باز کردن منو اصلی

مختصات: ۳۴°۵۳′۴٫۲۷″ شمالی ۵۰°۵۹′۵۳٫۲۴″ شرقی / ۳۴٫۸۸۴۵۱۹۴°شمالی ۵۰٫۹۹۸۱۲۲۲°شرقی / 34.8845194; 50.9981222

تأسیسات هسته‌ای فُردو با نام رسمی مرکز هسته‌ای شهید علی‌محمدی تاسیساتی است که به منظور غنی‌سازی اورانیوم «در عمق ۹۰ متری صخره‌های سنگی»[۱] در فُردو، کیلومتر ۲۵ مسیر قم به تهران در شرق آزادراه ساخته شده‌است. دولت جمهوری اسلامی ایران پس از افشاگری مقامات اطلاعاتی آمریکا و فرانسه، در سپتامبر ۲۰۰۹ میلادی، به وجود تأسیسات زیرزمینی فردو در حوالی قم اذعان کرد. ایران اعلام کرده‌است که برای «ایمنی مردم»[۲] و هم‌چنین از بیم «بمباران احتمالی»،[۳] دستگاه‌های سانترفیوژ را به این مکان زیرزمینی در عمق کوه‌ها انتقال داده‌است.

نام این مرکز در تاریخ ۲۶ بهمن ۱۳۹۰ به پاس خدمات شهید مسعود علی‌محمدی به برنامه هسته‌ای ایران، به نام دانشمند ترورشده، نام‌گذاری شد.

سانتریفیوژهای فعالویرایش

آژانس بین‌المللی انرژی اتمی در تاریخ ۳۰ اوت ۲۰۱۲ میلادی، در گزارشی اعلام کرد که تعداد سانتریفیوژهای فعال در تأسیسات هسته‌ای فردو از ۱٬۰۶۴ به ۲٬۱۴۰ رسیده‌است.[۴]

غنی‌سازی اورانیومویرایش

آژانس بین‌المللی انرژی اتمی در تاریخ ۱۹ دی ۱۳۹۰ (۹ ژانویه ۲۰۱۱ میلادی)، در اطلاعیه‌ای اعلام کرد که «ایران تولید اورانیوم با غلظت ۲۰ درصد را در تأسیسات غنی‌سازی فردو آغاز کرده‌است».[۵] این اقدام ایران با انتقاد آژانس بین‌المللی انرژی اتمی، آمریکا، اتحادیه اروپا و شورای امنیت سازمان ملل متحد روبرو شد. کشورهای غربی حکومت ایران را متهم می‌کنند که زیر پوشش فناوری صلح‌آمیز هسته‌ای، در جهت تولید بمب اتمی قدم بر می‌دارد. به نظر مقامات غربی، اورانیوم ۲۰ درصدی کاربرد دوگانه دارد، یعنی هم می‌تواند در مصارف تولید برق یا تحقیقات پزشکی به کار رود و هم در تولید بمب هسته‌ای.[۶]

آژانس بین‌المللی انرژی اتمی در تاریخ ۵ خرداد ۱۳۹۱ (۲۵ مه ۲۰۱۲ میلادی)، در گزارشی اعلام کرد که بازرسان آژانس در مرکز هسته‌ای فردو، نشانه‌هایی از غنی‌سازی اورانیوم با غلظت ۲۷ درصد پیدا کرده‌اند.[۷][۸]

خرابکاری‌هاویرایش

در تاریخ ۱۷ سپتامبر ۲۰۱۲ میلادی، فریدون عباسی دوانی، رئیس سازمان انرژی اتمی ایران از وقوع انفجار عمدی در خطوط برق مجتمع غنی‌سازی فردو در تاریخ ۱۷ اوت ۲۰۱۲ میلادی، خبر داد و افزود که «قطع برق یکی از راه‌های آسیب‌رساندن به ماشین‌های سانتریفیوژ» است.[۹][۱۰]

در تاریخ ۳۰ اکتبر ۲۰۱۳ میلادی، محمود علوی، وزیر اطلاعات ایران گفت: «در واقع این افراد دزد بودند و نه خرابکار هسته‌ای و از اهالی روستای همان اطراف نیروگاه بودند و سابقه این کارها را هم داشتند».[۱۱]

تغییر کاربریویرایش

بر پایه بیانیه مطبوعاتی هسته‌ای لوزان که توسط وزیر امور خارجه ایران و کشورهای ۱+۵ و اتحادیه اروپا منتشر شد، این مرکز، یکی از مفاد این بیانیه بود که بر طبق این بیانیه، می‌بایست از یک مرکز غنی‌سازی، به یک مرکز جهت فعالیت‌های علمی و تحقیقاتی، محدود شود و تأسیسات هسته‌ای نطنز به عنوان تنها مرکز غنی‌سازی در ایران، به کار خود ادامه دهد. لازم است ذکر شود این بیانبه فقط مطبوعاتی بوده و جهت مشخص نمودن چهارچوب توافق نهایی که در تیرماه سال ۱۳۹۴ انجام خواهد شد قرائت گردیده است[۱۲]

