دِیم جودیت اولیویا دِنچ (انگلیسی: Dame Judith Olivia Dench؛ زادهٔ ۹ دسامبر ۱۹۳۴) بازیگر انگلیسی است. او را یکی از برترین بازیگران زن در بریتانیا دانسته‌اند،[۱][۲][۳] که بابت نقش‌های همه‌جانبه‌اش در فیلم‌ها و مجموعه‌های تلویزیونی با ژانرهای گوناگون، و همچنین بابت نقش‌های متعددش در تئاتر مورد توجه قرار گرفته‌است.[۴] دنچ در طول شش دهه فعالیت افتخارات مختلفی از جمله یک جایزهٔ اسکار، یک جایزهٔ تونی، دو جایزهٔ گلدن گلوب و شش جایزهٔ فیلم بفتا کسب کرده‌است.

دیم
جودی دنچ
CH DBE FRSA
JudiDenchFeb07 (cropped).jpg
دنچ در ۲۰۰۷
نام در زمان تولدجودیت اولیویا دِنچ
زادهٔ۹ دسامبر ۱۹۳۴ ‏(۸۷ سال)
یورک، انگلستان
پیشهبازیگر
سال‌های فعالیت۱۹۵۷–اکنون
همسر(ها)مایکل ویلیامز (ا. ۱۹۷۱–۲۰۰۱)

دنچ فعالیت حرفه‌ای خود را در سال ۱۹۵۷ با کمپانی اولد ویک آغاز کرد. در چند سال بعد، او در چندین نمایشنامه از شکسپیر، در نقش‌هایی چون اوفلیا در هملت، ژولیت در رومئو و ژولیت و لیدی مکبث در مکبث به روی صحنه رفت. اگرچه اغلب کارهای دنچ در این دوره در تئاتر بود، اما او به آثار سینمایی نیز روی آورد و جایزهٔ بفتا به‌عنوان امیدوارکننده‌ترین بازیگر تازه‌وارد را دریافت کرد. او در سال ۱۹۶۸، برای بازی در نقش اصلی سالی بولز در موزیکال کاباره، نظرات بسیار خوبی دریافت کرد.

در طی دو دهه بعد، دنچ خود را به‌عنوان یکی از برجسته‌ترین بازیگران تئاتر در بریتانیا مطرح کرد و در تئاتر ملی سلطنتی و رویال شکسپیر کامپنی مشغول به فعالیت بود. او در آن زمان برای حضورش در تلویزیون، که شامل نقش‌های اصلی مجموعه‌های عاشقانه‌ای خوب (۱۹۸۱–۱۹۸۴) و با گذشت زمان (۱۹۹۲–۲۰۰۵) می‌شد، مورد تحسین منتقدان قرار گرفت. او به ندرت در فیلم‌ها ظاهر می‌شد و نقش‌های مکمل فیلم‌های برجسته‌ای مانند اتاقی با یک چشم‌انداز (۱۹۸۵) را بر عهده داشت. او برای بازی در نقش اِم در فیلم جاسوسی گولدن‌آی (۱۹۹۵) به شهرت بین‌المللی دست یافت. او این نقش را در هشت فیلم جیمز باند ایفا کرد که برجسته‌ترین آن‌ها در اسکای‌فال (۲۰۱۲) بود و با حضور کوتاهی در اسپکتر (۲۰۱۵) به پایان رسید.

دنچ برای به تصویر کشیدن الیزابت یکم در درام عاشقانهٔ شکسپیر عاشق (۱۹۹۸) برندهٔ جایزهٔ اسکار بهترین بازیگر نقش مکمل زن شد. او برای فیلم‌های خانم براون (۱۹۹۷)، شکلات (۲۰۰۰)، آیریس (۲۰۰۱)، خانم هندرسون تقدیم می‌کند (۲۰۰۵)، یادداشت‌هایی بر یک رسوایی (۲۰۰۶)، فیلومنا (۲۰۱۳) و بلفاست (۲۰۲۱) نیز نامزد دریافت جایزهٔ اسکار شد. او دریافت‌کنندهٔ چندین جایزهٔ افتخاری از جمله بفتا فلوشیپ بوده‌است.

زندگی‌نامهویرایش

جودی دیچ فعالیت هنری خود را از سال ۱۹۵۷ میلادی، با بازی در نقش اوفلیا در نمایش‌نامه هَملِت آغاز کرد و از آن پس در ده‌ها نمایشنامه درام و موزیکال معتبر بازی کرد. جودی دنچ نخستین بار در سال ۱۹۶۴ میلادی، در یک فیلم سینمایی ظاهر شد و با بازی در فیلم‌هایی چون هنری پنجم، شکسپیر عاشق، شکلات، آیریس و چند فیلم از مجموعه جیمز باند در نقش «M» شهرتی جهانی پیدا کرد.[۵] او همچنین در فیلم غرور و تعصب بازی کرده‌است.

جودی دنچ در سال ۱۹۷۱ میلادی، با مایکل ویلیامز ازدواج کرد. حاصل ازدواج‌شان یک دختر به نام فینتی است. همسرش در سال ۲۰۰۱ میلادی، بر اثر ابتلا به سرطان ریه و در سن ۶۵ سالگی درگذشت.[۶]

او در فیلم جک و سارا نیز بازی کرده‌است. از دیگر فیلم‌های وی می‌توان به خانه دوشیزه پرگرین و چرخ‌وفلک جادویی اشاره کرد.

