باز کردن منو اصلی

ایران به سی‌ویک استان تقسیم می‌شود. ادارهٔ هر استان برعهدهٔ مرکز استان است که معمولاً بزرگ‌ترین شهر آن استان به حساب می‌آید. استاندار مسئول ادارهٔ استان است که به وسیله وزیر کشور با تصویب کابینه منصوب می‌شود.[۱]

استان‌های ایران
رده‌ها حکومت متمرکز
مکان ایران
تعداد ۳۱ استان
جمعیت بین ۵۵۷٬۵۹۹ (استان ایلام) تا ۱۲٬۱۸۳٬۳۹۱ نفر (استان تهران)
مساحت بین ۵٬۸۳۳ (استان البرز) تا ۱۸۳٬۲۸۵ کیلومترمربع (استان کرمان)
دولت حکومت استانی، دولت ملی
زیربخش‌ها شهرستان
نقشهٔ استان‌های ایران برپایهٔ جمعیت در سال ۱۳۹۳
نقشهٔ استان‌های ایران برپایهٔ تراکم جمعیت در سال ۱۳۹۲
نقشهٔ استان‌های ایران برپایهٔ شاخص توسعهٔ انسانی در سال ۱۳۹۶
Legend:
  ۰٫۸۰۰ – ۱٫۰۰۰ (خیلی بالا)
  ۰٫۷۰۰ – ۰٫۷۹۹ (بالا)
  ۰٫۶۰۰ – ۰٫۶۹۹ (متوسط)
نقشهٔ استان‌های ایران برپایهٔ مشارکت در تولید ناخالص ملی در سال ۱۳۹۳
نقشهٔ استان‌های ایران برپایهٔ سرانهٔ تولید ناخالص ملی در سال ۱۳۹۱

تاریخ معاصر

ایران از زمان پیمان پاریس در سال ۱۸۵۷، قلمرو مدرن خود را حفظ کرده‌است. از سال ۱۲۸۵ تا ۱۳۳۹، ایران به دوازده استان تقسیم می‌شد: اردلان، آذربایجان، بلوچستان، فارس، گیلان، عراق اجم، خراسان، خوزستان، کرمان، لارستان، لرستان و مازندران.[۲]

در سال ۱۳۳۹، ایران به منظور تشکیل ۱۰ استان با شماره تلفن‌های استان‌های زیرمجموعه سازماندهی شد: گیلان؛ مازندران؛ آذربایجان شرقی؛ آذربایجان غربی؛ کرمانشاه؛ خوزستان؛ فارس؛ کرمان؛ خراسان؛ اصفهان[۲]

