بلا بارتوک

معلم، طراح رقص، پیانیست، و آهنگساز اهل مجارستان

بِلا بارتوک (به مجاری: Béla Bartók)‏ (۲۵ مارس ۱۸۸۱ – ۲۶ سپتامبر ۱۹۴۵) آهنگساز، موسیقی‌شناس، و پیانیست برجستهٔ مجار بود. او از پیشگامان موسیقی مدرن جهان بود[۱] و به‌خاطر توجه و جمع‌آوری موسیقی محلی کشورهای اروپای شرقی از بنیانگذاران موسیقی‌شناسی قومی به‌شمار می‌رود. از او به همراه فرانتس لیست به عنوان نامدارترین آهنگسازان مجارستان یاد می‌کنند.[۲]

بلا بارتوک
Bartók Béla 1927.jpg
بلا بارتوک در ۱۹۲۷
اطلاعات پس‌زمینه
زاده۲۵ مارس ۱۸۸۱
مجارستان
خاستگاهمجارستان
تاریخ مرگ۲۶ سپتامبر ۱۹۴۵
نیویورک، ایالات متحدهٔ آمریکا
سبکموسیقی کلاسیک
ساز(ها)پیانو
سال‌های فعالیت۱۸۹۸ تا ۱۹۴۵

بارتوک با زولتان کدای در مطالعه بر روی موسیقی فولکلور مجاری همکاری داشت. سبک موسیقی بارتوک بسیار بکر است و از ملودی‌ها و ریتمهای موسیقی مجار و انواع دیگر موسیقی سنتی الهام گرفته‌است.[۳] از آثار او می‌توان به اپرای کاخ ریش آبی، ساز ضربی و چلستا، کانتاتا پروفانا و موسیقی پیانو که یک مجموعهٔ ۱۵۳ قطعه‌ای کوچ است و دنیای ذرات نامیده می‌شود نام برد.[۴]

زندگی‌نامهویرایش

بلا بارتوک در ۲۵ مارس ۱۸۸۱ در شهر کوچکی در پادشاهی مجارستان دیده به جهان گشود. این شهر در حال حاضر سننیکولئو مره نام دارد و در کشور رومانی واقع است. از پنج سالگی آموزش نواختن ساز پیانو را در نزد مادرش پائولا آغاز کرد.[۵] ابتلایش به بیماری اگزما وی را گوشه‌نشین کرده بود و اوقات خود را در تنهایی و با گوش دادن به نوای پیانوی مادر می‌گذراند.[۳]

موسیقیویرایش

بارتوک در موسیقی خود از دو روند مهم پیروی کرد، که تأثیرات به‌سزایی بر دیگر آهنگسازان قرن بیستم و بیست و یکم داشت. یکی استفاده از سیستم‌هایی نوین برای نوشتن هارمونی‌های تنال، و دیگری استفاده از تم‌های محلی در آثارش بود.[۶] بارتوک با الهام از موسیقی محلی، به خصوص موسیقی مجارستان، فرم‌های تنال نوینی را ابداع کرد.

برخی از آثارویرایش

  • رقص شرقی برای پیانو
  • شش رقص محلی رومانیایی برای پیانو
  • سونات برای دو پیانو و سازهای ضربی
  • «تضاد» برای کلارینت، ویلن و پیانو
  • کنسرتو برای ارکستر
  • دو سوئیت برای ارکستر
  • کنسرتوهایی برای ویلن و پیانو
  • باله شاهزاده جنگل
  • فهرست آثار

منابعویرایش

  1. حامد جلیلوند. «چهره‌های اتنوموزیکولوژی، بلا بارتوک». وبگاه انسان‌شناسی و فرهنگ. بایگانی‌شده از اصلی در ۱۹ مارس ۲۰۱۶. دریافت‌شده در ۲۵ مارس ۲۰۱۶.
  2. امیر حسین آهویی (۲۴ دی ۱۳۹۱). «بلا بارتوک از پایه‌گذاران علم اتنوموزیکولوژی». رادیو زمانه.
  3. ۳٫۰ ۳٫۱ «بلا بارتوک و اتنوموزیکولوژی». گفتگوی هارمونیک. ۲۹ شهریور ۱۳۸۸. بایگانی‌شده از روی نسخه اصلی در ۲ نوامبر ۲۰۱۹.
  4. کینگ، پالمر: تاریخ موسیقی. مترجم: پورمحمد، مهدی. در فصلنامه «هنر» زمستان ۱۳۸۴ - شماره ۶۶. ص۱۶۹.
  5. «بلا بارتوک» (PDF). فصلنامه هنر شماره ۱۴.
  6. "Béla Bartók". Wikipedia. 2019-04-30.

پیوند به بیرونویرایش