باز کردن منو اصلی
یک جانباز ایرانی جنگ ایران و عراق

جانباز یا در حقیقت مجروح جنگی کسی است که جان خود را برای دفاع از وطن خویش یا پیش‌برد اهداف یک حکومت، در معرض جراحت و مصدومیت قرار داده است یا به تعبیر شاعرانه و استعاره، «با جان خود بازی کرده است» و دچار یک جراحت دائمی یا معلولیت شده است.

جان‌بازی را انجام کاری با عشق و توأمان یا همراه با عقل می‌خوانند و این به‌منظور انجام کار بدون تفکر نیست. اینگونه کسی که برای چیزی یا کاری جان خود را فدا می‌کند جان‌باز نام می‌گیرد.[۱][۲]

واژه‌شناسیویرایش

علی‌اکبر دهخدا برای بهتر بیان نمودن کلمه جانباز، ابتدا کلمه جان‌باختن را بیان می‌کند و در این‌باره می‌گوید:

جان را از دست دادن، جان را در راه کسی یا چیزی فدا کردن، جان دادن و مردن.[۲]

جانباز در جنگ ایران و عراقویرایش

مفهوم و اصطلاح جانبازی پس از انقلاب اسلامی ایران و در دوران جنگ ایران و عراق گسترش فراوان یافت و یه یکی از مفاهیم اجتماعی تبدیل شد. استفاده گسترده عراق از بمب‌های شیمایی شکنجه گسترده اسرای ایرانی در اردوگاههای عراق، بمباران و موشک باران شدید شهرها و روستاهای ایران سبب شد تا چند صر هزار نفر از شهروندان ایرانی که در بین آنان زن، مرد، کودک و پیر و جوان دیده می‌شود به اشکال مختلف جانباز شوند. آمار جانبازان ایران بیش از ۵۵۰ هزار نفر تخمین زده شده‌است.[نیازمند منبع] ایران دارای یکی از بیشترین مجروحان شیمایی در تاریخ است.[نیازمند منبع]

 
یک جانباز جنگ در پیاده روی اربعین، نزدیک مرز مهران

در میان جانبازان ایرانی افرادی دیده می‌شود که در دوران جنینی و در جریان بمباران شیمایی سردشت توسط عراق مجروح شیمایی شده و جانباز به دنیا آمدند.

جانبازان شیمایی پس از تحمل رنج‌های و بیماری‌های فراوان از دنیا می‌روند. در میان جانبازان ایرانی بجز معلولیت‌های مختلف جانبازان اعصاب و روان نیز دیده می‌شود. ازدواج بسیاری از دختران ایرانی با جانبازان سبب شد تا این افراد و جامعه آسیب کمتری از این مجروحیت‌ها متحمل شوند.[۳]

موفقیت‌های جانبازان ایرانویرایش

در بین جانبازان ایرانی تعداد زیادی از افراد تحصیل کرده و همچنین قهر مانان ورزشی دیده می‌شود.

جانبازان در هنر ایرانویرایش

فیلم‌های سینمایی مختلفی در باب جانبازان و زندگی آنان ساخته و کتب و آثار هنری مختلفی ارائه شده‌است. از جمله فیلم جانبازان، از کرخه تا راین، مجروح جنگی و گیلانه است.

جستارهای وابستهویرایش

منابعویرایش

  1. ناظم الاطباء
  2. ۲٫۰ ۲٫۱ روزنامهٔ رسالت، جانباز در ادب پارسی
  3. «آمار جانبازان». رجا.