 
نقشهٔ استان‌های ایران

اطلاعات

فهرست استان‌ها

ردیف نام استان کد استان مرکز تأسیس مساحت جمعیت (سال ۱۳۹۵) شهرهای مهم موقعیت در نقشه ایران مختصات مرکز استان
۱ آذربایجان شرقی سوم تبریز ۱۳۱۶ ۴۵٬۶۵۰ ۳٬۹۰۹٬۶۵۲ مراغه، مرند و اهر   ۳۸°۰۳′۰۹″شمالی ۴۶°۱۷′۰۶″شرقی / ۳۸٫۰۵۲۴۶۷۵°شمالی ۴۶٫۲۸۴۹۹۲۷°شرقی / 38.0524675; 46.2849927
۲ آذربایجان غربی چهارم ارومیه ۱۳۱۶ ۳۷٬۴۱۱ ۳٬۲۶۵٬۲۱۹ خوی، بوکان و مهاباد   ۳۷°۳۱′۴۷″شمالی ۴۵°۰۲′۴۸″شرقی / ۳۷٫۵۲۹۶۰۷۱°شمالی ۴۵٫۰۴۶۵۴۸۷°شرقی / 37.5296071; 45.0465487
۳ اردبیل بیست و چهارم اردبیل ۱۳۷۲ ۱۷٬۸۰۰ ۱٬۲۷۰٬۴۲۰ پارس‌آباد، مشگین‌شهر و خلخال   ۳۸°۱۴′۴۷″شمالی ۴۸°۱۷′۴۲″شرقی / ۳۸٫۲۴۶۴۷۱°شمالی ۴۸٫۲۹۵۰۵۲°شرقی / 38.246471; 48.295052
۴ اصفهان دهم اصفهان ۱۳۱۶ ۱۰۷٬۰۲۹ ۵٬۱۲۰٬۸۵۰ کاشان، خمینی‌شهر، نجف‌آباد و سمیرم   ۳۲°۳۹′۰۵″شمالی ۵۱°۴۰′۴۵″شرقی / ۳۲٫۶۵۱۳۹°شمالی ۵۱٫۶۷۹۱۹۲°شرقی / 32.65139; 51.679192
۵ البرز سی‌ام کرج ۱۳۸۹ ۵٬۸۳۳ ۲٬۷۱۲٬۴۰۰ کمال‌شهر، نظرآباد و محمدشهر   ۳۵°۴۹′۱۷٫۱۶″ شمالی ۵۰°۵۷′۴۴٫۹۵″ شرقی / ۳۵٫۸۲۱۴۳۳۳°شمالی ۵۰٫۹۶۲۴۸۶۱°شرقی / 35.8214333; 50.9624861
۶ ایلام شانزدهم ایلام ۱۳۵۳ ۲۰٬۱۳۳ ۵۸۰٬۱۵۸ دهلران، ایوان و آبدانان   ۳۳°۳۸′۱۹″شمالی ۴۶°۲۵′۲۲″شرقی / ۳۳٫۶۳۸۵۳۱°شمالی ۴۶٫۴۲۲۶۴۹°شرقی / 33.638531; 46.422649
۷ بوشهر هجدهم بوشهر ۱۳۵۲ ۲۲٬۷۴۳ ۱٬۱۶۳٬۴۰۰ برازجان، بندر کنگان و بندر گناوه   ۲۸°۵۵′۱۹″شمالی ۵۰°۴۹′۵۹″شرقی / ۲۸٫۹۲۲۰۴۱°شمالی ۵۰٫۸۳۳۰۹۲°شرقی / 28.922041; 50.833092
۸ تهران بیست و سوم تهران ۱۳۵۷ ۱۲٬۹۸۱ ۱۳٬۲۶۷٬۶۳۷ شهریار، اسلامشهر، ملارد و قدس   ۳۵°۴۱′۵۹٫۰۳″ شمالی ۵۱°۲۰′۱۶٫۹۸″ شرقی / ۳۵٫۶۹۹۷۳۰۶°شمالی ۵۱٫۳۳۸۰۵۰۰°شرقی / 35.6997306; 51.3380500مختصات: ۳۵°۴۱′۵۹٫۰۳″ شمالی ۵۱°۲۰′۱۶٫۹۸″ شرقی / ۳۵٫۶۹۹۷۳۰۶°شمالی ۵۱٫۳۳۸۰۵۰۰°شرقی / 35.6997306; 51.3380500
۹ چهارمحال و بختیاری چهاردهم شهرکرد ۱۳۵۲ ۱۶٬۳۳۲ ۹۴۷٬۷۶۳ بروجن، لردگان و فرخ‌شهر   ۳۲°۲۱′۲۰″شمالی ۵۰°۴۹′۳۹″شرقی / ۳۲٫۳۵۵۵۹۴۲°شمالی ۵۰٫۸۲۷۴۲۶۷°شرقی / 32.3555942; 50.8274267
۱۰ خراسان جنوبی[۳] بیست و نهم بیرجند ۱۳۸۳ ۱۵۱٬۱۹۳ ۷۶۸٬۸۹۸ قائن، طبس و فردوس   ۳۲°۵۰′۴۶″شمالی ۵۹°۱۷′۲۸″شرقی / ۳۲٫۸۴۶۲۱۵۹°شمالی ۵۹٫۲۹۱۱۴۲۲°شرقی / 32.8462159; 59.2911422
۱۱ خراسان رضوی نهم مشهد ۱۳۱۶ ۱۱۸٬۸۵۴ ۶٬۴۳۴٬۵۰۱ نیشابور، سبزوار، قوچان و تربت حیدریه   ۳۶°۱۸′شمالی ۵۹°۳۶′شرقی / ۳۶٫۳°شمالی ۵۹٫۶°شرقی / 36.3; 59.6
۱۲ خراسان شمالی بیست و هشتم بجنورد ۱۳۸۳ ۲۸٬۴۳۴ ۸۶۳٬۰۹۲ شیروان، اسفراین و آشخانه   ۳۷°۲۷′۰۹″شمالی ۵۷°۱۹′۲۵″شرقی / ۳۷٫۴۵۲۴۳۸۳°شمالی ۵۷٫۳۲۳۵۱۷۷°شرقی / 37.4524383; 57.3235177
۱۳ خوزستان ششم اهواز ۱۳۱۶ ۶۴٬۰۵۵ ۴٬۷۱۰٬۵۰۹ دزفول، آبادان و بندر ماهشهر   ۳۱°۳۱′۵۴″شمالی ۴۹°۵۲′۴۹″شرقی / ۳۱٫۵۳۱۷۱۶۲°شمالی ۴۹٫۸۸۰۳۲۸۱°شرقی / 31.5317162; 49.8803281
۱۴ زنجان نوزدهم زنجان ۱۳۵۲ ۲۱٬۷۷۳ ۱٬۰۵۷٬۴۶۱ ابهر، خرمدره و قیدار   ۳۶°۴۰′۱۵″شمالی ۴۸°۲۹′۰۶″شرقی / ۳۶٫۶۷۰۹۴°شمالی ۴۸٫۴۸۵۱۱۱°شرقی / 36.67094; 48.485111
۱۵ سمنان بیستم سمنان ۱۳۵۵ ۹۷٬۴۹۱ ۷۰۲٬۳۶۰ شاهرود، دامغان و گرمسار   ۳۵°۳۴′۲۰″شمالی ۵۳°۲۳′۴۶″شرقی / ۳۵٫۵۷۲۲۶۹°شمالی ۵۳٫۳۹۶۰۴۹°شرقی / 35.572269; 53.396049
