باز کردن منو اصلی

دریاچه چیتگر

دریاچه‌ای مصنوعی در شمال‌غرب تهران

دریاچه چیتگر یا دریاچه شهدای خلیج فارس دریاچه‌ای مصنوعی است که در شمال غرب تهران و منطقه ۲۲ شهرداری تهران واقع شده‌است.[۱] مساحت این دریاچه ۱۳۰ هکتار است و در مجاورت آن ۱۲۰ هکتار مجموعه تفریحی نیز در پهنه خشکی ایجاد شده‌است.[۲] دریاچه چیتگر در شمال پارک جنگلی چیتگر قرار گرفته و جنوب دریاچه به بزرگراه همدانی، شمال آن به بزرگراه همت، شرق آن به بزرگراه آزادگان می‌رسد و از غرب به بافت مسکونی منطقه ۲۲ شهرداری تهران محدود می‌باشد.[۳] منبع تأمین آب دریاچه رودخانه کن می‌باشد و به واسطه سیکل بسته و ایزوله سامانه انتقال آب آن هیچگونه آب دیگری وارد سیلاب‌های فصلی و همچنین تغذیه سفره‌های آب زیرزمینی نمی‎شود.[۱]

دریاچه چیتگر
Chitgar lake 2.png
نمای شمالی دریاچه چیتگر و ساختمان‌های اطراف آن، فروردین ۱۳۹۳
موقعیتایران، تهران
مختصات۳۵°۴۴′۴۳″شمالی ۵۱°۱۲′۵۳″شرقی / ۳۵٫۷۴۵۲°شمالی ۵۱٫۲۱۴۸°شرقی / 35.7452; 51.2148
گونهدریاچه مصنوعی
کشورهای حوضهایران
ساخت۱۳۹۲

محتویات

تاریخچهویرایش

 
دریاچه چیتگر در یک روز برفی. زمستان ۱۳۹۲

سابقهٔ طرح ساخت این دریاچه به تدوین نخستین طرح جامع شهر تهران در سال ۱۳۴۷ بازمی‌گردد که در آن ساخت دریاچه‌ای در غرب شهر تهران پیش‌بینی شده بود ولی ساخت این دریاچه به دلیل محدودیت‌های فنی و بودجه‌ای تا سال‌ها مسکوت ماند. سرانجام در پیش زمینه مطالعاتی، از سال ۱۳۸۲ تا ۱۳۸۹، مطالعات جزئی و دقیقی در مقاطع مختلف از سوی مشاور صورت گرفت و ابهامات طرح بررسی و تکمیل شد.[۳]

ساخت دریاچه چیتگر از طریق حوزه معاونت فنی و عمرانی شهرداری تهران به سازمان مهندسی و عمران شهر تهران واگذار شد. به واسطه خاص بودن نوع پروژه (سازه آبی) لازم بود تا از شرکت‌های متخصص در این زمینه بهره گرفته شود. از همین رو شرکت آرماتور پردیس به عنوان مدیریت طرح پروژه انتخاب شد. در مهرماه سال ۱۳۸۹ عملیات اجرایی پهنه آبگیر و از تیرماه سال ۱۳۹۱ عملیات اجرایی پهنه ساحلی توسط پیمانکار طرح شرکت سابیر و بر اساس مطالعه و طراحی شرکت مهندسی سد تونل پارس (اشتوکی پارس) آغاز شد. فاز اول پروژه دریاچه با نام دریاچه چیتگر در تاریخ ۱۵ اردیبهشت ۱۳۹۲ افتتاح شد.[۴] پس از اتمام فاز اول، ساخت فاز دوم طرح به مساحت ۱۴۰ هکتار در جنوب بزرگراه شهید همدانی (در ادامه بزرگراه رسالت و شهید حکیم) شامل تونل شهدای غزه (ادامه بزرگراه شهید همدانی) و جزایر آبی (ابوموسی و تنب بزرگ و کوچک)، محور چهار باغ، پارک آبی و مونوریل در دستور کار شهرداری قراردارد.[۲]

مشخصات فنیویرایش

  • وسعت کل مجموعه در حدود ۲۵۰ هکتار است که ۱۳۰ هکتار آن پهنه آبگیر (دریاچه) و مابقی پهنه ساحلی است. تراز تاج دایک دریاچه ۱۲۶۸٫۵ متر از سطح دریا می‌باشد و تراز حداکثر آب دریاچه ۱۲۶۷٫۵ می‌باشد. آبگیری دریاچه در فصول پرآبی رودخانه کن از ابتدای دی ماه تا پایان فروردین انجام می‌شود.
  • حجم دریاچه پشت سد نیز در حدود ۶٫۹ میلیون متر مکعب برآورد می‌گردد.
  • طول تاج سد دریاچه ۷۳۰ متر و عرض آن ۱۲ متر، محیط دایک ساحلی پیرامون دریاچه ۴۸۰۰ متر و قطر دریاچه ۱۸۰۰ متر می‌باشد.[۱]
  • عمق دریاچه در کناره‌ها بین یک‌ونیم تا دومتر است، اما در اواسط دریاچه عمق به ۱۲ متر هم می‌رسد.[۵]

