باز کردن منو اصلی

اقوام ایران‌زمین به مردمانی گفته می‌شود که در زمان باستان در حیطه شاهنشاهی ایران زندگی می‌کردند. این قلمرو شاهنشاهی در زمان‌های گوناگون یکسان نبوده (در دوران هخامنشی گسترده‌تر بوده است). ولی، قلمرو اشکانی و ساسانی با تغییرات کمی به مدت حدود ۹۰۰ سال یکسان بوده است. این تاریخ مشترک موجب اشتراک این اقوام در برخی رسوم و آیین‌ها شده است. از نظر زبانی نیز، اکثر این اقوام ایرانی‌زبان بوده‌اند و رواج زبان پهلوی (یا پارسی میانه) در این قلمرو باعث نزدیکی بیشتر زبانی این اقوام شده است بطوری‌که در ادامه، شاخهٔ غربی زبانهای ایرانی را به وجود آورده است.

در مورد شاهنشاهی هخامنشی، با توجه به گستردگی‌اش (و زمان کوتاه‌تر آن)، این اشتراک فرهنگی در مورد اقوام آن قلمرو کمتر دیده می‌شود. بطوریکه برخی از آن اقوام نه ایرانی‌زبان بوده‌اند و نه ایرانی‌تبار. هخامنشیان و ساسانیان مردمان ایرانی‌تبار شاهنشاهی خود را اِیران (آریاییان) و دیگر مردمان شاهنشاهی را انیران می‌نامیدند و عبارت «شاهنشاه ایران و انیران» یکی از لقب‌های شاهنشاهان هخامنشی و ساسانی بود. فهرستی از اقوام قلمروی هخامنشی در سنگ‌نوشته‌های تخت جمشید و دیگر جاها آمده است که این فهرست بدین شرح است:

جستارهای وابستهویرایش