رباط صلیبی پیشین

عراقی، آرزو (۲۰۱۹-۱۲-۱۱). «درمان پارگی رباط صلیبی زانو | دکتر سید محسن سیدصالحی». دکتر محسن سیدصالحی متخصص ارتوپدی. دریافت‌شده در ۲۰۲۰-۰۸-۲۷.رباط صلیبی جلویی (به انگلیسی: Anterior Cruciate Ligament) یکی از رباط‌های مهم مفصل زانو است. از جمله عوامل مهم ثبات هر مفصل بستگی به سالم بودن ساختمان رباط آن مفصل دارد و اگر مفصلی تحرک زیادی در حالت طبیعی داشته باشد، نقش رباط یا رباط‌های آن مفصل اهمیت بیشتری می‌یابد.قدرت رباط متقاطع جلویی معادل رباط طرفی داخلی[۱] یا MCL و نصف قدرت رباط متقاطع پشتی[۲](PCL) است[۳].

رباط متقاطع جلویی معمولاً رباط صلیبی قدامی نیز خوانده‌می‌شود. این رباط ازجمله رباط‌هایی است که به هنگام فعالیت‌های شدید آسیب می‌بیند.در ورزشکاران حرفه‌ای پارگی رباط متقاطع جلویی شایع است و به پارگی ACL معروف است.اگر نیروی اعمال شده خیلی زیاد باشد، احتمال پارگی رباط طرفی داخلی و منیسک داخلی به همراه پارگی رباط متقاطع جلویی وجود دارد.

ACL(ANTERIOR CRUCIATE LIGAMENT) همان لیگامان صلیبی قدامی میباشد که از قسمت قدامی استخوان تیبیا(درشت نی)به سمت بالا عقب و خارج حرکت کرده و به قسمت داخلی کندیل خارجی ران متصل میگردد.این لیگامان ثبات اصلی زانو را در برابر حرکت استخوان درشت نی به سمت جلو و چرخش خارجی آن بر عهده دارد . خود این لیگامان از دوقسمت قدامی-داخلی و خلفی-خارجی تشکیل گردیده است که در حالت صاف بودن زانو ؛قسمت خلفی –خارجی و در صورت خم بودن زانو قسمت قدامی-داخلی تحت کشش قرار میگیرد.

متاسفانه بدلیل جریان خون بسیار کم این لیگامان امکان ترمیم آن وجود ندارد و درصورت پارگی ترمیم نمیگردد.

مکانیسم اسیبویرایش

آسیبهای تماسی:تنها 20%آسیب هایACLرا شامل میشودو معمولا با ضربه مستقیم به خارج زانو درحالیکه زانو اندکی خم میباشد اتفاق می افتد.

آسیبهای غیر تماسی:80%آسیب های ACLرا شامل میشود و معمولا هنگام فرود آمدن از حالت پرش و یا HYPER EXTENTION(صاف شدن بیش از حد زانو)اتفاق می افتد.

مردان و زنانویرایش

نسبت آسیب این لیگامان در خانمها 2تا 8برابر آقایان میباشد که از جمله دلایل ان میتوان به موارد زیر اشاره کرد:

عوامل بیومکانیک:مانند پهنای بیشتر لگن در خانمها-زانو ضربدری-صافی کف پا و...

عوامل ساختاری:مانند پهنای بیشتر ACL-باریکتر بودن INTER CONDYLAR NOTCH

عوامل حرکتی :مانند فرود امدن خانمها با زانوی صاف –استفاده کمتر از عضله هامسترینگ و ... عوامل هورمونی:

علائم اسیبویرایش

ACL:1-تورم زانو در کمتر از 2ساعت پس از آسیب 2-محدودیت حرکتی زانو

3-مثبت شدن تست های اختصاصی

4-خالی کردن زانو

5-احساس لقی و بی ثباتی

6-تایید توسط یافته های رادیولوژی

اندیکاسیون های جراحی رباط صلیبی قدامیویرایش

1-سن زیر 45سال

2-فعال بودن بیمار 3-آسیب های همراه مانند آسیب مینیسک؛رباط های طرفی و... 4-خالی کردن و قفل کردن زانو 5-بی ثباتی شدید زانو 6-تورم و درد مزمن

ممنوعیت های عمل جراحیویرایش

1-سن بالای 45سال

2-بی تحرکی و عدم فعالیت بدنی

3- قفل نکردن و خالی نکردن زانو

4-عدم توانایی بیمار برای انجام پروسه توانبخشی پس از عمل

5-تغییرات تخریبی در مفصل زانو و کشکک

6-آتروفی و ضعف شدید عضلانی

7-محدودیت حرکتی زانو

8-چاقی و BMIبیشتر از30

9-عفونت ها

10-انحرافات زانو مانند زانو ضربدری و زانو پرانتزی

نکته مهمویرایش

1.هرگز برای انجام این عمل جراحی عجله نکنید توجه داشته باشید که شرط موفقیت آمیز بودن عمل جراحی انجام فیزیوتراپی مناسب قبل از عمل میباشد . هرگز با وجود تورم در زانو ؛محدودیت حرکتی و ضعف عضلانی تن به عمل جراحی ندهید .

