بازگنجشک یا باز گنجشک‌خوار[۱] (به انگلیسی: Sparrowhawk) ممکن است به چندین گونه از «بازهای کوچک» در سردهٔ بازها اشاره داشته باشد. بازگنجشک در اصل به گونهٔ قرقی اطلاق می‌شد که امروزه برای تمایز آن از گونه‌های دیگر، «بازگنجشک اوراسیایی» یا «بازگنجشگ شمالی» نامیده می‌شود. نام بازگنجشک در زبان فارسی قدیم «باشه» بود.

بازگنجشک پهلوبلوطی

دلیجه آمریکایی (Falco sparverius)، یکی از گونه‌های شاهین آمریکای شمالی، نیز معمولاً به عنوان «بازِ گنجشک» شناخته می‌شود.

گونه‌های بازگنجشک عبارتند از:

نام رایج لاتین پراکنش
بازگنجشک پهلوبلوطی A. castanilius آفریقا
بازگنجشک طوقدار A. cirrocephalus استرالیا
قرقی A. nisus اروپا و آسیا
بازگنجشک چینی A. soloensis آسیا
بازگنجشک دم‌خالدار A. trinotatus اندونزی
بازگنجشک ژاپنی A. gularis ژاپن
پیغوی بزرگ A. brevipes آفریقا، اروپا و آسیا
پیغوی کوچک A. badius آفریقا و جنوب آسیا
بازگنجشک کوچک A. minullus آفریقا
بازگنجشک ماداگاسکاری A. madagascariensis ماداگاسکار
بازگنجشک بریتانیای نو A. brachyurus پاپوآ گینه نو
بازگنجشک نیکوباری A. butleri جزایر نیکوبار
بازگنجشک اوامبو A. ovampensis جنوب صحرای آفریقا
شهباز سیاه A. melanoleucus جنوب صحرای آفریقا
بازگنجشک ران‌سرخ A. erythropus آفریقا
بازگنجشک سینه‌حنایی A. rufiventris جنوب صحرای آفریقا
بازگنجشک گردن‌حنایی A. erythrauchen جزایر مالوکو
شهباز توسی‌پوش A. luteoschistaceus پاپوآ گینه نو
بازگنجشک کوتوله A. nanus سولاوسی
بازگنجشک سینه‌شرابی A. rhodogaster سولاوسی
بازگنجشک فرانسیس A. francesii ماداگاسکار
بازگنجشک آنجوآن Accipiter francesii pusillus انجوان

منابعویرایش

  1. جرویس رید، سایمون (۱۳۳۷). فهرست پیشنهادی اسامی پرندگان ایران. دانشگاه تهران، شماره ۴۶۵. ص. ۲۳.