باز کردن منو اصلی

بنوموسی

ریاضی‌دان، مهندس، دانشمند، و ستاره‌شناس ایرانی

بنو موسی یعنی پسران موسی بن شاکر خراسانی به نام‌های ابو جعفر محمد بن موسی بن شاکر (قبل از ۸۰۳ – فوریه ۸۷۳)، ابوالقاسم، احمد بن موسی بن شاکر (مرگ قرن ۹ میلادی) و حسن بن موسی بن شاکر (مرگ قرن ۹ میلادی)، که در زمان مأمون درگذشتند، به اخوان ثلاثه هم معروف هستند. آنها که ریاضی‌دان، منجمان ایرانی[۳] بودند، قسمت اعظم ثروت خود را مصروف تحصیل و ترجمهٴ کتابهای یونانی کردند. از جملهٴ مترجمانی که در خدمتشان بودند حنین بن اسحاق و ثابت بن قره را می‌توان نام برد. تألیفات ریاضی، نجومی، و مکانیکی متعددی بدیشان منسوب است، مهم‌ترینشان کتاب الفرسطون، کتاب مساحةالاءکر و قِسمةالزوایا بثلاثة اقسام متساویة و وضع مقدار بین المقدارین لتتوالی علی قسمة واحدة می‌باشد.

بنو موسی
Banu musa mechanical.jpg
زاده قرن ۹ میلادی
محل سکونت بغداد
پس‌زمینه‌های علمی
تأثیرات آپولونیوس، بطلمیوس، جالینوس، مأمون، موسی بن شاکر خراسانی، یحیی بن ابی‌منصور
کار علمی
دوران دوران طلایی اسلام
علاقه‌مندی‌های شاخص اخترشناسی، هندسه
آثار برجسته
ایده‌های برجسته کاربرد حساب در هندسه[۱]
تأثیر ثابت بن قره، حنین بن اسحاق، ابن هیثم، خواجه نصیرالدین طوسی، ژرار کرمونایی، لئوناردو فیبوناتچی، راجر بیکن[۲]

تثلیث سینماتیکی زاویه و ترسیم بیضی به طریق معروف به باغبانی در کتاب الشکل المدور المستطیل (به وسیلهٴ یک ریسمان متصل به دو کانون) از ابداعات ایشان است. مشکل بتوان سهم هریک از برادران را در فعالیت‌های علمی معلوم کرد. به نظر می‌رسد که مهم‌ترینشان ابوجعفر محمد بن موسی (متوفی در ۸۷۲–۸۷۳ میلادی)، محقق اصول اقلیدس و مجسطی، و منطق‌دان بوده‌است. احمد به مکانیک توجه خاصی داشت و حسن به هندسه.

جستارهای وابستهویرایش

منابعویرایش

  1. O'Connor, John J.; Robertson, Edmund F., "Banu Musa brothers", بایگانی تاریخچه ریاضیات مک‌تیوتر, دانشگاه سنت اندروز.
  2. Casulleras 2007.
  3. Bennison, Amira K. (2009). The great caliphs : the golden age of the 'Abbasid Empire. New Haven: Yale University Press. p. 187. ISBN 978-0-300-15227-2. Another important Persian lineage descended from an astronomer were the three Banu Musa brothers, Muhammad, Ahmad and Hasan, who hailed from the northeastern province of Khurasan.
  • سارتن، جرج. مقدمه بر تاریخ علم. ترجمهٔ غلامحسین صدری افشار. انتشارات علمی و فرهنگی.

پیوند به بیرونویرایش

  • Manuscript edition of Kitab al-Daraj (a treatise on astrology). Princeton University Digital Library.