سنگ‌نگاره اهورامزدا و اردشیر بابکان

سنگ‌نگاره اهورامزدا و اردشیربابکان که یکی از زیباترین و سالم‌ترین نقوش بازمانده از دورهٔ ساسانی است، در گوشهٔ شرقی محوطهٔ نقش رستم، بر سینهٔ صخره‌ای تراشیده شده که ۲ متر از سطح زمین، فاصله دارد و دارای ۶٫۶۵ متر پهنا و ۲٫۴۰ متر بلندا است.

سنگ‌نگاره اهورامزدا و اردشیربابکان
Naqsh i Rustam. Investiture d'Ardashir 2.JPG
نامسنگ‌نگاره اهورامزدا و اردشیربابکان
کشورایران
استانفارس
شهرستانمرودشت
اطلاعات اثر
نوع بناسنگ نگاره
کاربرییادمان
دیرینگیحدود ۲۳۵ میلادی
دورهٔ ساخت اثرساسانیان
بانی اثراردشیر بابکان
مالک فعلی اثرسازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
سنگ نوشته

در این نقش، اردشیر بابکان در سوی چپ مجلس، سوار بر اسبی، کنده‌کاری شده و روبه‌روی او، اهورامزدا که او نیز سوار است و از نیم‌رخ نقش شده، قرار دارد. پشت سر اردشیر، احتمالاً کرتیر یا ابرسام ایستاده‌است.[۱] زیرپای اسب اردشیر پیکر بی‌جان اردوان پنجم به‌خاک افتاده و قرینهٔ آن در زیر پای اسب اهورامزدا نیز، نقش شده‌است.[۲]

اهورامزدا دست راستش را به سوی اردشیر دراز کرده و حلقه‌ای (دیهیم شهریاری) را به او اهدا می‌کند و در دست چپش شاخه‌های برسم را نگه داشته‌است.

بر روی سینهٔ اسب اردشیر، کتیبه‌ای به سه زبان پهلوی ساسانی اشکانی، و یونانی وجود دارد که ترجمهٔ آن، چنین است: «این است پیکر مزداپرست، خداوندگار اردشیر، شاه شاهان ایران، که نژاد از ایزدان دارد، پسر خداوندگار بابک، شاه.»

بر روی اسب اهورامزدا هم متنی سه زبانه کنده شده که ترجمه‌اش در زبان یونانی، «این است پیکر خداوند زئوس» و در متون پهلوی «این است پیکر خداوند اهورامزدا» می‌باشد.[۳]

جستارهای وابسته

پانویس

منابع

  • شهبازی، علیرضا شاپور (۱۳۵۷). شرح مصور نقش رستم. تهران: بنداد تحقیقات هخامنشی.
  • Shavarebi, Ehsan (2017). "The so-called 'Thronfolgerprägungen' of Ardashīr I reconsidered". I: 627–630.