عثمان محمدپرست

استاد دوتار نوازی خراسان و خواننده ترانه نوایی نوایی

عثمان محمدپرست (۱۳۰۷ – ۲۹ اردیبهشت ۱۴۰۱) معروف به عثمان خوافی از استادان دوتار نوازی خراسان و خیّرِ مدرسه ساز بود.[۱][۲] وی به دلیل عفونت ریه ۲۹ اردیبهشت ۱۴۰۱ در بیمارستان ۲۲ بهمن خواف در سن ۹۴ سالگی درگذشت.[۳]

عثمان محمدپرست
Osman Mohammad Parast 20180309 01.jpg
اطلاعات پس‌زمینه
نام(های) دیگرعثمان خوافی
زاده۱۳۰۷
خواف
درگذشته۲۹ اردیبهشت ۱۴۰۱ (۹۴ سال)
خواف
ژانرموسیقی نواحی خراسان
ساز(ها)دوتار

زندگی‌نامهویرایش

عثمان محمدپرست در سال ۱۳۰۷ در شهر خواف از توابع خراسان رضوی زاده شد. او از سن ۱۰ سالگی با دوتار مأنوس بوده‌است. پدر وی با نوازندگی مخالف بود. اما پس از آنکه دید عثمان دربارهٔ محمد شعر می‌گوید و می‌نوازد نظرش تغییر کرد.[۴]

وی از طایفه «بای» بود که طایفه‌ای دامدار و چادرنشین هستند. عثمان محمد پرست، شش پسر و سه دختر دارد. وی دربارهٔ آغاز فعالیت‌های خود در عرصه موسیقی می‌گفت:

" از دوازده یا سیزده سالگی با دوتار هم نواز شدم و روزها و شب‌ها بعد از فراغت از کار که جوهر هر مرد خوافی است به سماع روحانی با خویشتن خویش می‌پرداختم و هیچ گاه استادی در این زمینه نداشتم. دو تار یعنی عشق، "دوتار"، ساز آرام و ملایمی است که هم نوازنده را آرامش می‌دهد و هم مردمی را که علاقمند به این ساز هستند."

عثمان محمدپرست، در خصوص منشأ دوتار نوازی می‌گفت:

"خاستگاه دوتار، سه شهر خواف، تایباد و تربت جام است که بیشتر آهنگ‌های فارسی و محلی می‌پردازند و بعد از آن هم در قوچان، شیروان و بجنورد "دوتار" رایج است که با آن آهنگ‌های کردی و ترکی می‌زدند، از آنجا هم به ترکمن‌ها در گنبد کاووس رسید که با دوتار، آهنگ‌های ترکمنی می‌نواختند."

عثمان محمدپرست آثاری دارد که از چاوشی و سرحدی گرفته تا دیگر مقام‌های این دیار، اجراهای گوناگونی را درعین وحدت آفریده بود.[۵]

او نخستین کسی بود که در سال ۱۳۵۳ ترانه نوایی نوایی را اجرا کرد.[۶]

بزرگداشت‌هاویرایش

سردیسویرایش

در ۱۳ تیر ۱۳۹۱ در مراسم نکوداشت عثمان محمدپرست، با حضور هنرمندانی همچون محمود دولت‌آبادی از سردیس عثمان محمدپرست خوافی رونمایی شد.[۷]

تندیسویرایش

۲۰ آبان ۱۳۹۸ تندیس عثمان محمد پرست در مجتمع فرهنگی هنری مدرس شهر خواف رونمایی شد. در ادامه این مراسم از خالق اثر نوایی با حضور جمع کثیری از مردم و هنرمندان خوافی و تایبادی تقدیر شد.[۶]

نخستین کاشی ماندگار خراسان‌رضویویرایش

۸ شهریور ۱۳۹۶ خورشیدی، نخستین کاشی ماندگار خراسان‌رضوی در راستای حفظ میراث ناملموس کشور از سوی اداره‌کل میراث‌فرهنگی خراسان‌رضوی بر سر در منزل عثمان محمدپرست نصب شد.[۶]

بازیگریویرایش

پانویسویرایش

  1. «عثمان محمدپرست، استاد برجسته دوتار و موسیقی مقامی خراسان درگذشت». BBC News فارسی. ۲۰۲۲-۰۵-۱۹. دریافت‌شده در ۲۰۲۲-۰۵-۱۹.
  2. «دیدار مدیرکل فرهنگ و ارشاد خراسان رضوی با استاد عثمان محمد پرست». اداره کل فرهنگ و ارشاد اسلامی خراسان رضوی. ۱۸ مهر ۱۳۹۷. دریافت‌شده در ۲۰۲۲-۰۵-۱۹.
  3. «عثمان محمدپرست درگذشت». ایسنا. ۲۹ اردیبهشت ۱۴۰۱. دریافت‌شده در ۲۰۲۲-۰۵-۱۹.
  4. ۴٫۰ ۴٫۱ عثمان فرزند خواف، دوتار نواز خراسان- مستند در یوتیوب (۲۴ دی ۱۴۰۰)
  5. «عثمان محمدپرست». navayi.com. بایگانی‌شده از اصلی در ۶ اکتبر ۲۰۱۴. دریافت‌شده در ۶ اکتبر ۲۰۱۴.
  6. ۶٫۰ ۶٫۱ ۶٫۲ «عثمان محمدپرست». موسسه هنرمندان پیشکسوت. دریافت‌شده در ۲۰۲۲-۰۵-۱۹.
  7. «سردیس عثمان خوافی توسط دولت‌آبادی رونمایی شد». ایسنا. ۲۰۱۲-۰۷-۰۳. دریافت‌شده در ۲۰۲۲-۰۵-۱۹.
  8. «عثمان محمدپرست». sourehcinema. دریافت‌شده در ۲۰۲۲-۰۵-۱۹.

پیوند به بیرونویرایش