امین احمد رازی

امین احمد رازی، تذکره‌نویس و ادیب ایرانی قرن شانزده و هفده میلادی دوران صفویه است.

زندگیویرایش

امین احمد رازی، محمد مؤمن، فرزند میرزا احمد تهرانی در ۱۰۰۲ ه.ق. در ری متولد شد. پدرش از جانب شاه طهماسب صفوی به کلانتری ری مأمور بود. امین احمد نیز از اعیان دربار صفوی بود و در دورهٔ شاه عباس اول به هندوستان رفت و به دربار جهانگیر شاه راه یافت. در آنجا طی مدت شش سال تذکرهٔ نفیس خود هفت اقلیم را نوشت.

هفت اقلیمویرایش

هفت اقلیم اطلاعات تاریخی، بیوگرافی و توپوگرافی گسترده ای را ارائه می دهد و بر اساس ایده قدیمی «هفت اقلیم» مرتب شده است، یعنی تقسیم عمده جهان بر اساس عرض جغرافیایی بر اساس نظرات بطلمیوس.

در این اثر ۱۵۶۰ تعداد زندگی نامه موجود است و شامل جزئیات بیشتری از آنچه در لباب الالباب یا تذکرة الاولیاء یافت می شود است.

این اثر همچنین نمونه‌هایی از شعر و نثر دارد که در جای دیگر ثبت نشده است.

اقلیم اوّل: یادکرد یمن و بلاد الزّنج و نوبه و چین

اقلیم دوم: یادکرد مکّه و مدینه و یمامه و هرمز و دکن و...

اقلیم سوم: یادکرد عراق و بغداد و کوفه و نجف و...

اقلیم چهارم: یادکرد خراسان و بلخ و هرات و جام و مشهد و ...

اقلیم پنجم: یادکرد شروان و گنجه و خوارزم و ماوراءالنهر و ...

اقلیم ششم: یادکرد ترکستان و فاریاب و روسیه و ...

اقلیم هفتم: یادکرد بلغار و سقلاب و یأجوج و مأجوج

درگذشتویرایش

امین احمد در هندوستان درگذشت.

منابعویرایش

  • اثرآفرینان، زندگینامهٔ نام‌آوران فرهنگی ایران، انجمن آثار و مفاخر فرهنگی، ۱۳۷۷