نمایش یک سیستم شامل فیدبک (حلقه بسته)

بازخورد[۱][۲] یا فیدبک (به انگلیسی: Feedback) نوعی برگشت پیام ارتباطی است که در آن، خروجی به‌طور عامدانه به پیام فرستنده واکنش نشان می‌دهد و در نتیجه کیفیت یا کمیت خروجی بر پایه مقدار در نظر گرفته‌شده (خواستِ گرداننده) ارائه می‌شود. این پیام‌ها، به فرستنده امکان می‌دهند تا وضعیت ارتباطی خود را با مخاطبانش ارزیابی کند. نظام‌های ارتباطی، اجتماعی، اقتصادی و غیره ایجاد و استفاده از لوپ یا حلقهٔ فیدبک را غنیمتی برای اصلاح خود قلمداد می‌کنند.

در حلقهٔ بازخورد (فیدبک)؛ وجود رابطهٔ بازخوردی: هر یک تحت تأثیر دیگری قرار دارد.

کاربرد بازخوردویرایش

بازخورد به مفهوم بازگرداندن بخشی از خروجی یک سیستم و ترکیب آن با ورودی به منظور کنترل خروجی است. فیدبک در بسیاری از سیستم‌ها، از جمله در سیستم‌های مکانیکی، الکتریکی، بیولوژیکی، حرارتی و برودتی کاربرد دارد و به‌طور کلی بن‌مایهٔ سیستم‌های کنترل در همهٔ زمینه‌هاست. مثلاً، استفاده از فیدبک در ماشین بخار به قرن نوزدهم میلادی برمی‌گردد و به‌کارگیری فیدبک در سیستم‌های حرارتی و برودتی با نصب ترموستات، امروزه بسیار متداول است. همچنین در بدن انسان، فیدبک نقش عمده‌ای در تنظیم دما و کنترل ترشح داخلی غدد ایفا می‌کند. به‌طور مثال در هنگام راه رفتن با مشاهدهٔ مسیر پیش رو و با توجه به موانع افراد به اصلاح مسیر حرکت می‌پردازند.[۳] در این مثال عابر با استفاده از بازخوردهای چشمی و دیگر بازخوردهای موجود قادر به برداشتن قدم بعدی خود است.

بازخورد در الکترونیکویرایش

در الکترونیک موارد متعددی را از کاربرد بازخورد می‌توان نام برد که از جملهٔ آن‌ها می‌توان به استفاده از مقاومت امیتر در تقویت‌کننده‌های ترانزیستوری یا مقاومت سورس در تقویت‌کننده‌ها اثر میدان اشاره کرد.

مزایای بازخورد منفیویرایش

انواع بازخورد منفیویرایش

بازخورد در آموزشویرایش

تعریفهای مختلفی از فیدبک در آموزش ارائه شده است که می‌توان آنها در دو پارادایم دسته‌بندی کرد. در پارادایم قدیمی فیدبک از جنس اطلاعات است. هتی و تیمپرلی فیدبک را این طور تعریف می‌کنند[۴]: اطلاعاتی که یک واسطه (مثل معلم، سایر دانش آموزان، کتاب، والدین، خود شخص و تجربه) در رابطه با عملکرد یا درک فرد ارائه می‌کند. هدف فیدبک در این تعریف کاهش فاصله بین هدف مد نظر و عملکرد یا طرز فکر فعلی است.

در پارادایم جدید فیدبک تاکید بیشتری روی عمل است نه اطلاعات. فیدبک از اطلاعاتی که به صورت بالقوه مفید است فراتر می‌رود و به شکل فرایندی تعریف می‌شود که رفتار دانش آموز را تغییر میدهد[۵]. بود و مولی فیدبک را این طور تعریف می-کنند[۶]: فرآیندی که در آن یادگیرندگان اطلاعاتی راجع به کار خودشان و شباهت‌ها و تفاوت‌ها بین استانداردهای مرتبط با آن کار و کیفیت کار خودشان دریافت می‌کنند و عملکردشان را بهبود می‌دهند. در تعریف دیگری شوت فیدبک را چنین تعریف می‌کند[۷]: اطلاعاتی که به یادگیرندگان منتقل می‌شود تا طرز فکر یا رفتارشان را تغییر دهند و یادگیری حاصل شود.

همان طور که در تعاریف یاد شده مشاهده می کنید پارادایم جدید فیدبک به تعریف فیدبک در مهندسی نزدیکتر است.

بازخورد در بیوشیمیویرایش

در بحث آنزیم‌های تنظیمی اگر محصول نهایی (P) خود یک آنزیم تنظیم‌کننده دیگر باشد در آن صورت به آن مهارکننده پس خور یا مهارکننده بازخورد می‌گویند.

جستارهای وابستهویرایش

پانویسویرایش

  1. صدری افشار، غلامحسین؛ حکمی، نسترن؛ حکمی، نسرین (۱۳۸۲واژه‌نامهٔ فنی، تهران: نیلوفر، ص. صفحهٔ ۲۲۲، شابک ۹۶۴-۴۴۸-۰۶۵-۱
  2. علاوه بر فیدبک و بازخورد، بدان بازخور، پسفرست، بازفرست، پسخور، و پسخوراند نیز گفته‌اند.
  3. Razavi، Fundamentals of microelectronics، 605.
  4. Hattie, J., & Timperley, H. (2007). The Power of Feedback. Review of Educational Research, 77(1), 81–112. https://doi.org/10.3102/003465430298487
  5. Carless, D., & Boud, D. (2018). The development of student feedback literacy: enabling uptake of feedback. Assessment & Evaluation in Higher Education, 43(8), 1315–1325. https://doi.org/10.1080/02602938.2018.1463354
  6. Boud, D., & Molloy, E. (2013). Feedback in higher and professional education: understanding it and doing it well. Routledge.
  7. Shute, V. J. (2008). Focus on Formative Feedback. Review of Educational Research, 78(1), 153–189. https://doi.org/10.3102/0034654307313795

منابعویرایش