ابوطاهر خاتونی

شاعر، نویسنده، و تاریخ‌نگار ایرانی

حسین بن حیدر بن حسین ابوطاهر خاتونی مشهور به ابوطاهر خاتونی شاعر، نویسنده و کاتب دوران ملکشاه سلجوقی بوده است.

ابوطاهر خاتونی
حسین بن حیدر بن حسین ابوطاهر خاتونی
زادهٔنیمه قرن پنجم هجری قمری
درگذشتبعد از ۵۳۲ هجری قمری
ملیتایرانی
پیشهشاعر
نویسنده
کاتب
تاریخ‌نگار
شناخته‌شده برایحضور در دربار سلجوقیان
آثارمناقب الشعراء
تاریخ آل‌سلجوق
شکارنامهٔ ملکشاه
تنزیر الوزیر الزیر الخنزیر
عنوانموفق‌الدین
موفق‌الدوله کمال
دیناسلام

زندگی‌نامهویرایش

ابوطاهر خاتونی ملقب به موفق‌الدین، موفق‌الدوله یا موفق‌الدوله کمال از بزرگان دولت سلجوقی بوده‌است. سبب شهرت او به خاتونی، ظاهراً از آن رو است که چندی متصدی امور گوهر خاتون، همسر محمدبن ملکشاه سلجوقی بوده است.

در شهر ساوه کتابخانه‌ای بزرگ به ابوطاهر منسوب بوده و وی کتابخانهٔ ارزشمند خود را وقف مسجد جامع ساوه کرده است. این کتابخانه معتبر احتمالاً در حملهٔ مغولان از میان رفته‌است و بر این اساس وی را از اهالی ساوه می‌شناسند.

اساتیدویرایش

ابوطاهر نزد بزرگانی مانند ابومظفر، محمد ابیوردی و ناصح‌الدین ارجانی کسب علم نمود. ادیبان و شاعران آن روزگار وی را ستایش کرده‌اند و او را با عنوان استادالموفق یاد کرده‌اند.

آثارویرایش

  • مناقب الشعراء: در احوال شاعران پارسی‌گوی
  • تاریخ آل‌سلجوق: ذکر احوال سلاطین و امراء سلجوقیان
  • شکارنامهٔ ملکشاه
  • تنزیر الوزیر الزیر الخنزیر

نمونه اشعارویرایش

نه یاری که روزی وفایی نمایدنه صبری که با هیچ سختی برآید
نه چشمی که روی هدایت بیندنه عقلی که راه هدایت نماید
نه مردی که با هیچ دردی بسازدنه جهدی که با هیچ عهدی بپاید
نه نجمی که سعدی بود زو توقعنه نحسی که کاری از و برگشاید
چو مفهوم شد مرد را زین معانیسزد گر به کوی قناعت گراید
نگوید، نجوید، نبیند، نبویدنخواهد، نرنجد، نکاهد، نزاید

منابعویرایش

  • «ابوطاهر خاتونی». مرکز دائره‌المارف بزرگ اسلامی. دریافت‌شده در ۲۵ نوامبر ۲۰۱۸.
  • «حسین بن حیدر بن حسین ابوطاهر خاتونی بجلی». وبگاه آفتاب. دریافت‌شده در ۲۱ نوامبر ۲۰۱۱.
  • «حسین بن حیدر بن حسین ابوطاهر خاتونی بجلی». وبگاه راسخون. دریافت‌شده در ۲۱ نوامبر ۲۰۱۱.
  • نعمتی، احمد (۱۳۸۳). ساوه شهر باستانی. انشارات اعلاء. ص. ۵۸. شابک ۵-۰-۹۵۴۲۲-۹-۶۴.
  • ابوطاهر خاتونی در دانشنامه جهان اسلام