سازمان انرژی اتمی ایران

سازمان انرژی اتمی ایران یک سازمان دولتی در ایران و وابسته به ریاست‌جمهوری ایران است که وظایف مربوط به توسعه فناوری هسته‌ای و کلیه امور مربوط به انرژی اتمی در ایران را بر عهده دارد. هم‌اکنون رئیس این سازمان محمد اسلامی می‌باشد.

سازمان انرژی اتمی کشور
Iranische Atomenergieorganisation logo.svg
سازمان دید کلی
بنیان‌گذاری۱۶ تیر ۱۳۵۳
حوزهٔ قدرتایران
ستادتهران، انتهای خیابان کارگر شمالی
سازمان اجرایی
گروه بالادستریاست‌جمهوری ایران
وبگاه

تاریخچهویرایش

این سازمان که مقدمات ایجاد آن از اوایل سال ۱۳۵۳ فراهم گردیده بود، با تصویب قانون «سازمان انرژی اتمی» در ۱۶ تیر ۱۳۵۳ عملاً به‌صورت یک شخصیت حقوقی رسمیت یافت. دلیل اصلی تأسیس این سازمان، استفاده از انرژی اتمی در صنایع، کشاورزی و خدمات و ایجاد نیروگاه‌های اتمی و کارخانه‌های آب‌شیرین‌کن، تولید مواد اولیه مورد نیاز صنایع اتمی، ایجاد زیربنای علمی و فنی لازم برای اجرای طرح‌های مزبور و همچنین برقراری هماهنگی و نظارت بر کلیه امور مربوط به انرژی اتمی در کشور عنوان شد.[۱]

این سازمان در ابتدا زیر نظر نخست‌وزیری فعالیت می‌کرد و رئیس آن اکبر اعتماد بود. با تصویب قانون تأسیس «وزارت نیرو» در ۲۸ بهمن ۱۳۵۳ و براساس مادهٔ ۹ آن، سازمان انرژی اتمی ایران زیرمجموعهٔ وزارت نیرو شد.[۲] با پیروزی انقلاب ۱۳۵۷ این سازمان جزء معاونت انرژی وزارت نیرو باقی ماند[۳] تا با تصویب هیئت وزیران در ۱۹ اسفند ۱۳۶۰ دوباره مستقل شد و زیر نظر نخست‌وزیری قرار گرفت.[۴] با حذف نخست‌وزیری در سال ۱۳۶۸، سازمان زیر نظر رئیس‌جمهور قرار گرفت و رئیس سازمان، سمت معاون رئیس‌جمهوری را پیدا کرد.

قبل از پیروزی انقلاب اسلامی ایران، این سازمان چشم‌انداز راه‌اندازی ۲۳۰۰۰ مگاوات برق هسته‌ای را در دستور کار داشت و بر این مبنا قراردادهای متعددی را برای احداث نیروگاه‌های هسته‌ای و دسترسی به سوخت هسته‌ای مورد نیاز منعقد نمود که پیگیری آنها سبب گسترش سریع سازمان گردید.[۵] بعد از پیروزی انقلاب اسلامی با تجدید نظر اساسی در کل برنامه‌های سازمان و ایجاد تغییرات بنیادی در اهداف و وظایف آن، قدم‌های مؤثری در جهت کاربرد و استفاده صلح‌آمیز از انرژی اتمی در کشور برداشته شده‌است. این اقدامات که از نیمه دوم دهه هفتاد کاملاً مشهود بوده‌است، در جهت دستیابی به خودکفایی نسبی و با توجه به محدودیت‌های شدید اعمال‌شده توسط کشورهای غربی صورت گرفته‌است.

با تصویب قانون حفاظت در برابر اشعه در ۲۰ فروردین ۱۳۶۸، وظایف مربوطه به سازمان انرژی اتمی سپرده شد.[۶]

در ۱۰ بهمن ۱۳۹۸ وزارت خزانه‌داری آمریکا، سازمان انرژی اتمی ایران و رئیس آن علی‌اکبر صالحی را در لیست افراد تحریم‌شده قرار داد.[۷]

شرکت‌ها، مؤسسات و مراکز وابستهویرایش

رؤسای سازمان انرژی اتمیویرایش

اسامی رؤسای سازمان از بدو تأسیس تاکنون عبارتند از:[۹]

سفرای ایران در آژانس بین‌المللی انرژی اتمیویرایش

جستارهای وابستهویرایش

یادداشت‌هاویرایش

  1. او از ۱۳۷۸ «نمایندهٔ مقیم ایران در دفتر سازمان ملل متحد در وین» بود. با اتمام مأموریت علی‌اکبر صالحی، وظیفهٔ «نمایندگی ایران در آژانس بین‌المللی انرژی اتمی» نیز بر عهدهٔ او قرار گرفت.

منابعویرایش

  1. «قانون سازمان انرژی اتمی ایران». مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی.
  2. «قانون تأسیس وزارت نیرو». مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی.
  3. «ناگفته‌های فریدون سحابی، اولین رئیس سازمان انرژی اتمی پس از انقلاب». خبرآنلاین. ۱۷ اردیبهشت ۱۳۹۰.
  4. «انتزاع سازمان انرژی اتمی از وزارت نیرو و اداره آن زیر نظر نخست‌وزیر». مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی.
  5. «معرفی کوتاهی از سازمان انرژی اتمی ایران». وبگاه سازمان انرژی اتمی ایران. دریافت‌شده در ۳۰ آذر ۱۴۰۰.
  6. «قانون حفاظت در برابر اشعه». مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی. دریافت‌شده در ۲۰۲۲-۰۱-۰۹.
  7. «آمریکا سازمان انرژی اتمی ایران و رئیس آن صالحی را تحریم کرد». دویچه وله فارسی. ۱۰ بهمن ۱۳۹۸.
  8. «آشنایی با سازمان - معرفی معاونت‌ها / مراکز / شرکت‌ها». پورتال سازمان انرژی اتمی ایران. بایگانی‌شده از روی نسخه اصلی در ۳۰ آوریل ۲۰۲۲.
  9. «معرفی رؤسای سازمان انرژی اتمی از بدو تأسیس تاکنون». پورتال سازمان انرژی اتمی ایران. بایگانی‌شده از روی نسخه اصلی در ۴ فوریه ۲۰۲۲.

پیوند به بیرونویرایش