۱۶ سیستان و بلوچستان یازدهم زاهدان ۱۳۳۶ ۱۸۰٬۷۲۶ ۲٬۷۷۵٬۰۱۴ زابل، ایرانشهر و چابهار   ۲۹°۲۷′۱۶″شمالی ۶۰°۵۱′۱۳″شرقی / ۲۹٫۴۵۴۵۷۸۶°شمالی ۶۰٫۸۵۳۶۴۷°شرقی / 29.4545786; 60.853647
۱۷ فارس هفتم شیراز ۱۳۱۶ ۱۲۲٬۶۰۸ ۴٬۸۵۱٬۲۷۴ مرودشت، جهرم و فسا   ۲۹°۳۸′۵۹″شمالی ۵۲°۳۰′۳۲″شرقی / ۲۹٫۶۴۹۶۸۸۴°شمالی ۵۲٫۵۰۸۸۶۹۶°شرقی / 29.6496884; 52.5088696
۱۸ قزوین بیست و ششم قزوین ۱۳۷۶ ۱۵٬۵۶۷ ۱٬۲۷۳٬۷۶۱ الوند، تاکستان و بوئین زهرا   ۳۶°۱۶′۰۱″شمالی ۵۰°۰۰′۱۴″شرقی / ۳۶٫۲۶۶۸۱۹°شمالی ۵۰٫۰۰۳۸۱۱°شرقی / 36.266819; 50.003811
۱۹ قم بیست و پنجم قم ۱۳۷۵ ۱۱٬۵۲۶ ۱٬۲۹۲٬۲۸۳ قنوات، جعفریه و کهک   ۳۴°۳۸′۳۷″شمالی ۵۰°۵۳′۲۶″شرقی / ۳۴٫۶۴۳۷۱۱°شمالی ۵۰٫۸۹۰۶۴°شرقی / 34.643711; 50.89064
۲۰ کردستان دوازدهم سنندج ۱۳۳۷ ۲۹٬۱۳۷ ۱٬۶۰۳٬۰۱۱ سقز، مریوان و بانه   ۳۵°۱۸′۱۱″شمالی ۴۷°۰۰′۰۹″شرقی / ۳۵٫۳۰۲۹۴۲۲°شمالی ۴۷٫۰۰۲۶۳۱۲°شرقی / 35.3029422; 47.0026312
۲۱ کرمان هشتم کرمان ۱۳۱۶ ۱۸۱٬۷۸۵ ۳٬۱۶۴٬۷۱۸ سیرجان، رفسنجان و جیرفت   ۳۰°۱۶′۴۹″شمالی ۵۷°۰۴′۰۱″شرقی / ۳۰٫۲۸۰۲۷°شمالی ۵۷٫۰۶۷۰۲°شرقی / 30.28027; 57.06702
۲۲ کرمانشاه پنجم کرمانشاه ۱۳۱۶ ۲۴٬۹۹۸ ۱٬۹۵۲٬۴۳۴ اسلام‌آباد غرب، کنگاور و جوانرود   ۳۴°۲۰′۴۷″شمالی ۴۶°۲۵′۱۴″شرقی / ۳۴٫۳۴۶۴۸۱°شمالی ۴۶٫۴۲۰۵۵۹°شرقی / 34.346481; 46.420559
۲۳ کهگیلویه و بویراحمد هفدهم یاسوج ۱۳۵۵ ۱۵٬۵۰۴ ۷۱۳٬۰۵۲ دوگنبدان، دهدشت و یاسوج   ۳۰°۳۹′۲۵٫۴۷″ شمالی ۵۱°۳۶′۱٫۰۶″ شرقی / ۳۰٫۶۵۷۰۷۵۰°شمالی ۵۱٫۶۰۰۲۹۴۴°شرقی / 30.6570750; 51.6002944
۲۴ گلستان بیست و هفتم گرگان ۱۳۷۶ ۲۰٬۳۶۷ ۱٬۸۶۸٬۸۱۹ گنبد کاووس، علی‌آباد کتول و بندر ترکمن   ۳۶°۵۱′۴۸″شمالی ۵۴°۲۶′۵۵″شرقی / ۳۶٫۸۶۳۳۹۱۴°شمالی ۵۴٫۴۴۸۵۷۸۲°شرقی / 36.8633914; 54.4485782
۲۵ گیلان یکم رشت ۱۳۱۶ ۱۴٬۰۴۲ ۲٬۵۳۰٬۶۹۶ بندر انزلی، لاهیجان و لنگرود   ۳۷°۱۳′۲۴″شمالی ۴۹°۳۸′۰۸″شرقی / ۳۷٫۲۲۳۴۳۱°شمالی ۴۹٫۶۳۵۵۰۹۱°شرقی / 37.223431; 49.6355091
۲۶ لرستان پانزدهم خرم‌آباد ۱۳۵۲ ۲۸٬۲۹۴ ۱٬۷۶۰٬۶۴۹ بروجرد، دورود و کوهدشت   ۳۳°۲۸′۰۰″شمالی ۴۸°۲۱′۰۰″شرقی / ۳۳٫۴۶۶۶۶۶۷°شمالی ۴۸٫۳۵°شرقی / 33.4666667; 48.35
۲۷ مازندران دوم ساری ۱۳۱۶ ۲۳٬۸۴۲ ۳٬۲۸۳٬۵۸۲ آمل، بابل و قائم‌شهر   ۳۶°۳۳′۵۷″شمالی ۵۳°۰۳′۳۵″شرقی / ۳۶٫۵۶۵۸۳۳۳°شمالی ۵۳٫۰۵۹۷۲۲۲°شرقی / 36.5658333; 53.0597222
۲۸ مرکزی صفرم اراک ۱۳۲۶ ۲۹٬۱۲۷ ۱٬۴۲۹٬۴۷۵ ساوه، خمین و محلات   ۳۴°۰۴′۴۸″شمالی ۴۹°۴۰′۳۸″شرقی / ۳۴٫۰۸۰۰۱۱۲°شمالی ۴۹٫۶۷۷۲۳۳۴°شرقی / 34.0800112; 49.6772334
۲۹ هرمزگان بیست و دوم بندرعباس ۱۳۴۶ ۷۰٬۶۹۷ ۱٬۷۷۶٬۴۱۵ میناب، دهبارز و بندر لنگه   ۲۷°۱۱′۰۰″شمالی ۵۶°۱۶′۰۰″شرقی / ۲۷٫۱۸۳۳۳۳۳°شمالی ۵۶٫۲۶۶۶۶۶۷°شرقی / 27.1833333; 56.2666667
۳۰ همدان سیزدهم همدان ۱۳۵۲ ۱۹٬۳۶۸ ۱٬۷۳۸٬۲۳۴ ملایر، نهاوند، اسدآباد و تویسرکان   ۳۴°۴۸′۲۳″شمالی ۴۸°۳۰′۵۸″شرقی / ۳۴٫۸۰۶۵°شمالی ۴۸٫۵۱۶۲۴۷۲°شرقی / 34.8065; 48.5162472
۳۱ یزد[۳] بیست و یکم یزد ۱۳۵۲ ۷۳٬۴۷۷ ۱٬۱۳۸٬۵۳۳ میبد، اردکان و حمیدیا   ۳۱°۵۳′۴۸″شمالی ۵۴°۲۱′۳۸″شرقی / ۳۱٫۸۹۶۶۱°شمالی ۵۴٫۳۶۰۶۸°شرقی / 31.89661; 54.36068

