باز کردن منو اصلی

قزل‌قلعه زندانی در تهران بود که در پایان دو دهه استفاده در سال ۱۳۵۰ تعطیل و در سال ۱۳۶۰ تخریب شد.

امروز در این مکان میدان میوه و تره‌بار و فروشگاه شهروند مشغول فعالیت بوده و در بزرگراه جلال آل‌احمد در محله امیرآباد واقع گردیده است.

تاریخچهویرایش

این قلعه در زمان سلطنت قاجاریه برای انبار مهمات ساخته شده بود و تا زمان رضا شاه نیز انبار مهمات بود. در زمان محمدرضا شاه ابتدا به عنوان انبار از آن استفاده شد و بعد از کودتای ۲۸ مرداد توسط تیمور بختیار برای نگهداری زندانیان سیاسی مورد استفاده قرار گرفت.

این زندان به مدت ده سال (۱۳۵۲–۱۳۴۲) توسط استوار ساقی اداره می‌شد[۱] و زندانیان با اصطلاح دژ استوار ساقی از آن یاد می‌کردند.[۲] طبق اظهار نظر جواد منصوری، به خاطر ملایمت و بیطرفی استوار ساقی،[۳] گاهی به طنز زندان قزل قلعه را «هتل ساقی» (در قیاس با جهنم اوین به ریاست «استوار حسینی») می‌گفتند. در سال ۱۳۵۲ این زندان منحل و متروکه شد و کادر نظامی و اداری آن به زندان اوین منتقل شدند.

در سال ۱۳۶۰ زندان به علت فرسودگی تخریب شده و تبدیل به میدان میوه و تره‌بار قزل‌قلعه شد که همچنان مشغول کار است و فروشگاه شهروند قزل قلعه نیز در محوطه آن ساخته شده است.[۴]

پانویسویرایش

  1. «ساقی». دفتر ادبیات انقلاب اسلامی حوزه هنری. دریافت‌شده در ۱۹ خرداد ۱۳۹۳.[پیوند مرده]
  2. «عنوان: دژ استوار ساقی». پایگاه اطلاع‌رسانی فرهنگ و شهادت. دریافت‌شده در ۱۹ خرداد ۱۳۹۳.
  3. جواد منصوری (۲۶ دی ۱۳۹۲). «استوار ساقی». موزه عبرت ایران.
  4. «انتشار خاطرات زندانیان «زندان سرخ پهلوی»». کتابخانه موزه و مرکز اسناد مجلس شورای اسلامی. ۱۳ فروردین ۱۳۹۲.

جستارهای وابستهویرایش

منابعویرایش

پیوند به بیرونویرایش