درباره مسئله یهود

دربارهٔ مسئله یهود (انگلیسی: On the Jewish Question) اثری است که کارل مارکس در سال ۱۸۴۳ نوشته است و برای اولین بار در سال ۱۸۴۴ در پاریس در سالنامه آلمانی فرانسوی منتشر شد. در این کتاب مارکس به نقد آرای برونو باور در کتاب «مسئله یهود» می‌پردازد و شامل اولین تلاش‌های مارکس برای صورتبندی نظریه ماتریالیسم تاریخی است.

محتواویرایش

موضوع اصلی کتاب نقد عقاید برونو باور از هگلی‌های جوان آلمان علیه مبارزه برای آزادی مذهبی یهودیان است. باور معتقد بود که برابری مذهبی برای یهودیان چیزی جز برابری با بردگان نیست. چون آلمانی ها را بردگان دولت مسیحی می‌دانست. او این سؤال را مطرح می‌کرد که اگر یهودیان حاضر به پیوستن به مبارزه عمومی در راه رسیدن به دولتی آزاد در آلمان نیستند، چرا آلمانی‌های آزادیخواه باید به آنها در مبارزه برای کسب حقوق مدنی و آزادی‌های مذهبی کمک کنند؟[۱]

باور معتقد بود که یهودی ها تنها با چشم پوشی از آگاهی مذهبی ویژه خود می‌توانند به رهایی سیاسی دست یابند. باور رهایی سیاسی را محتاج دولتی سکولار می‌دانست و به همین دلیل برای هویت‌های اجتماعی مانند مذهب جایگاهی قائل نبود. به نظر باور برخی مطالبات مذهبی با حقوق انسان در تضاد قرار می‌گرفت و رهایی سیاسی راستین محتاج محو و الغای مذهب بود.

مارکس از نظرات باور بعنوان فرصتی برای ارائه تحلیل حقوق آزادی استفاده کرد. او معتقد است که باور در پیش فرض خود مبنی بر اینکه در دولت سکولار، مذهب دیگر نقش برجسته‌ای در زندگی اجتماعی نخواهد داشت اشتباه کرده است و در این مورد از مثال فراگیر بودن مذهب در ایالات متحده استفاده می‌کند در حالی که بر خلاف پروس دولتی مذهبی ندارد. حذف صفات مذهبی یا مالکیت شهروندان به معنای از بین رفتن مذهب یا مالکیت نیست بلکه تنها منجر به انتزاع افراد از آنها می‌شود. در این نوشته مارکس فراتر از مسئله آزادی مذهب به سمت دلمشغولی مهم تر خود یعنی رهایی سیاسی حرکت می کند. مارکس از بحث‌های خود نتیجه می‌گیرد در دولتی سکولار در همان زمان که افراد می توانند از نظر معنوی یا سیاسی آزاد باشند در عین حال ممکن است هنوز درگیر محدودیت‌های ناشی از نابرابری‌های اقتصادی باشند. این نتیجه گیری مارکس فرضی اساسی است که بعدها پایه و مبنایی برای نقدهای او بر سرمایه‌داری می‌شود.

جستارهای وابستهویرایش

منابعویرایش

  1. مارکس، کارل. درباره مسئله یهود. صص. ۱.