جستارهای وابسته

منابع

  1. ایرنا, Online Edition. "Paris for further cultural cooperation with Iran". Archived from the original on 23 October 2007. Retrieved 21 October 2007.
  2. ۲٫۰ ۲٫۱ Gwillim Law, Statoids website. "Provinces of Iran". Retrieved 2006-04-30.
  3. ۳٫۰ ۳٫۱ تجدیدنظر در آمار دو استان مرتبط پس از الحاق شهرستان طبس در ۱۳۹۰ از استان یزد به خراسان جنوبی با توجه به داده‌های ۱۳۵۸
  • اطلس گیتاشناسی استان‌های ایران، تهران: گیتاشناسی، ۱۳۸۳خ.
  • «گزیده نتایج سرشماری عمومی نفوس و مسکن ۱۳۹۵» (PDF). وبگاه رسمی مرکز آمار ایران. بایگانی‌شده از اصلی (PDF) در ۱۳ مارس ۲۰۱۷. دریافت‌شده در ۲۳ اسفند ۱۳۹۵.
  • «جدول عناصر و واحدهای تقسیمات کشوری بهار ۱۳۸۸». پایگاه اطلاع‌رسانی وزارت کشور. بایگانی‌شده از اصلی در ۲۰ نوامبر ۲۰۰۸. دریافت‌شده در ۷ ژوئن ۲۰۱۰.