باز کردن منو اصلی

عزیز شهنازی

از عاشیق‌های معروف دورهٔ معاصر

عزیز شهنازی از عاشیقهای معروف دورهٔ معاصر[۱][۲][۳] است.

عزیز شهنازی
Aserbaidschanische Volksinstrument Saz.JPG
زمینهٔ کاری عاشیق
زادروز ۱۳۰۸
گنجه
پدر و مادر موسی و سروناز
مرگ ۱۷ تیر ۱۳۷۴
تبریز
ملیت ایرانی

عزیز رامش، مشهور به عزیز شهنازی، در سال ۱۳۰۸ شمسی در گنجه از پدر و مادری ایرانی زاده شد. وی تا کلاس پنجم ابتدایی در آنجا تحصیل کرد. در سال ۱۳۱۷ به ایران بازگشت و در روستای زادگاه پدریش، مزرعه جهانگیر در منطقه قره داغ، مستّقر شد. در اوایل جوانی، به مدت دو سال، نزد عاشیق اسد مسکین هنر عاشیقی و سخنوری را فرا گرفت. عاشیق عزیز شهنازی از سال ۱۳۴۸ در تبریز اقامت مقیم بود.[۴] او در ۱۷ تیر سال ۱۳۷۴ چشم از جهان فروبست.

نمونه‌ای از سروده‌های عاشیق عزیزویرایش

سروده‌های عاشیق عزیز از کارهای برجسته عاشیقی بشمار می‌رود.[۵] آنها مشتمل بر موضوعاتی مذهبی، ملی، تاریخی، اجتماعی، حماسی، انقلابی و اخلاقی هستند. برای نمونه، یکی از ساخته‌های این عاشیق را می‌آوریم. در این اثر، عاشیق عزیز شهنازی در ضمن شکوه گلایه از کسانی که «عاشیق» را مورد ایذاء و اذیت قرار می‌دهند، به توصیف و تحلیل شخصیت عاشیق می‌پردازد:[۶]

سؤیله گناهینی، بیلک قارداشیم گناهی را بگو ما هم بدانیم، برادر
چاپیپ تالاییبدی هارانی عاشیق عاشق کجا را غارت کرده است؟
سورویدو قانینی هانس کاسیبین خون کدام فقیر و بیچاره را مکیده
ووروبدو دئه کیمه یارانی عاشیق؟ و چه کسی را مجروح ساخته است؟
آلماییب ظولم آیه مالین فقیرین مال هیچ فقیری را به ظلم نگرفته
توتماییب اوزوگه نین پیر پارچا یئرین زمین هیچکسی را غصب نکرده است
اولدوروب آتاسین هانسی صغیرین پدر کدام صغیر را کشته
گئیدیریب أینینه قارانی عاشیق؟ و سیاه پوشش کرده است؟
«عزیز» سازلا- سؤزی ائله ییب پئشه «عزیز» ساز و صحبت را پیشه خود کرده است
اؤردک سیزگؤل اولماز، اصلان سیز مئشه برکه بی اردک و جنگل بدون شیر نمی‌شود
فیکری بودور، اولا شادلیق همیشه فکر عاشیق همیشه این است که همیشه شاد باشد
سؤزگزد پریب و ورماز آرانی عاشیق او هیچوقت سخن چینی نکرده «دوبهم زنی» نمی‌کند

اطلاعات بیشترویرایش

  • دفتر اوّل دیوان اشعار استاد عاشیق عزیز شهنازی با نام بوتورپاقلی‌یام (از این خاکم)[۷] در سال ۱۳۶۹ در تبریز به چاپ رسیده است.
  • وطن اوغلویام‌[۸] مجموعه دیگری از سروده‌های عاشیق عزیز است که به کوشش موسی رامش منتشر شده است.
  • منتخبی از سروده‌های آشیق عزیز در کتاب بیر قوجاق سئوگی،[۹] بعنوان نمونه آثار شعرای برجستهٔ قره داغ، چاپ شده‌اند.
  • مشاعره (دییشمه) عاشیق عزیز شهنازی و عاشیق قشم[۱۰] به مناسبت افتتاح صدا و سیمای مرکز ارومیه در سال ۱۳۴۷ معروف است. در طی این مشاعره، عاشق عزیز توان خود را در سرایش «دوداق دیمز» (نوعی شعر که که در تمامی آن ابیات از واج‌های «غیر لبی» استفاده می‌شود) به نمایش می‌گذارد. فریدون شیرازی نمونه‌ای از این نوع ساخته‌های عزیز شهنازی را ذکر کرده است.[۱۱]
  • معروفترین شاگرد عزیز شهنازی عاشیق رسول قربانی است.[۱۲][۱۳]
  • رحیم نظری، عضو هئیت مؤسسین انجمن صنفی ایفاگران موسیقی استان آذربایجان شرقی، و عاشیق حسن اسکندری از دیگر شاگردان برجسته عاشیق عزیز شهنازی هستند.[۱۴][۱۵]

منابعویرایش

  1. علی‌اکبر قدیمی (۲۵ فروردین ۱۳۸۶). «گر جان عاشق دم زند …». شبکه اینترنتی آفتاب.
  2. عاشیق علی عبادی (۱۴ اسفند ۱۳۹۱). «نگاه تاریخی به موسیقی عاشیق درآذربایجانشرقی». باشگاه خبرنگاران تبریز.
  3. «موسیقی در استان آذربایجان شرقی». سازمان مدیریت تبلیغات اسلامی.
  4. «استاد عاشیق عزیز رامش شهنازی». تورکجه یازماق فرومی.
  5. کوکبی، یوسف (۱۳۸۰). یارادیجی شاعیرلر و عاشیق لار حاققیندا معلومات. تبریز؛ زینب (س).
  6. دکتر حمیدسفید گرشهانقی. «نگاهی به هنر و ادبیات عاشیق‌های آذربایجان» (PDF). آزمون نیوز.
  7. شهنازی، عزیز (۱۳۶۹). بوتورپاقلی‌یام. سواحل تبریز.
  8. شهنازی، عاشیق عزیز (۱۳۸۱). وطن اوغلویام. تبریز: زرقلم.
  9. دوستی، حسین (۱۳۸۸). بیر قوجاق سئوگی. تک درخت.
  10. «عاشیق عزیز شهنازی ایله عاشیق قشم ین دئییشمه سی (ویدئو)». امیر تقی‌پور.
  11. فریدون شیرازی (۱۵ شهریور ۱۳۸۹). «واج آرایی و واج زدایی در شعر (1)». موسسه فرهنگی و هنری نور راسخون.
  12. «رسول قربانی شاعر، خواننده، نوازنده ساز قوپوز». واحد مشاهیرو بزرگان تبیان زنجان-. ۲۸ آبان ۱۳۹۱.
  13. «عاشیق، روایتگر زندگی/ انتقال سینه به سینه فولکلور آذربایجان». امید تبریز. اسفند ۱۷, ۱۳۹۲.
  14. «جشنواره «عاشیقلار» موجب افزایش توجه به موسیقی ارزشمند عاشیقی است». اهراب نیوز. ۲۴ تیر ۱۳۹۲.
  15. «اسکندری: موسیقی مقامی فراموش شدنی نیست». خبرگزاری فارس. ۶ آبان ۱۳۸۸.

پیوند به‌بیرونویرایش