باز کردن منو اصلی

عمر بن علی بن ابی طالب (درگذشته ۶۸۰ میلادی) از فرزندان علی و از راویان شیعه و اهل سنت است. دربارهٔ تاریخ تولد او مطلب خاصی در دسترس نیست؛ ولی تولد او را بعد از سال ۱۳ (قمری) می‌دانند. او در زمان خلافت عمر به دنیا آمد و از همین روی نام او عمر نهاده شد. [۱] [۲]

بر طبق قول مورخان او از کشته شدگان کربلا بود. برخی دیگر از مورخان اورده‌اند علی بن ابی طالب دو پسر به نام‌های عمر داشته است، یکی عمر الاکبر که مادرش ام حبیبه بود و در کربلا حضور نداشت و دیگری عمر اصغر که در کربلا پس از برادرش ابوبکر به کشته شد. بعضی عمر بن علی را عمر اکبر و کنیه ابوالقاسم یا ابوحفص یاد کرده‌اند. نام مادرش نیز به اختلاف روایت شده است. ابن سعد و یعقوبی اسم مادرش را صهبا (ام حبیب) دختر ربیعه تغلبی دانسته و آورده‌اند که این زن را خالد بن ولید در عین التمر به اسیری گرفت و به مدینه آورد، ولی اینکه در چه سالی علی با او ازدواج کرد اطلاعی در دست نیست. بعضی دیگر نام مادرش را لیلی دختر مسعود دارمی دانسته‌اند.

مقبره عمر ابن علی بن ابیطالب در عراق است، سر در مقبره او برای پنهان کردن نام عمر؛ از عمر بن علی بن ابیطالب به عمران بن علی بن ابیطالب به طور عمدی تغییر نام پیدا کرده است.

زندگیویرایش

برخی عمر بن علی را عمر اکبر[۳] و کنیه او را ابوالقاسم یا ابوحفص یاد کرده‌اند.[۴] نام مادرش به اختلاف گزارش شده است. ابن سعد و یعقوبی نام مادرش را صهبا (ام حبیب) دختر ربیعه تغلبی دانسته و آورده‌اند که این زن را خالد بن ولید در عین التمر به اسارت گرفت و به مدینه آورد، اما اینکه در چه سالی علی بن ابی طالب با او ازدواج کرد اطلاعی در دست نیست.[۵] برخی دیگر نام مادرش را لیلی دختر مسعود دارمی دانسته‌اند. فخر رازی عمر را کوچکترین فرزند علی بن ابی طالب دانسته است.[۶]

بنا به نوشته سپهر، علی بن ابی طالب دو پسر به نام‌های عمر داشته است: یکی عمرالاکبر که مادرش ام حبیبه بود و در کربلا حضور نداشت و دیگری عمراصغر که پس از برادرش ابوبکر در روز عاشورا به شهادت رسید.[۷]

نامویرایش

بلاذری و ذهبی نوشته‌اند که عمر بن خطاب او را هم نام خود کرد و به او غلامی بخشید.[۸] وی نام افراد دیگری را نیز تغییر داده است.[۹] برخی چون ابن ابی شبیه، ترمذی و یعقوبی نام وی را عمرو گزارش کرده‌اند.[۱۰][۱۱][۱۲]

اهل سنت با استناد به نام او می‌گویند که علی و عمر با هم رابطه خوبی داشتند؛ ولی شیعیان با استناد به قاعده «نام گذاری دلیل بر حب نیست» این قضیه را رد می‌کنند و چند مثال مثل شیطان بن زهیر و شیطان بن حرب می‌زنند. از سوی دیگر نام عمر و امثال آن از اسامی رایج زمان بوده و بیش از بیست نفر از صحابه دارای این نام بوده‌اند.[۱۳]

مرگویرایش

دربارهٔ مرگ او اختلاف نظر است. برخی مانند ابن شهر آشوب این فرد را مقتول در کربلا می‌داند[۱۴] اما منابع دیگر به زنده بودن وی در آن تاریخ اشاره می‌کنند.[۱۵][۱۶]

منابعویرایش

  1. «سير أعلام النبلاء/عمر بن علي بن أبي طالب».
  2. «سير أعلام النبلاء - الذهبي - ج ٤ - الصفحة ١٣٤». دریافت‌شده در ۲۶ نوامبر ۲۰۱۲.
  3. ابن سعد، طبقات الکبری، ج۳، ص۱۴.
  4. عمری، المجدی، ص۷؛ الشجره المبارکه، ص۲۰۳؛ ابن عنبه، عمده الطالب، ص۳۶۲.
  5. ابن سعد، طبقات الکبری، ج۳، ص۱۱۴؛ تاریخ یعقوبی، ج ۲، ص۱۳۹؛ ابن حزم، جمهرة انساب العرب، ج۱، ص۳۱.
  6. الشجره المبارکه، ص۱۸۹.
  7. سپهر کاشانی، ناسخ التواریخ، ج۲، ص۳۵۵-۳۳۳.
  8. بلاذری، انساب الاشراف، ج۲، ص۴۱۳؛ ذهبی، سیر أعلام النبلاء، ج۴، ص۱۳۴.
  9. ابن حجر عسقلانی، الإصابه، ج۵، ص۲۹؛ ج۱، ص۱۸۶.
  10. المصنف: ج۸، ص۳۵۷.
  11. سنن الترمذی، ج۳، ص۳۳۴.
  12. تاریخ الیعقوبی، ج۲، ص۲۱۳.
  13. ابن حجر عسقلانی، الإصابه، ج۴، ص۵۸۷-۵۹۷.
  14. لباب الانساب. ۱. ص 227.
  15. مناقب ال ابی طالب. ۴. ص 186.
  16. مقاتل الطالبین. ص 55.