2.در صورت وجود آسیب همراه ابتدا به درمان آن پرداخته و پس از بهبود کامل آن رباط صلیبی را جراحی نمایید. 3.بهتر است بازه زمانی بین آسیب و جراحی حدود 3تا5ماه باشد.

درجات مختلف کشیدگی رباط صلیبی زانوویرایش

کشیدگی درجۀ یکویرایش

در این سطح از کشیدگی، رباط صلیبی[۴] صدمۀ خفیفی دیده و اندکی کشیده شده است، اما هنوز هم می‌تواند به ثبات مفصل زانو کمک کند.

کشیدگی درجۀ دوویرایش

در کشیدگی درجۀ دو، کشیدگی رباط زانو به حدی است که موجب سستی رباط شده است. اغلب به این نوع کشیدگی، پارگی جزئی رباط گفته می‌شود.

کشیدگی درجۀ سهویرایش

در این نوع کشیدگی، معمولا رباط دچار شدیدترین نوع آسیب شده است که از آن به عنوان پارگی رباط یاد می‌شود. رباط به دو قسمت تقسیم شده و مفصل زانو بسیار ناپایدار می‌گردد.

تشخیصویرایش

به گفته ی دکتر رضا نادری متخصص ارتوپد بهترین روش‌های تشخیص پارگی رباط ACL:

-تست‌های بالینی مانند ant.drawer test-تست لاچمن-

-آرتروسکپی

-ام آر آی.MRI به میزان زیادی آسیب یا عدم آسیب را مطرح می‌کندولی در تعیین اینکه آسیب کامل است یا نیمه مشسکل دارد

درمانویرایش

درمان رباط صلیبی قدامی(ACL) به دو صورت غیرجراحی یا جراحی است.فیزیوتراپی در هر دو روش غیرجراحی و جراحی (گاهی حتی قبل از عمل جراحی) جهت تسریع و افزایش کیفیت روند درمانی مؤثر است.مهمترین اهداف فیزیوتراپی عبارتنداز:

  • کاهش درد، التهاب و تورم
  • افزایش دامنه حرکتی مفصل
  • تقویت عضلات با توجه به درجات آسیب
  • آموزش تمرینات حس عمقی
  • آموزش تمرینات زنجیره حرکتی بسته
  • افزایش تعادل و عملکرد

جهت مشاهده تمرینات واطلاعات بیشتر میتوانید به وبسایت فیزیوتراپیست علیرضا سپهری مراجعه نمایید.

منابعویرایش

  • حیدریان، کیکاوس. آسیب‌های زانو در ورزشکاران.انتشارات دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی ایران. چاپ اول. شابک:8-45-6473-964
  • اعلمی هرندی، بهادر، اصول ارتوپدی و شکسته بندی، فروغ اندیشه
  • کاراندیش، سعید.ترجمه اصول شکستگی‌ها و ارتوپدی جان کراوفورد آدامز و دیوید هامبلن، انتشارات جعفری.شابک:0-09-6088-964
  • ناصری، نسرین، فیزیوتراپی در ضایعات ارتوپدیک، انتشارات صبح سعادت، چاپ اول، شابک:۴-۷-۹۳۴۰۸-۹۶۴
  • نوربخش، سید تقی.شایسته آذر، مسعود.ترجمه:معاینه فیزیکی ستون فقرات و اندام‌ها.چاپ اول.انتشارات جهاد دانشگاهی
  • فراهانی، محمد، ترجمه تکنیک‌های توانبخشی در طب ورزش، انتشارات سرواد، چاپ اول، شابک:۰-۰۱-۷۲۷۳-۹۶۴

جستارهای وابستهویرایش

نگارخانهویرایش

  1. Medial collateral ligament
  2. posterior cruciate ligament
  3. حیدریان، کیکاوس. آسیب‌های زانو در ورزشکاران.ص 188
  4. سیدصالحی، سید محسن (۲۰۱۹-۱۲-۱۱). «درمان پارگی رباط صلیبی زانو | دکتر سید محسن سیدصالحی». دکتر محسن سیدصالحی متخصص ارتوپدی. دریافت‌شده در ۲۰۲۰-۰۸-۲۷.