باز کردن منو اصلی

سوانت آرنیوس

ستاره‌شناس، شیمی‌دان، و فیزیک‌دان سوئدی

سوانت آرنیوس (سوئدی: Svante Arrhenius ‏زاده ۱۹ فوریه ۱۸۵۹ – درگذشته ۲ اکتبر ۱۹۲۷) شیمی‌دان اهل سوئد که برندهٔ جایزهٔ نوبل شیمی در سال ۱۹۰۳ شد.

سوانت آرنیوس
Arrhenius2.jpg
متولد۱۹ فوریهٔ ۱۸۵۹
قلعه ویک، سوئد
مرگ۲ اکتبر ۱۹۲۷ (۶۸ سال)
استکهلم
ملیت سوئد
رشته فعالیتشیمی، فیزیک
محل کاردانشگاه صنعتی کی تی اچ
دانش‌آموختهٔدانشگاه اوپسالا
دانشگاه استکهلم
دلیل شهرتبه منظور فرضیه تفکیک الکترولیتی
جوایزNobel prize medal.svgجایزه نوبل شیمی (۱۹۰۳)
مدال فرانکلین (۱۹۲۰)

آرنیوس معتقد بود که اسیدها و بازها هنگام حل شدن در آب، به‌طور جزیی یا کامل تفکیک می‌شوند و ذره‌های بارداری به نام یون، پدیدمی‌آورند. این ایدهٔ آرنیوس، در زمان خود، یک ایدهٔ انقلابی بود. به طوری که اغلب شیمیدان‌ها بر این باور بودند که مولکولها نمی‌توانند به یون‌های مثبت و منفی، شکسته شوند. به همین دلیل، با دادن کرسی استادی به وی، مخالفت کردند؛ اما شیمیدان‌های جوان در پژوهش‌های خود، به نتایجی دست یافتند که با نظریه آرنیوس، همخوانی داشت. این روند، ادامه یافت تا اینکه در سال ۱۹۰۳ میلادی، جایزهٔ نوبل شیمی به وی، اهدا شد.

سوانت آرنیوس شیمیدان سوئدی طی پژوهش‌هایی که در دههٔ ۱۸۹۰ روی رسانایی الکتریکی و برقکافت ترکیب‌های محلول در آب انجام می‌داد، به نظریه‌ای برای اسیدها و بازها دست یافت. او اسید را ماده‌ای تعریف کرد که در آب حل می‌شود و یون هیدروژن ((H+)aq) یا پروتون پدیدمی‌آورد. از نگاه او گاز هیدروژن کلرید ((HCl)g) چنین ماده‌ای است؛ زیرا به هنگام حل شدن در آب، یون‌های هیدروژن ((H+)aq) و کلرید ((Cl-)aq) پدیدمی‌آورد. محلول آبی حاصل که این یون‌ها را دارد، هیدروکلریک اسید نامیده می‌شود (شکل ۲، الف). مطابق نظریهٔ آرنیوس، باز، ماده‌ای است که به هنگام حل شدن در آب یون هیدروکسید ((OH -)aq) پدیدمی‌آورد. برای مثال، از دید آرنیوس NaOH یک باز است؛ زیرا بر اثر حل شدن این ترکیب یونی در آب، یونهای سازندهٔ آن از هم جدا می‌شود و یونهای هیدروکسید را در آب آزاد می‌کند.

منابعویرایش