زن حرمسرا یا شبستان به زنانی آزاد یا برده‌ (کنیز) گفته می‌شد که در حرمسرا (شبستان) پادشاه بودند. در ایران دستکم از دوران هخامنشی تا دوران قاجار پادشاهان شبستان داشته اند. سلطنت اموی، عباسی و عثمانی نیز از چنین بخشی در کاخهای خود بهره داشته اند.

یک زن حرمسرای لمیده - نقاشی از گوستاو لئونارد- ۱۸۷۰ میلادی

زنان حرمسرا در دوره صفویهویرایش

در دورهٔ اول حکومت صفویه زنان حرمسرا حتی در جنگ‌ها شرکت می‌کردند، آزادانه با امرا و درباریان مراوده داشتند و در جلسات درباری شرکت می‌کردند و با اجازهٔ شاه از حرمسرا خارج شده در شهر تردد می‌کردند. اما در دورهٔ شاه عباس همانند شاهزادگان زنان حرمسرا نیز با محدودیت مواجه شدند. دیگر نمی‌توانستند در جلسات شرکت کنند و آزادانه در شهر بچرخند و باید در میان خواجه سرایان قرار می‌گرفتند![۱]

زن حرمسرا در دولت عثمانیویرایش

مادر سلطان، که والده سلطان نامیده می‌شد، قدرتمندترین زن حرمسرا و معمولاً قدرتمندترین زن امپراتوری عثمانی بود. زنانی که برای سلطان پسرانی به دنیا آورده بودند، سوگلی سلطان (به ترکی استانبولی: خاصگی سلطان) نامیده می‌شدند و در مرتبه بعدی قدرت قرار داشتند. زنان اجازه خروج از حرمسرا را نداشتند، و خواجگان سیاه‌پوست از مصر و حبشه از آن‌ها مراقبت می‌کردند.[۲]

جستارهای وابستهویرایش

نگارخانهویرایش

منابعویرایش

  1. زنان حرمسرا در دوره صفویه
  2. شاو استانفورد (۱۳۷۰تاریخ امپراتوری عثمانی، ترجمهٔ محمود رمضان‌زاده، مشهد: آستان قدس رضوی

پیوند به بیرونویرایش