باز کردن منو اصلی

شب هول از رمان‌های فارسی و مهم‌ترین اثر هرمز شهدادی است.

شب هول
نویسندههرمز شهدادی
ناشرکتاب زمان
محل نشرتهران، ایران
چاپنخست، ۱۳۵۷
زبانفارسی

انتشارویرایش

این اثر برای نخستین و آخرین بار در بهار ۱۳۵۷ توسط نشر کتاب زمان چاپ شد و یادآور وقایع تاریخی و اجتماعی ایران است که راوی در فاصله یک شب تا صبح آن را بازگو می‌کند.[۱]

داستانویرایش

هرمز شهدادی در این کتاب با قراردادن بخشی از تاریخ روشن‌فکری ایران بر زمینه‌ای داستانی، به ارزیابی نقش روشنفکران در دوره‌های مختلف تاریخ معاصر ایران پرداخته است.

در داستان شب هول، دو شخصیت وجود دارد: یکی از آنها فرهیخته، روشنفکر و استاد دانشگاه و دیگری لمپن به تمام معنا یا نمک به حرام است. پیشینه این دو در رمان به یک جا ختم می‌شود. خاستگاه و ریشه‌های آنها یکی است. در این مفهوم به گمان نویسنده، روشنفکری ایران در گنداب (در همان لمپنیسم، اما در پشت نقاب فرهیختگی) ریشه دارد. استاد دانشگاه، فردی ترسو، محتاط و محافظه‌کار است. خشم او متوجه درون است. یعنی افسرده و خودآزار (مازوخیست) است.[۲]

برخلاف او، خشم فرد دیگری که مأمور ساواک است، متوجه بیرون است. یعنی برون‌گرا و آزار کام (سادیست) است.[۲]

به نظر نویسنده، انقلاب مسیر خشم را از درون به بیرون تغییر می‌دهد و آدم‌های توسری خورده، مغبون و محروم ناگهان بر ترس خود چیره می‌شوند و به آتش خشم خود، تَر و خشک را می‌سوزاندند.[۲]

نقدویرایش

این رمان به خاطر شرایط اولیه انقلاب ۱۳۵۷ ایران نتوانست خوب نقد و شناخته شود.[۳]

الهاماتویرایش

بنا به برخی منابع، ابوالحسن نجفی، یکی از قهرمان‌های داستان شب هول است.[۴][۵]

پانویسویرایش

  1. وبلاگ کتاب‌نوشت
  2. ۲٫۰ ۲٫۱ ۲٫۲ لمپنیسم در ادبیات، روزنامۀ یاس نو (ضمیمه روانشناسی هنر و ادبیات)، ۵ بهمن ماه ۱۳۸۲، نوشتۀ محمود امیری نیا Amirinia, M. (15-Jan-2004). Social psychological criticism of Iranian literature and culture: Lumpen-ism. Yase-no newspaper (This article was published twice in Mandegar magazine on August, 2007:http://www.mandegar.info/1386/Mordad/m-amirinia.asp بایگانی‌شده در ۱۲ مه ۲۰۱۵ توسط Wayback Machine
  3. حسین بیات، عسگر عسگری حسنکلو (۱۳۹۳). «زمان و روایت در رمان». دانشگاه خوارزمی.
  4. سیروس علی‌نژاد (روزنامه‌نگار حوزه فرهنگ و هنر) (۹ مهر ۱۳۹۴). «ابوالحسن نجفی، 'اوج انسان شرقی'». بی‌بی‌سی فارسی.
  5. «بیوگرافی مرحوم ابوالحسن نجفی زبان‌شناس و مترجم ایرانی». سایت خبری یزدفردا. ۱۰ بهمن ۱۳۹۴. بایگانی‌شده از اصلی در ۲۰ مارس ۲۰۱۷. دریافت‌شده در ۲۰ مارس ۲۰۱۷.

منابعویرایش