ریو دلا پلاتا

یک خور رودخانه‌ای در آمریکای جنوبی

ریو دلا پلاتا (Río de la Plata) دهانه‌ای است که از هم‌رسی رود اروگوئه و رود پارانا در جنوب شرقی خط ساحلی آمریکای جنوبی به وجود می‌آید. این دهانه تا ۲۹۰ کیلومتر پس از اتصال دو رود، تا اقیانوس اطلس می‌یابد و بخشی از مرز بین دو کشور اروگوئه و آرژانتین را به همراه پایتخت‌های ساحلی این دو تشکیل می‌دهد. (بوئنوس آیرس در جنوب غرب و مونته ویدئو در شمال شرق)

ریو دلا پلاتا
River Plate, La Plata River
Rio de la Plata BA 2.JPG
ناسا photo of the Río de la Plata looking from northwest to southeast. بوئنوس آیرس is visible on the right side near the پارانا دلتا. River sediments turn the seawater brown in the vicinity of مونته‌ویدئو، visible on the left coast.
Riodelaplatabasinmap.png
نقشه حوضه ریو د لاپلاتا، ریو د لاپلاتا در دهانه رودهای پارانا و اروگوئه، نزدیکی بوئنوس آیرس را نمایش می‌دهد
ریشه‌شناسی نامSpanish for "river of silver"
نام محلیRío de la Plata
مکان
کشورآرژانتین، اروگوئه
شهرهالا پلاتا، بوئنوس آیرس، مونته‌ویدئو، سان فرناندو, سان ایسیدرو، بیسنته لوپز, آویاندا، کیلمس، براساتئی، هودسون، پونتا لارا, آتالایا، سان کلمنته دل تویو, سیوداد دل پلاتا، سیوداد دلا کوستا، کولونیا دل ساکرامنتو
ویژگی‌های ظاهری
سرآبتلاقی رودهای پارانا و اروگوئه
 ⁃ مکانآرژانتین/اروگوئه
 ⁃ مختصات۳۴°۰′۵″ جنوبی ۵۸°۲۳′۳۷″ غربی / ۳۴٫۰۰۱۳۹°جنوبی ۵۸٫۳۹۳۶۱°غربی / -34.00139; -58.39361[۱]
دهانهاقیانوس اطلس
 ⁃ مکان
دریای آرژانتین، آرژانتین
 ⁃ موقعیت
۳۵°۴۰′ جنوبی ۵۵°۴۷′ غربی / ۳۵٫۶۶۷°جنوبی ۵۵٫۷۸۳°غربی / -35.667; -55.783مختصات: ۳۵°۴۰′ جنوبی ۵۵°۴۷′ غربی / ۳۵٫۶۶۷°جنوبی ۵۵٫۷۸۳°غربی / -35.667; -55.783[۲]
طول۲۹۰ کیلومتر (۱۸۰ مایل)[۳] ۴٬۸۷۶ کیلومتر (۳٬۰۳۰ مایل) شامل پارانا
اندازهٔ حوزه۳٬۱۷۰٬۰۰۰ کیلومتر مربع (۱٬۲۲۰٬۰۰۰ مایل مربع)[۴]
دبی 
 ⁃ میانگین۲۲٬۰۰۰ متر مکعب بر ثانیه (۷۸۰٬۰۰۰ فوت مکعب بر ثانیه)[۳]
ویژگی‌های حوضه
انشعاب‌ها 
 ⁃ چپرود اروگوئه، رود سان خوآن، رود سانتا لوسیا
 ⁃ راسترودخانه پارانا، رود لوخان، رود سالادو
Plata buenos aires montevideo map.PNG

حوضه آبخیزی که از شاخه‌های مهم ریورپلاته به وجود می‌آید (رودهای پاراگوئه، اروگوئه و پارانا) یک پنجم کل مساحت قاره را در بر می‌گیرد که شامل کل مساحت پاراگوئه، بخش‌هایی از اروگوئه، جنوب شرق بولیوی، جنوب و مرکز برزیل و شمال آرژانتین می‌باشد.

این دهانه همچنین محل انباشت میلیون‌ها مترمکعب گل و لای می‌باشد که توسط رودها حمل می‌شود.

نامویرایش

ریو د لاپلاتا در زبان اسپانیایی به معنای «رود نقره‌ای» می‌باشد. در کشورهای انگلیسی زبان، این دهانه با نام ریورپلاته یا ریورپلات شناخته می‌شود.

تاریخچهویرایش

ریو دلا پلاتا برای نخستین بار در سال ۱۵۱۶، توسط خوان دیاز د سولیس مشاهده شد. این دریانورد اسپانیایی که به همراه گروهی، در پی گذرگاهی بین اقیانوس اطلس و اقیانوس آرام بودند در مکانی که امروزه بخشی از کشور اروگوئه (بخش اداری کولونیا) می‌باشد پیاده شدند. گروه توسط بومیان چارواس مورد حمله قرار گرفت. تنها، خدمه جوانی به نام فرانسیسکو دل پوئرتو از این حادثه جان سالم به در برد. وی بعدها توسط کشتی اکتشافی به فرماندهی سباستیان کابوتو به اروپا انتقال یافت.

اولین مستعمره اروپاییان در این منطقه، شهر بوئنوس آیرس بود که در فوریه ۱۵۳۶ توسط پدرو د مندوزا مشاهده شد.

در سال ۱۵۷۸ فرانسیس دریک (drake) از این منطقه دیدن کرد.

زندگی جانوریویرایش

ریو دلا پلاتا زیستگاه گونه کمیابی از دلفین (دلفین لاپلاتا)، لاک پشت‌های دریایی و گونه‌های مختلف ماهی می‌با شد.

منابعویرایش

  1. Río Paraná Guazú در ژئونت نیمز سرور (main distributary of the Río Paraná)
  2. خطای یادکرد: خطای یادکرد:برچسب <ref>‎ غیرمجاز؛ متنی برای یادکردهای با نام iho وارد نشده‌است. (صفحهٔ راهنما را مطالعه کنید.).
  3. ۳٫۰ ۳٫۱ "Río de la Plata". دانشنامه بریتانیکا. Archived from the original on 9 May 2015. Retrieved 11 August 2010.
  4. Raúl A. Guerrero; et al. (June 1997). "Physical oceanography of the Río de la Plata Estuary, Argentina". Continental Shelf Research. 17 (7): 727–742. Bibcode:1997CSR....17..727G. doi:10.1016/S0278-4343(96)00061-1.

Wikipedia contributors, "Río de la Plata," Wikipedia, The Free Encyclopedia, (accessed November 30, 2009).