غنی‌سازی و تولید مجدد اورانیومویرایش

در گام چهارم کاهش تعهدات برجامی جمهوری اسلامی ایران تاریخ ۱۶ آبان ۱۳۹۸ سازمان انرژی اتمی جمهوری اسلامی ایران از آغاز مجدد فعالیت تأسیسات هسته‌ای شهید علیمحمدی (فردو) جهت غنی‌سازی اورانیوم خبر داد.[۱۳]«علی‌اکبر صالحی»، معاون رئیس‌جمهور اسلامی ایران و رئیس سازمان انرژی اتمی تصریح کرده که ایران از روز چهارشنبه در فردو و با حضور بازرسان آژانس بین المللی انرژی اتمی آژانس دست به غنی‌سازی تا سقف 5 درصد خواهد زد.[۱۴]حسن روحانی پس از ورود مواد اتمی به تاسیسات فردو، در توییتی به زبان انگلیسی گفت "با سیاست آمریکا و متحدانش فردو به زودی به صورت کامل فعالیت خود را از سر خواهد گرفت".[۱۵]

واکنش های جهانیویرایش

اتحادیه اروپاویرایش

گزارش دویچه وله اتحادیه اروپا خواستار تجدید نظر ایران در "گام چهارم کاهش تعهدات برجامی" این کشور شد. از برداشتن گام چهارم ایران در "کاهش تعهدات برجامی" ابراز نگرانی کرد. فرانسه نیز در واکنشی جداگانه به گام چهارم ایران در کاهش تعهدات هسته‌ای، نسبت به فروپاشی برجام هشدار داد و خواستار تجدید نظر جمهوری اسلامی در تصمیم اخیرش شد.[۱۶]

ایالات متحده آمریکاویرایش

مورگان اورتگاس، سخنگوی وزارت امور خارجه آمریکا اعلام کرده است که ایران هیچ دلیل روشنی برای از سرگیری غنی‌سازی اورانیوم ندارد و آمریکا به سیاست تحریم‌های اقتصادی خود ادامه خواهد داد. او گفته است مادام که ایران رفتار خود را تغییر ندهد، سیاست‌ تحریم‌های حداکثری علیه ایران از سوی دولت آمریکا دنبال خواهد شد.[۱۷]

روسیهویرایش

روسیه از برداشتن گام چهارم ایران در "کاهش تعهدات برجامی" ابراز نگرانی کرد. دمیتری پسکوف، سخنگوی نهاد ریاست جمهوری روسیه در مسکو، امروز سه‌شنبه برداشتن چنین گامی را نشانه‌ای مثبت ندانست و گفت: «به همین دلیل نیز ما با نگرانی تحولات کنونی ایران را دنبال می‌کنیم.»[۱۸]

پیوند به بیرونویرایش

منابعویرایش

  1. تصویب بودجه بهینه‌سازی ابربمب سنگرشکن توسط کنگره آمریکا، بی‌بی‌سی فارسی
  2. احمدی‌نژاد: تأسیسات اتمی برای ایمنی مردم زیر زمین ساخته می‌شود، بی‌بی‌سی فارسی
  3. تأیید آغاز غنی‌سازی اورانیوم در تأسیسات زیرزمینی ایران، بی‌بی‌سی فارسی
  4. آژانس اتمی: پارچین به قدری پاکسازی شده که مانع تحقیقات می‌شود، بی‌بی‌سی فارسی
  5. ایران: واکنش‌ها به غنی‌سازی در فردو اغراق‌آمیز است، بی‌بی‌سی فارسی
  6. کلینتون آغاز غنی‌سازی اورانیوم در تأسیسات فردو را محکوم کرد، دویچه وله فارسی
  7. «کشف نشانه‌هایی از تولید اورانیوم با غلظت ۲۷ درصد» در ایران، بی‌بی‌سی فارسی
  8. سلطانیه درباره پیدا شدن اورانیوم ۲۷ درصد: این امر بحث فنی عادی است، دویچه وله فارسی
  9. ایران از انفجار یک ماه پیش کابل‌های برق در مسیر قم و کارخانه غنی‌سازی اورانیوم خبر داد، بی‌بی‌سی فارسی
  10. ایران از «خرابکاری» در خطوط برق تأسیسات فردو در ماه اوت خبر داد، رادیو فردا
  11. اختلاف مقامات ایران درباره بازداشت‌شدگان تأسیسات هسته‌ای، رادیو بین‌المللی فرانسه
  12. Iran And World Powers Agree On Framework For Nuclear Deal Huffington Post
  13. «غنی‌سازی و تولید مجدد اورانیوم در فردو آغاز شد». خبرگزاری تسنیم.
  14. «واکنش آمریکا به گام چهارم کاهش تعهدات برجامی». خبرگزاری فارس.
  15. «مواد اتمی در حضور بازرسان آژانس وارد تاسیسات هسته‌ای فردو شد». وب سایت بی بی سی فارسی.
  16. «غنی‌سازی اورانیوم در تاسیسات اتمی فردو رسما آغاز شد». دویچه وله.
  17. «واکنش آمریکا به گام چهارم ایران در کاهش تعهدات اتمی: گام بلند در مسیر اشتباه». رادیو فردا.
  18. "Iran distances itself further from nuclear deal, alarming Russia, France". رویترز (به eng).