جاماح

جنبش آزادی‌بخش ملی آذربایجان جنوبی

جاماح (به ترکی آذربایجانی:Cənubi Azərbaycan Milli Azadlıq Hərəkatı) مخفف جنبش آزادی‌بخش ملی آذربایجان جنوبی، اولین[۱] گروه تجزیه طلب منطقه‌ای است که برای جدایی آذربایجان ایران از ایران[۲] و الحاق آن به جمهوری آذربایجان (باکو) یا تشکیل «آذربایجان واحد» یا به عبارت صحیح «آذربایجان بزرگ» فعالیت می‌کند.[۳] این گروه سیاسی در سال ۱۹۹۱ توسط پیروز دیلنچی بنیان‌گذاری شد.[۴] فعالیت جاماح در ایران ممنوع اعلام شده‌است. پایگاه اصلی این تشکیلات تجزیه‌طلب در باکو، جمهوری آذربایجان است.[۵][۶][۷][۸][۹][۱۰][۱۱]

جاماح
رهبرپیروز دیلنچی
بنیان‌گذارپیروز دیلنچی، ابوالفضل ایلچی‌بیگ
بنیان‌گذاری۱۹۹۱؛ ۳۰ سال پیش (۱۹۹۱)
دیناسلام
شعارآذربایجان واحد گامی بسوی توران
پرچم پیشنهادی جاماح برای آذربایجان جنوبی
وبگاه
کمیته جاماح در باکو، ۱۹۹۹ - چپ به راست: جواد اسماعیلی (معاون مطبوعاتی جاماح)، ح. بابایی (عضو کمیته تبریز، خواننده)، محرم (عضو تیم ویژه جاماح)، آصلان خالدی (معاون اول جاماح)، پیروز دیلنچی (رهبر جاماح)، بولود قاراپاپاق (عضو جاماح - کانادا)، رضا (عضو جاماح) نشسته‌ها از چپ: باریش جلال اوغلو (رئیس مرکز تحلیلی - خبری جاماح)، بابک آذر اوغلو (معاون ویژه و رابط چهرگانی با کمیته باکوی جاماح)، خالق امیرآصلانوف (عضو جاماح)
پیروز دیلنچی در تظاهرات جاماح در باکو - ۱۹۹۹

از سال ۱۹۹۱ تا ۱۹۹۹ میلادی، رهبری تشکیلات به عهده پیروز دیلنچی بود. سپس دیلنچی به سمت معاونت نزول و محمودعلی چهرگانی به عنوان رهبر جاماح انتخاب شد.[۱۲][۱۳]

پس از نزدیک به سه سال، در ۲۱ ژانویه ۲۰۰۲ به دلیل اختلافات درونی هیئت رهبری تشکیلات، چهرگانی توسط پشتیبانان دیلنچی با اکثریت آرا از جاماح بیرون شد[۱۴] و دیلنچی برای بار دوم به سمت رهبری جاماح برگزیده شد.

متعاقباً چهرگانی باتفاق اقلیت منشعب شده از جاماح، ابتدا گروه قبلی خود را که «جبهه ملی اسلامی آذربایجان»[۱۵] نام داشت، انحلال و سپس گروه دیگری را با نام گاموح تأسیس نمود.

در ۶ ژانویه ۲۰۲۰ مایک پومپئو وزیرخارجه آمریکا نام جاماح (جنبش آزادی‌بخش ملی آذربایجان جنوبی) را در لیستی قرار داد که دیپلمات‌های آمریکایی در هیچ نقطه جهان بدون اجازه وی حق دیدار با آن‌ها را نخواهند داشت.[۱۶]

جستارهای وابسته

منابع

  1. http://www.gunaskam.com/tr/index.php?option=com_content&task=view&id=317[پیوند مرده] Güney Azerbaycan'da Devrimden Sonra Oluşan Siyasal ve Sivil Teşkilatlar - Dr. Hüseyin İSALI
  2. «نسخه آرشیو شده». بایگانی‌شده از اصلی در ۲۱ فوریه ۲۰۱۳. دریافت‌شده در ۳۱ دسامبر ۲۰۱۲.
  3. «نسخه آرشیو شده». بایگانی‌شده از اصلی در ۲۱ فوریه ۲۰۱۳. دریافت‌شده در ۳۱ دسامبر ۲۰۱۲.
  4. http://www.ecoi.net/local_link/180962/298257_de.html
  5. http://iranian.com/Times/2000/Jana/Roodbar/news.html
  6. http://www.hri.org/cgi-bin/brief?/news/balkans/rferl/1999/99-01-08.rferl.html Eldar Sabir oglu, a spokesman for the ruling Yeni Azerbaycan party, has rejected allegations that the party has discussed with a senior Iranian diplomat in Baku the possibility of cooperation with Iranian political parties, Turan reported on 7 January. Those allegations were made at a press conference in Baku two days earlier by Piruz Dilenchi, one of the leaders of the Movement for the Liberation of Southern Azerbaijan.
  7. http://www.globalsecurity.org/wmd/library/news/iran/1999/2-110199.html Piruz Delenchi, a leader of the National Liberation Movement of South Azerbaijan...
  8. «نسخه آرشیو شده» (PDF). بایگانی‌شده از اصلی (PDF) در ۶ فوریه ۲۰۱۲. دریافت‌شده در ۳۱ دسامبر ۲۰۱۲.
  9. http://www.rferl.org/content/article/1141249.html Radio Free Europe
  10. http://news.bbc.co.uk/2/hi/middle_east/594537.stm www.news.bbc.co.uk
  11. http://www.unhcr.org/refworld/topic,463af2212,464dbe402,3df4be444,0.html www.unhcr.org
  12. http://www.unhcr.org/refworld/topic,463af2212,464dbe402,3df4be444,0,IRBC,,.html NLMSA leader Piruz Dilenchi...
  13. https://www.webcitation.org/6DQPBG3GU?url=http://iwpr.net/report-news/baku-rebuffs-azeri-refugees Piruz Dilenchi, chairman of the Baku Committee of the National Liberation Movement for South Azerbaijan...
  14. https://web.archive.org/web/20020610052237/http://camah.com/cehreqani.shtml بیانیه رسمی کمیته مرکزی جاماح در رابطه با اخراج چهرگانی
  15. http://www.azerbaijanian.com/political-organizations.html Az: Azərbaycan Milli İslami Cəbhəsi (AMİC) En: Azerbaijan National Islamic Front (ANİF) Fa: جبهه ملی اسلامی آذربایجان Leader, Founder: Mahmudəli Çehreqani (Mahmudali Chehreqani) Established: 1998
  16. https://en.radiofarda.com/a/pompeo-orders-american-missions-to-limit-contact-with-iran-opposition-groups/30367073.html Pompeo Orders U.S. Missions To Limit Contact With Iran Opposition Groups

پیوند به بیرون