سوانته آرنیوس

ستاره‌شناس، شیمی‌دان، و فیزیک‌دان سوئدی
(تغییرمسیر از سوانت آرنیوس)

سوانته آرنیوس (سوئدی: Svante Arrhenius ‏زاده ۱۹ فوریه ۱۸۵۹ – درگذشته ۲ اکتبر ۱۹۲۷) فیزیک‌دان و شیمی‌دان سوئدی بود که برندهٔ اولین جایزهٔ نوبل شیمی در سال ۱۹۰۳ و در سال ۱۹۰۵ مدیر مؤسسه نوبل شد. او همچنین اولین کسی بود که با استفاده از اصول اساسی شیمی‌فیزیک میزان افزایش کربن دی‌اکسید اتمسفر مربوط به افزایش دمای سطح زمین را تخمین زد.

سوانته آرنیوس
Arrhenius2.jpg
سوانته آرنیوس حوالی ۱۹۱۰
متولد۱۹ فوریهٔ ۱۸۵۹
قلعه ویک، سوئد، اتحاد سوئد و نروژ
مرگ۲ اکتبر ۱۹۲۷ (۶۸ سال)
استکهلم، سوئد
ملیت سوئد
رشته فعالیتفیزیک
شیمی
محل کارمؤسسه سلطنتی فناوری کی‌تی‌اچ
دانش‌آموختهٔدانشگاه اوپسالا
دانشگاه استکهلم
استاد راهنماپر تئودر کلیو
اریک ادلوند
دانشجویان دکتری ویاسکار کلاین
دلیل شهرتمعادله آرنیوس
تفکیک (شیمی)
واکنش اسید و باز
به منظور فرضیه تفکیک الکترولیتی
جوایزمدال دیوی (۱۹۰۲)
Nobel prize medal.svgجایزه نوبل شیمی (۱۹۰۳)
همکار انجمن سلطنتی (۱۹۱۰)
مدال فرانکلین (۱۹۲۰)

نام او به خاطر پژوهش‌های علمی که سهم بسزایی در علوم دارند با معادله آرنیوس، نظریهٔ_آرنیوس، دهانه‌های ماه آرنیوس، دهانه‌های مریخ آرنیوس و آزمایشگاه آرنیوس در دانشگاه استکهلم به خاطر سپرده شده‌اند.

اسیدها و بازهاویرایش

آرنیوس معتقد بود که اسیدها و بازها هنگام حل شدن در آب، به‌طور جزئی یا کامل تفکیک می‌شوند و ذره‌های بارداری به نام یون، پدید می‌آورند. این ایدهٔ آرنیوس، در زمان خود، یک ایدهٔ انقلابی بود. به‌طوری که اغلب شیمیدان‌ها بر این باور بودند که مولکولها نمی‌توانند به یون‌های مثبت و منفی، شکسته شوند. به همین دلیل، با دادن کرسی استادی به وی، مخالفت کردند؛ اما شیمیدان‌های جوان در پژوهش‌های خود، به نتایجی دست یافتند که با نظریه آرنیوس، همخوانی داشت.

سوانته آرنیوس شیمیدان سوئدی طی پژوهش‌هایی که در دههٔ ۱۸۹۰ روی رسانایی الکتریکی و برقکافت ترکیب‌های محلول در آب انجام می‌داد، به نظریه‌ای برای اسیدها و بازها دست یافت. او اسید را ماده‌ای تعریف کرد که در آب حل می‌شود و یون هیدروژن یا پروتون پدیدمی‌آورد. از نگاه او گاز هیدروژن کلرید چنین ماده‌ای است؛ زیرا به هنگام حل شدن در آب، یون‌های هیدروژن و کلرید دیدمی‌آورد. محلول آبی حاصل که این یون‌ها را دارد، هیدروکلریک اسید نامیده می‌شود. مطابق نظریهٔ آرنیوس، باز، ماده‌ای است که به هنگام حل شدن در آب یون هیدروکسید پدیدمی‌آورد. برای مثال، از دید آرنیوس سدیم هیدروکسید یک باز است؛ زیرا بر اثر حل شدن این ترکیب یونی در آب، یونهای سازندهٔ آن از هم جدا می‌شود و یونهای هیدروکسید را در آب آزاد می‌کند.

جستارهای وابستهویرایش

منابعویرایش