باز کردن منو اصلی

طینوج روستایی است که در فاصلهٔ ۳۱ کیلومتری شهر دستجرد از بخش خلجستان استان قم واقع شده‌است.[۲][۳] محصولات این روستا غلات، انگور، گردو، هلو، زردآلو، گیلاس، آلبالو، انجیر، توت، شاه توت، خرمالو، انار، فندق، زردآلو، بادام و… است. شغل اهالی این روستا زراعت و دامداری است.[۲] این روستاه زادگاه خواجه نصیر طوسی بوده‌است که از مدارک آن می‌توان ایجاد قنات موسر به وسیله وی ودلیل گذاشتن این اسم توسط خواجه نصیرالدین این بوده که به اندازه موی سر برای آن زحمت کشیده بوده‌است واینکه این روستا در قدیم طوسی نوژ نام داشته‌است. این روستا دارای مراسم قدیمی می‌باشد ازجمله تعزیه که همچنان در ماه محرم برگزار می‌شود.[۴][۵][۶]

طینوج
پل طینوج که در گذشته محل عبور کاروان‌ها به سوی عتبات بوده‌است و نیز در مسیر شهر همدان قرار داشته‌است.
پل طینوج که در گذشته محل عبور کاروان‌ها به سوی عتبات بوده‌است و نیز در مسیر شهر همدان قرار داشته‌است.
اطلاعات کلی
کشور  ایران
استان قم
شهرستان دستجرد
بخش خلجستان
دهستان دستجرد
نام محلی جهرود
نام‌های دیگر جهرود
نام‌های قدیمی به‌رود، که‌رود،
جهرود، طوسی نوژ
سال بنیاد قبل ازاسلام
مردم
جمعیت ۶۱ نفر (سرشماری ۹۵)
آب‌وهوا
میانگین دمای سالانه ۷
روزهای یخبندان سالانه ۳۷روز در سال
کد آماری ۰۰۵۷۳۵
جملهٔ خوش‌آمد بر تابلوی ورودی روستا به زادگاه خواجه
نصیرالدین طوسی خوش آمدید.

محتویات

میراث باستانی و فرهنگیویرایش

این روستا گنج‌های فراوان داردکه در زیر کاروانسرای آن ومکان‌های تاریخی دیگرش مدفون شده که بارها افرادی به قصدسرقت آن‌ها به روستا آمدند ومتأسفانه عده‌ای ازآنهاموفق شدند. تپه‌ای بنام تپه عمر - این تپه مربوط به دوران هخامنشیان بوده و نام دیگر ان تپه گبرها می‌باشد. متأسفانه بعلت دوری از منازل روستا مورد دستبر دزدان میراث فرهنگی قرار گرفته و تمام ذخایر ان را به یغما برده‌اند.

پل طینوجویرایش

پل طینوج در گذشته محل عبور کاروان‌ها به عتبات بوده‌است اما در حال حاضر اهالی روستا برای رفتن به باغات از آن استفاده می‌کنند.[۷] طول پل ۵/۲۷ متر و عرض آن ۳/۴۰ و ارتفاع آن ۶۰/۶ متر است.[۷] این پل در غرب کاروانسرای طینوج احداث شده‌است و قدمت آن به دودمان صفویه می‌رسد.[۷] در گذشته نچندان دور به این پل به دلیل بنای آن در دوران صفویه پل شاه عباسی نیز گفته می‌شده‌است و استفاده از این واژه همچنان رواج دارد.

کاروان‌سرای طینوجویرایش

کاروانسرای تینوج در زمان دودمان صفویه بنا شده‌است و آن را کاروان‌سرای شاه‌عباسی نیز می‌نامند. این کاروانسرا یکی از هزار کاروانسراهای احداثی شاه عباس در سراسر ایران عزیز می‌باشد. بعلت تردد دایم زوار کربلا این روستا از شاه راهای آباد ان زمان بحساب میامد.

آب‌انبارویرایش

این بنا هم به زمان ساخت کاروانسراوپل می‌رسد که از این بنا تا حدود۴۰سال پیش استفاده می‌شده ولی امروزه به دلیل بی‌مهری مسئولین در حال تخریب جدی می‌باشد که داخل آن تبدیل به سطل آشغال ونخاله‌های ساختمانی شده وتاروی آن به‌طور کلی پر شده‌است.

مسجدویرایش

این روستا دارای هفت مسجد می‌باشد که یکی از این مساجد برای سال ۱۲۷۲هجری قمری می‌باشد وهمچنان در حال استفاده می‌باشد.

مکان‌های تفریحیویرایش

این روستا دارای باغات فراوانی است که هرکدام مکانهایی برای تفریح افراد این روستا می‌باشد ولی از مراکزتفریحی جنگلی که برای عموم قابل استفاده می‌باشد می‌توان تله خونی، پاکوره، رزوه، جوب پایین، میرآباد، باغ رحیم، باغ میرزا مقصود، ملک بند - که امروزه در محاوره به ان ملیک بک می‌گویند ضمناً رودخانه این روستا که جهرود نامیده می‌شود از مکانهای دیدنی این روستا می‌باشد.

