; Entrance to the Park of the First President; View of Tian Shan mountains along with برج آلماتی from the Republic Square; Golden Man statue in Independence Square.
Clockwise from top: Blue hour view of Ascension Cathedral, in Panfilov Park; Kazakh British Technical University; Evening view of the city of Almaty from the hill of Kok Tobe; Abay Opera House; Entrance to the Park of the First President; View of Tian Shan mountains along with برج آلماتی from the Republic Square; Golden Man statue in Independence Square.
پرچم آلماتی
پرچم
نشان رسمی آلماتی
نشان رسمی
آلماتی در قزاقستان قرار گرفته‌است
آلماتی
آلماتی
Location in Kazakhstan
مختصات: ۴۳°۱۶′۳۹″ شمالی ۷۶°۵۳′۴۵″ شرقی / ۴۳٫۲۷۷۵۰°شمالی ۷۶٫۸۹۵۸۳°شرقی / 43.27750; 76.89583مختصات: ۴۳°۱۶′۳۹″ شمالی ۷۶°۵۳′۴۵″ شرقی / ۴۳٫۲۷۷۵۰°شمالی ۷۶٫۸۹۵۸۳°شرقی / 43.27750; 76.89583
کشورقزاقستان
استانآلماتی
First settled۱۰–۹ قرن بعد از میلاد
بنیان‌گذاری۱۸۵۴
Incorporated (city)۱۸۶۷
حکومت
 • Akim (mayor)Bauyrzhan Baybek
مساحت
 • کل۶۸۲ کیلومتر مربع (۲۶۰ مایل مربع)
ارتفاع۵۰۰–۱٬۷۰۰ متر (۱۶۴۰–۵۵۷۷ پا)
جمعیت (۲۰۱۶-۰۱-۰۱)[۱]
 • جمعیت۱٬۷۰۳٬۴۸۱
 • تراکم۲٬۵۰۰/km۲ (۶٬۵۰۰/sq mi)
منطقهٔ زمانییوتی‌سی ۰۶:۰۰+ (یوتی‌سی +۶)
کد پستی۰۵۰۰۰۰–۰۵۰۰۶۳
پیش‌شماره(های) تلفن+7 727[۲]
ISO 3166-2:KZALA
پلاک وسیله نقلیه02 (A - on older plates)
وبگاهhttp://www.almaty.kz

نامویرایش

آلماتی واژه‌ای قزاقی به معنی «سیبدار» است. نام پیشین این شهر آلماآتا (Алма-Ата) بود که در ترکی به معنی «پدر سیب» است. در زمان روسیه تزاری، این شهر ورنیی (Верный) نامیده می‌شد. در منطقه آلماتی تنوع بسیار گونه‌های سیب نشانگر بومی بودن این درخت در جنوب شرقی قزاقستان است.

طبق ادعایی دیگر ریشه این نام سکایی و ایرانی بوده است. وقتی نام های شهر یعنی آلماآتا و ورنی و نام کوه آن یعنی آلاتائو را در رابطه با هم مورد و در رابطه با هم مورد بررسی قرار دهیم می بینیم که بخش تائو یا تی (به معنی کوه) است و در زبان سکایی و سانسکریت به معنی کوه است. بخش آلا هم در نام این کوه نشان دهنده کلمه فارسی و سکایی آله (عقاب) یعنی پرنده سنتی شکاری صحراگردان این نواحی است. بنابراین نام آلماآتا در اصل به زبان سکایی-ایرانی، آلوه آتاو یعنی کوه عقاب بوده است که به صورت آلما آتا در آمده است. حرف "و" در گروه زبان های ایرانی (از جمله سغدی و خوارزمی) قابل تبدیل به "م" بوده است چنان که پسوند "وند" به صورت "مند" هم بیان می گردد. حتی اسم روسی کهن این شهر یعنی وارنی هم در گروه زبان های ایرانی تلفظ کلمه وارغنی ایرانی (عقاب؛ اوریلو روسی که به صورت اورال نام کوهستان معروف بین شمال آسیا و اروپا است) در لهجه های زبان ترکی بوده است که در آن ها حرف "غ" در میان کلمه به صورت "ع" یا "ء" (که در ترکیه آن را "غ" نرم نامیده اند) ادا می گردد. معنی ظاهری ترکی این کوه یعنی پدر سیب مناسبتی با این شهر سردسیری و استپی شمالی ندارد. [۳] [۴]

جمعیتویرایش

جمعیت آن ۱٬۱۸۵٬۹۰۰ نفر (سال ۲۰۰۴) است و ۸ درصد جمعیت کل قزاقستان را در خود جای داده‌است.

