بهاروند

یکی از طوایف لُر

ایل بـَهاروند یکی از ایلات دیرکوند و بخشی از ایل بزرگ بالاگریوه در جنوب خرم‌آباد است.[۱][۱][۲] گستره سکونتگاه این ایل از جنوب خرم‌آباد یعنی دشت کرگاه تا دزفول در شمال استان خوزستان می‌باشد.[۱][۲]

تاریخویرایش

در دهه ۱۸۳۰ میلادی با وجود رهبری خوب بهاروندها یکی از قدرتمندترین قبایل لرستان بودند.[۱] در دومین آمار رزم‌آرا جمعیت این ایل را بالغ بر ۴۸۵۰ خانوار ذکر کرده‌است اما چون در زمان رزم‌آرا طایفه رشنو وابسته به ایل بهاروند بوده‌است و رزم‌آرا آن‌ها را جزء ایل بهاروند به حساب آورده‌است، با کم کردن حدود یک هزار خانوار رشنو، جمعیت ایل بهاروند حدود ۲۰۰۰۰ نفر بوده‌است.[۲]

وجه تسمیه نامویرایش

ایل بهاروند، از نام بهار، نیای دوازدهم و بانی ایل مشتق شده‌است.[۲][۳] پسوند «وند» نشانه پیوند نسبی ایل و بانی آن است. بهاروند به کسانی اطلاق می‌شود که از نسل بهار بوده‌اند اما در طول تاریخ افرادی از سایر ایلات به این ایل ملحق شده‌اند.[۲]

ساختار ایلیویرایش

ایل بهاروند از دو شعبهٔ مرادعلیوند و کردعلیوند تشکیل شده که نام این دو شعبه از نام پسران بهار یعنی مرالی (مرادعلی) و کُردَلی (کرد علی) تشکیل شده‌است. این دو نفر حدود ۳۵۰ سال پیش میزیستهاند. شعبهٔ کردعلیوند حدود یک قرن پیش جدا شده و به صورت ایلی مستقل درآمده است. اکنون نام مراد علیوند هم رایج نیست بلکه اخلاف او به بهاروند معروف شدهاند ولی نام کردعلیوندها تغییر نکرده‌است.

۱. طایفهٔ مرادعلیوند: تیره‌های تشکیل‌دهندهٔ طایفهٔ مراد علیوند اینان بودند: ۱) اَمُ الله (امان‌الله)

۲) باوَک (بابک)

۳) مَتْسی (محمدحسین یا محسه)

۴) جافِر(جافَر)

۵) وَلّی

(این تیره‌ها که به هوزکئو (کبود) معروفند)

۶) شیرولی‌وند

۷) گنجلی‌وند

۸) داوودوند(دآوایت وند)

۹) کهزادوند (شاید هم کزادوند)

۱۰) کوگانی

۱۱) حیدروند

خانوارها و تیره‌هایی از دیگر ایلات و طوایف لرستان چون شیخ، بووه، کرنوکر، نوکراَمرا، کوشکی، چوتاشی (چوب‌تراشی) و چند گروه دیگر که به طایفهٔ مراد علیوند پیوسته بودند، از این طایفه به‌شمار می‌آیند.

۲. طایفهٔ کردعلیوند: این طایفه که خود را از نسل بهار می‌دانستند، از ۷ تیرهٔ اصلی تشکیل می‌شد:

۱) مَمیرزا (محمدمیرزا)

۲) مَمجو (محمدجان)

۳) بهروم (بهرام)

۴) شاپور

۵) شیری (شیرین)

۷) صیفور

۸) نظرعلی‌وند

گروه‌هایی مانند بهزاد، گوشه‌ای، دلفان، رشنو، نوکر امرا، پَمه حر، چوتاشی، سالی، بازگیر، مکی و گله‌دار نیز به این طایفه پیوسته بودند.[۴]

جستارهای مرتبطویرایش

پانویسویرایش

  1. ۱٫۰ ۱٫۱ ۱٫۲ ۱٫۳ «BAHĀRVAND». Encyclopædia Iranica. ۱۵ دسامبر ۱۹۸۸. دریافت‌شده در ۷ مارس ۲۰۱۵.
  2. ۲٫۰ ۲٫۱ ۲٫۲ ۲٫۳ ۲٫۴ «ایل بهاروند». دانشنامه جهان اسلام. دریافت‌شده در ۲۶ مارس ۲۰۱۶.
  3. بهاروند، سکندر (۱۳۹۳). قوم لر. تهران: آگاه.
  4. اماناللهی بهاروند، سکندر. قوم لر. آگاه، تهران: ۱۳۹۳