سرخرگ‌های کرونری

یک صفحهٔ ابهام‌زدایی ویکی‌مدیا
(تغییرمسیر از سرخرگ کرونری)

سرخرگ‌های تاجی از آئورت بیرون می‌آیند. آئورت، شریان یا سرخرگ اصلی بدن است که از بطن چپ، خون را خارج می‌کند. شریان‌های کرونری از ابتدای آئورت منشأ می‌گیرند؛ بنابراین جزءنخستین سرخرگ‌هایی هستند که خون حاوی اکسیژن زیاد را دریافت می‌کنند. دو شریان کرونری چپ و راست نسبتاً کوچک‌ بوده و هرکدام قطری کمتر از ۳ یا ۴ میلی‌متر دارند.

Coronary arteries
Coronary arteries.png
سرخرگ‌های کرونری به رنگ قرمز نوشته شده‌اند. دیگر سرخرگ‌های اصلی به رنگ آبی هستند.
شناسه‌ها
اف‌ام‌اِی49893
واژگان کالبدشناسی

آناتومیویرایش

این سرخرگ‌های تاجی از روی سطح قلب عبور می‌کنند و در پشت قلب به یکدیگر متصل می‌شوند و تقریباً یک مسیر دایره‌ای را ایجاد می‌کنند. وقتی پزشکان قدیم چنین الگویی از رگ‌های خونی قلب دیدند، آن را به تاج تشبیه کردند، به همین دلیل به این شریان‌ها، کرونری (Coronary یعنی تاجی) گفتند که امروزه نیز از این کلمه استفاده می‌شود. از آنجایی‌که شریان‌های کرونری قلب دارای اهمیت زیادی هستند، پزشکان، تمام شاخه‌ها و تغییراتی را که ممکن است در افراد مختلف وجود داشته‌ باشد، شناسایی کرده‌اند.

شریان‌ کرونری چپ (LM) دارای دو شاخه اصلی است که به آن‌ها نزولی قدامی (LAD) و شریان سیرکومفلکس (LCX) یا چرخشی می‌گویند.

شاخه های شریان LAD را دیاگونال و سِپتال و شاخه های شریان LCX را (Obtuse Marginal (OM گویند.

شریان کرونری راست (RCA) معمولا به دو شاخه انتهایی اصلی به نام های نزولی خلفی (PDA) و خلفی بطن چپ (PLV) تقسیم می‌شود.

سایر شاخه های RCA شامل کونوس، شاخه RV و acute marginal است.

شاخه SA node گاهی از RCA و گاهی از LCX منشا می‌گیرد.

در تعداد کمتری از افراد شاخه های PDA و PLV از LCX جدا می‌شود.

کارکردویرایش

سرخرگ‌ کرونری چپ بیشتر عضله بطن چپ را خون‌رسانی می‌کند. بطن چپ موظف است خون را به تمام قسمت‌های مختلف بدن پمپ کند بنابراین نسبت به بطن راست دارای عضلات بیشتری است. شریان‌ کرونری راست، معمولاً کوچک‌تر بوده و قسمت زیرین قلب و بطن راست را خون‌رسانی می‌کند. بطن راست خون را به ریه‌ها پمپ می‌کند. شریان‌های کرونری دارای ساختمانی مشابه تمام شریان‌های بدن هستند با این تفاوت که فقط در زمان بین ضربان‌های قلب (حالت استراحت قلب)، خون دراین شریان‌ها جریان می‌یابد.

بیماریویرایش

تنگ و باریک شدن سرخرگ کرونری (استنوزیس) یکی از نشانه‌های بیماری سرخرگ تاجی و نتیجه آترواسکلروز است. در این صورت مواد غذایی کافی به قلب نمی‌رسد و سبب ایجاد سکته قلبی می‌شود.

تشخیص می‌تواند با سی تی آنژیو گرافی و یا آنژیوگرافی انجام پذیرد. برای رفع گرفتگی سرخرگ‌های کرونری از درمان دارویی یا روش آنژیوپلاستی با بالن یا جراحی کنارگذر سرخرگ تاجی استفاده می‌شود.

پیشگیریویرایش

برای پیشگیری از گرفتن رگ‌های کرونر و ابتلا به سکته قلبی باید از خوردن مواد با چربی بالا دوری کرده زیرا روغن‌ها به خصوص روغن‌های اشباع در رگ‌ها نفوذ می‌کنند.

جستارهای وابستهویرایش

بیماری شریان‌های کرونری

منابعویرایش

  • Coronary Artery Disease. American College of Physicians. 2000 p61-64