متروویرایش

متروی آلماتی در سال ۲۰۱۱ تأسیس شده و هم‌اکنون دارای ۱ خط و ۹ ایستگاه می‌باشد.

خواهرخواندگانویرایش

شهر توسان در ایالت آریزونای آمریکا شهر خواهر آلماتی است.

نگارخانهویرایش

 
Panoramic night view of Almaty from Kok-Tobe

اقلیمویرایش

داده‌های اقلیم Almaty
ماه ژانویه فوریه مارس آوریل مه ژوئن ژوئیه اوت سپتامبر اکتبر نوامبر دسامبر سال
سابقهٔ بیش‌ترین °C (°F) ۱۸٫۲
(۶۵)
۱۹٫۰
(۶۶)
۲۸٫۰
(۸۲)
۳۳٫۲
(۹۲)
۳۵٫۱
(۹۵)
۳۹٫۳
(۱۰۳)
۴۱٫۷
(۱۰۷)
۴۰٫۵
(۱۰۵)
۳۸٫۱
(۱۰۱)
۳۱٫۱
(۸۸)
۲۵٫۴
(۷۸)
۱۹٫۲
(۶۷)
۴۱٫۷
(۱۰۷)
میانگین بیش‌ترین °C (°F) −۰٫۲
(۳۲)
۱٫۴
(۳۵)
۷٫۰
(۴۵)
۱۷٫۲
(۶۳)
۲۱٫۶
(۷۱)
۲۶٫۷
(۸۰)
۲۹٫۸
(۸۶)
۲۸٫۷
(۸۴)
۲۳٫۸
(۷۵)
۱۵٫۹
(۶۱)
۷٫۵
(۴۶)
۲٫۴
(۳۶)
۱۵٫۲
(۵۹)
میانگین روزانه °C (°F) −۴٫۹
(۲۳)
−۳٫۴
(۲۶)
۲٫۲
(۳۶)
۱۱٫۷
(۵۳)
۱۶٫۱
(۶۱)
۲۱٫۰
(۷۰)
۲۳٫۸
(۷۵)
۲۲٫۵
(۷۳)
۱۷٫۵
(۶۴)
۱۰٫۲
(۵۰)
۲٫۷
(۳۷)
−۲٫۲
(۲۸)
۹٫۸
(۵۰)
میانگین کم‌ترین °C (°F) −۹٫۶
(۱۵)
−۸٫۲
(۱۷)
−۲٫۶
(۲۷)
۶٫۱
(۴۳)
۱۰٫۵
(۵۱)
۱۵٫۲
(۵۹)
۱۷٫۸
(۶۴)
۱۶٫۳
(۶۱)
۱۱٫۲
(۵۲)
۴٫۵
(۴۰)
−۲٫۱
(۲۸)
−۶٫۷
(۲۰)
۴٫۴
(۴۰)
سابقهٔ کم‌ترین °C (°F) −۳۰٫۱
(−۲۲)
−۳۷٫۷
(−۳۶)
−۲۴٫۸
(−۱۳)
−۱۰٫۹
(۱۲)
−۷٫۰
(۱۹)
۲٫۰
(۳۶)
۷٫۳
(۴۵)
۴٫۷
(۴۰)
−۳٫۰
(۲۷)
−۱۱٫۹
(۱۱)
−۳۴٫۱
(−۲۹)
−۳۱٫۸
(−۲۵)
−۳۷٫۷
(−۳۶)
بارندگی میلی‌متر (اینچ) ۳۳
(۱٫۳)
۴۱
(۱٫۶۱)
۶۲
(۲٫۴۴)
۱۱۱
(۴٫۳۷)
۱۰۶
(۴٫۱۷)
۶۱
(۲٫۴)
۳۸
(۱٫۵)
۲۷
(۱٫۰۶)
۲۹
(۱٫۱۴)
۵۶
(۲٫۲)
۵۲
(۲٫۰۵)
۴۱
(۱٫۶۱)
۶۵۷
(۲۵٫۸۷)
منبع: [۱]

منابعویرایش

  1. "Қазақстан Республикасы Ұлттық экономика министрлігі Статистика комитеті". Stat.gov.kz. Retrieved 2015-06-20.
  2. "Code Of Access". Almaly.almaty.kz. Retrieved 2 January 2012.
  3. http://kaziran.com/Pages.aspx?CatId=276
  4. http://lib.eshia.ir/23022/2/461