امکانات تفریحیویرایش

 
نمای دریاچه چیتگر از بلندی‌های شمالی (آبشار تهران)

همچنین از جدیدترین امکانات این مجموعه می‌توان به ساحل سنگی اشاره کرد که فضای جالب و خاطره‌انگیزی را برای شهروندان فراهم کرده‌است تا بتوانید بدون جوراب و کفش، روی این ساحل سنگی پرآب راه رفته و حال و هوایی تازه کنید. این ساحل سنگی در بخش شمالی دریاچه مشاهده می‌شود و می‌توانید تا نزدیکی آب بروید.[۶]

تأثیرات زیست‌محیطیویرایش

 
دریاچه چیتگر در شب
  • با توجه به موقعیت قرارگیری دریاچه و جهت باد غالب شهر تهران (شمال غرب - جنوب شرق) نقش دریاچه چیتگر در نفس‌گیری تلطیف هوا و بالا بردن رطوبت شهر تهران خصوصاً در منطقه غرب آن حائز اهمیت است.
  • تأثیرات مثبت در جهت ارتقاء شرایط زیست‌محیطی و اقلیمی منطقه
  • اسکان پرندگان مهاجر و کمیاب در این دریاچه[۷]

اهداف شکل‌گیری دریاچهویرایش

  • بالا بردن توان اکولوژیکی منطقه از طریق ایجاد و ارتقاء قابلیت‌های تفریحی تفرجی
  • جلب گردشگر و سرمایه‌گذاری بخش خصوصی و ایجاد اشتغال و …
  • کمک به رشد و توسعه اقتصادی
  • ایجاد چشم‌اندازهای زیبا، دل‌انگیز و منحصر به فرد برای منطقه
  • امکان کاهش خطرات ناشی از طریق هدایت رواناب‌های سطحی بر دریاچه
  • تلطیف هوای منطقه ۲۲، حوزه غرب و شهر

مزیت‌های اقتصادی-اجتماعیویرایش

  • ایجاد محیطی سالم جهت پر کردن اوقات فراغت
  • اشتغالزایی حاصل از خدمات جنبی
  • درآمدزایی ناشی از رونق صنعت توریسم
  • ایجاد ارزش افزوده منطقه به خصوص در کاربری‌های اطراف دریاچه[۱]

حادثه سقوط بالگرد در دریاچهویرایش

در حوالی ظهر روز سه شنبه ۱۶ آذر ۱۳۹۵، یک فروند بالگرد شرکت پن‌ها (پشتیبانی و نوسازی بالگردهای ایران) در دریاچه چیتگر تهران سقوط کرد و ۲ سرنشین آن کشته و ۶ نفر دیگرشان مصدوم شدند.[۸]

پیوند به بیرونویرایش

منابعویرایش

  1. ۱٫۰ ۱٫۱ ۱٫۲ ۱٫۳ ۱٫۴ ۱٫۵ ۱٫۶ «آشنایی با دریاچه مصنوعی شهدای خلیج‌فارس (چیتگر) - تهران». همشهری آنلاین.
  2. ۲٫۰ ۲٫۱ «دریاچه شهدای خلیج فارس افتتاح شد». همشهری آنلاین.
  3. ۳٫۰ ۳٫۱ ۳٫۲ «دریاچه چیتگر رسماً افتتاح شد «تفریح و استراحت با دریاچه پایتخت». روزنامه دنیای اقتصاد.
  4. «گزارش تصویری، افتتاح دریاچه شهدای خلیج فارس». همشهری آنلاین.
  5. «یک نسیم مرطوب از سوی دریاچه». www.hamshahrionline.ir. دریافت‌شده در ۲۰۱۶-۱۲-۰۷.
  6. «دریاچه چیتگر (شهدای خلیج فارس) در غرب تهران». بانک جامع اطلاعات گردشگری تهران.
  7. گزارش تصویری/پرنده‌های کمیاب در تهران
  8. «دو کشته و ٦ زخمی در سقوط هلی‌کوپتر به دریاچه چیتگر». روزنامه اعتماد ملی.

پیوند به بیرونویرایش