لغات و اصطلاحات متمایزویرایش

جوق:جوی، ورگاه:جایی که باعث تغیر مسیر آب می‌شود، ماغال:حرف تعیین در بین جملات، مند:بند، اقر کردی:در حال سفری، یویو:به افراد ساده گفته می‌شود، امونصاف:به افراد ساده لوح گفته می‌شود، جده:جاده، ملیچ:گنجشک، گربه تیغی:جوجه تیغی

زبانویرایش

روستای طینوج همچون بسیاری از روستاهای دیگر به زبان سلیس و روان فارسی صحبت می‌کنند که شباهت بسیار به لهجه رسمی و رایج کشور دارد. اما لحن این زبان بسیار شیرین است.

مشاهیرویرایش

محمد هادی دانه چین فیلسوف، منجم، شاعر، ریاضیدان و طبیب نامدار قرن ۵ هجری شمسی در این روستامتولد شد و تا اوایل دروان جوانی نزد خانواده خود بود. وی در اوایل جوانی برای ادامه و تکمیل تحصیلات خود به بغداد که مرکز علم آن دوره زمانی بوده سفر کرده و تا اواخر عمر خود در همان‌جا نیز ماند. از جمله شاگردان او در علم فلسفه ابونصر فارابی بوده. وی به سال ۷۲۱ هجری شمسی در زادگاه خود چشم بر جهان بست.[نیازمند منبع]

در کتاب‌های کهنی که به بیان زندگی این شخصیت بزرگ و کارهای او پرداخته‌اند، اختلاف‌های بسیاری؛ به‌ویژه در تاریخ تولد و مرگ او وجود دارد. نخستین منبعی که به‌طور مفصل محمد هادی را معرفی کرده‌است، چهار مقالهٔ نظامی عروضی، نوشته‌شده در حدود ۵۵۰ قمری است. دومین زندگی‌نامهٔ این فیلسوف بزرگ توسط ابوالحسن علی بیهقی، در ۵۵۶ قمری، در کتاب تتمهٔ صوان الحکمه یا تاریخ الحکما نوشته شده‌است. نظامی عروضی و ابوالحسن بیهقی، هردو معاصر این شخصیت بوده و او را از نزدیک دیده‌اند. دیگر متون کهنی که کم و بیش مطالبی دربارهٔ او و آثارش در آن‌ها یافت می‌شود عبارتند از: میزان الحکمه از عبدالرحمان خازنی (۵۱۵ قمری)، رسالهٔ الزاجر للصغار فی معارضة الکبار از زمخشری (۵۱۶ق)، خریدة القصر از عمادالدین کاتب اصفهانی (۵۷۱ق)، نزهة الروح از شهرزوری (۵۸۶ق)، مرصادالعباد از نجم‌الدین رازی (۶۱۹ق)، تاریخ الحکما از قفطی (۶۲۶ق)، الکامل فی التاریخ از ابن اثیر، شذرات الذهب از ابن العماد حنبلی، و آثار البلاد و اخبار العباد از قزوینی (۶۷۴ق). بدیع‌الزمان فروزانفر رسالهٔ نحو القلوب قشیری (درگذشتهٔ ۵۶۵ قمری)، و رسالهٔ الزاجر للصغار زمخشری را قدیمی‌ترین منابع دربارهٔ محمد هادی و زندگی او می‌داند.[نیازمند منبع]

میرزا ابراهیم رئیس از سرشناسان منطقه جهرود و همچنین رئیس سازمان پست و تلگراف قم در دوران رضا شاه پهلوی.[نیازمند منبع]

کوچه و محله‌هاویرایش

میدان اصلی طینوج، محله بالا، محله پایین، لب جوب، کوچه تاریکه، سینه ایستکون، میرآباد، سه راه پااستل، جوب پایین، محله قلعه، کمر، رزوه. سیاه پشته گسکان جنداب - ملک بند که در محاوره ملیک بک می‌گویند.

مختصات: ۳۴°۳۲′۵۹″ شمالی ۵۰°۱۷′۲۵″ شرقی / ۳۴٫۵۴۹۷۲°شمالی ۵۰٫۲۹۰۲۸°شرقی / 34.54972; 50.29028[۸]

منابعویرایش

  1. مرکز آمار ایران
  2. ۲٫۰ ۲٫۱ لغت‌نامه دهخدا، طینوج
  3. «افتتاح پروژه‌های بخش خلجستان در سفر استاندار قم».
  4. احمد نعمتی (۱۳۸۳ساوه شهر باستانی، انتشارات اعلاء، ص. ۶۳–۶۶، شابک ۹۶۴-۹۵۴۲۲-۰-۵
  5. علامه سید نورالدین شوشتری، مجالس المومنین، ص. ۲۰۱–۲۰۳
  6. مصطفی بادکوبه‌ای هزاوه‌ای (۱۳۶۹خواجه نصیرالدین توسی، پردیس
  7. ۷٫۰ ۷٫۱ ۷٫۲ پرونده ثبتی میراث فرهنگی استان قم، ش ۸۶۳۸
  8. : کمیته تخصصی نام نگاری و یکسان‌سازی نام‌های جغرافیایی ایران :

[۱]