فیلم‌شناسیویرایش

فیلمویرایش

سال عنوان نقش توضیحات
۱۹۷۴ یقین کامل لورا دیویدسون
۱۹۸۵ وتربی مارسیا پیلبورو
اتاقی با یک چشم‌انداز النور لویش
۱۹۸۷ تقاطع خیابان ۸۴ چرینگ کراس نورا دوئل
۱۹۸۹ هنری پنجم خانم کویکلی
۱۹۹۵ جک و سارا مارگارت
گولدن‌آی ام
۱۹۹۶ هملت هکابه
۱۹۹۷ خانم براون ملکه ویکتوریا
فردا هرگز نمی‌میرد ام
۱۹۹۸ شکسپیر عاشق الیزابت یکم
۱۹۹۹ چای با موسولینی آرابلا
دنیا کافی نیست ام
۲۰۰۰ در آغوش غریبه‌ها: داستان‌هایی از انتقال کودکان گوینده مستند
شکلات آرمانده وویزین
۲۰۰۱ آیریس آیریس مرداک
۲۰۰۲ اهمیت جدی بودن لیدی براکنل
روزی دیگر بمیر ام
۲۰۰۴ خانه‌ای در مزرعه خانم کالووی صداپیشه
۲۰۰۵ غرور و تعصب کاترین دوبورگ
خانم هندرسون تقدیم می‌کند لورا هندرسون
چرخ‌و‌فلک جادویی
۲۰۰۶ کازینو رویال ام
یادداشت‌هایی بر یک رسوایی باربارا کووت
۲۰۰۸ ذره‌ای آرامش ام
۲۰۰۹ خشم مونا کارول
نه لیلی
۲۰۱۱ جین ایر خانم فیرفکس
دزدان دریایی کارائیب: سوار بر امواج ناشناخته بانوی طبقۀ ممتاز حضور افتخاری
هفته‌ای که با مریلین گذراندم سیبل تورندایک
درخواست دوستی در حال بررسی مری کوتاه
جی. ادگار آنی هوور
۲۰۱۲ بهترین هتل عجیب مریگولد ایولین گرینسلید
اسکای‌فال ام
۲۰۱۳ فیلومنا فیلومن لی
۲۰۱۵ دومین هتل فوق‌العاده شگفت‌انگیز ماریگولد ایولین گرینسلید
اسپکتر ام حضور افتخاری
۲۰۱۶ خانه دوشیزه پرگرین برای بچه‌های عجیب خانم اسمرالدا آووست
۲۰۱۷ تب لاله ابیس
ویکتوریا و عبدل ملکه ویکتوریا
قتل در قطار سریع‌السیر شرق پرنسس ناتالیا دراگومیروف
۲۰۱۸ رد جون جوآن استنلی
همه‌اش درست است ان هتوی
۲۰۱۹ گربه‌ها Old Deuteronomy
۲۰۲۰ آرتمیس فاول فرمانده جولیوس روت
روح ملایم مادام آرکاتی
شش دقیقه مانده تا نیمه‌شب میس راکو
۲۰۲۱ توی باغ نبودن دایانا
بلفاست مادر بزرگ
۲۰۲۲ Allelujah مری

بخشی از جوایز و افتخاراتویرایش

وی در سال ۱۹۹۸ میلادی، از سوی الیزابت دوم، ملکه بریتانیا نشان سلطنتی گرفت و ملقب به لقب دِیم شد که معادل لقب «سِر» برای زنان است.[۵]

جودی دِنچ در سال ۱۹۹۸ میلادی، برای بازی در نقش الیزابت اول در فیلم شکسپیر عاشق، برنده جایزه اسکار بهترین بازیگر نقش مکمل زن شد. او هم‌چنین در سال ۲۰۰۸ میلادی، برای «یک عمر فعالیت هنری» برنده جایزهٔ فیلم اروپا شد.[۷]

  • برنده بفتای بهترین بازیگر نقش اول زن برای فیلم خانم براون در سال ۱۹۹۷
  • برنده بفتای بهترین بازیگر مکمل زن برای فیلم شکسپیر عاشق در سال ۱۹۹۸
  • کاندیدای بفتای بهترین بازیگر مکمل زن برای فیلم شکلات در سال ۲۰۰۰
  • برنده بفتای بهترین بازیگر نقش اول زن برای فیلم آیریس در سال ۲۰۰۱
  • کاندیدای بفتای بهترین بازیگر مکمل زن برای فیلم The Shipping News در سال ۲۰۰۱
  • کاندیدای بفتای بهترین بازیگر نقش اول زن برای فیلم خانم هندرسون تقدیم می‌کند در سال ۲۰۰۵


منابعویرایش

  1. Dowd, Maureen (2017-09-21). "Queen! Bow Down to Tattoo-Flashing Octogenarian Dame Dench". The New York Times. ISSN 0362-4331. Archived from the original on 30 July 2021. Retrieved 2021-07-30.
  2. "Hopkins and Dench named best British actors". The Guardian. UK. 18 August 2005. Archived from the original on 7 November 2006. Retrieved 29 December 2006.
  3. "Connery and Dench Top Legend Poll". Time Out Group. 25 فوریه 2005. Archived from the original on 6 November 2007. Retrieved 29 December 2006.
  4. Brooks, Xan (26 January 2021). "Judi Dench: 'In my mind's eye I'm six foot and willowy and about 39'". The Irish Times. Retrieved 2021-07-30.
  5. ۵٫۰ ۵٫۱ انتخاب جودی دنچ به عنوان بهترین بازیگر تاریخ نمایش بریتانیا، بی‌بی‌سی فارسی
  6. Michael Williams: End of the fine romance, BBC News
  7. «گومورا»، برنده جایزهٔ فیلم اروپا، دویچه وله فارسی

پیوند به بیرونویرایش