فهرست موارد بیگانه‌ستیزی و نژادپرستی مرتبط با دنیاگیری کووید–۱۹

دنیاگیری کروناویروس که در دسامبر ۲۰۱۹ در شهر ووهان واقع در هوبئی چین آغاز شد، منجر به افزایش اقدامات و اظهارات چین‌هراسانه و همچنین پیش‌داوری، بیگانه‌هراسی، تبعیض خشونت و نژادپرسی علیه مردمی با تبار یا ظاهر مربوط به شرق و جنوب شرق آسیا در سراسر جهان شده است. با گسترش دنیاگیری این بیماری و شکل‌گیری مراکز شیوعی مانند کشورهایی در آسیا، اروپا و آمریکا، تبعیض علیه مردم اهل این کشورها نیز گزارش شده است.

نقشهٔ دنیاگیری کروناویروس:
  +۱٬۰۰۰٬۰۰۰ مورد تأییدشده
  ۱۰۰٬۰۰۰-۹۹۹٬۹۹۹ مورد تأییدشده
  ۱۰٬۰۰۰-۹۹٬۹۹۹ مورد تأییدشده
  ۱٬۰۰۰-۹٬۹۹۹ مورد تأییدشده
  1-۹۹۹ مورد تأییدشده

زمینهویرایش

در گذشته بسیاری از بیماری‌ها نام خود را از مکان‌های جغرافیایی می‌گرفتند که از نمونه‌های این موارد می‌توان به نشانگان تنفسی خاورمیانه و ویروس زیکا اشاره کرد. اما سازمان جهانی بهداشت در سال ۲۰۱۵ جهت کاهش سطح بدنامی، توصیه‌هایی را برای اجتناب از این الگوی نام‌گذاری معرفی کرد. سازمان جهانی بهداشت نام رسمی «کووید-۱۹» را طبق همین سیاست در فوریهٔ ۲۰۲۰ پیشنهاد داد.[۱]

برخی منابع خبری، در پوشش اولیهٔ شیوع بیماری این ویروس را به‌گونه‌ای با چین مرتبط دانستند که به شکل‌گیری بدنامی برای مردم چین انجامید. مجلهٔ نیچر بعداً یک متن عذرخواهی برای این نوع پوشش خبری منتشر کرد.[۱][۲] با این حال، حتی پس از آنکه عمدهٔ سیاستمداران به اجتناب از ادبیات بدنام‌کننده به هنگام اشاره به این ویروس روی آوردند، اقلیتی از آنان همچنان به استفاده از این ادبیات ادامه دادند.[۱]

آفریقاویرایش

کامرونویرایش

سفارت ایالات متحده در یائونده یک هشدار سفر برای شهروندان ایالات متحده صادر کرد مبنی بر این که گزارش‌هایی دربارهٔ «...آزار و اذیت کلامی و آنلاین، پرتاب سنگ و کوبیدن به وسایل نقلیهٔ تحت اختیار مهاجران» دریافت شده‌است.[۳]

مصرویرایش

به‌گفتهٔ سفارت ژاپن در قاهره، صندوقداران فروشگاه‌ها نسبت به ارائهٔ خدمات به مشتری‌های ژاپنی بی‌میل بوده‌اند و واژهٔ «کرونا» نیز به تهمتی برای آزار افراد ژاپنی در خیابان‌ها تبدیل شده‌است.[۴]

در ۱۰ مارس ۲۰۲۰، پس از انتشار گستردهٔ یک ویدئو در اینترنت، که یک رانندهٔ اوبر را در حال پیاده کردن اجباری یک مسافر چینی به‌دلیل شک به ابتلا به ویروس در بزرگراهی در منطقهٔ المعادی قاهره نشان می‌داد، این راننده دستگیر شد. در این ویدئو، صدایی شنیده می‌شود که با تمسخر فریاد می‌زند «اولین مورد کروناویروس در مصر!» و همان صدا بعداً به راننده می‌گوید «خدا پشت و پناهت حاجی! بندازش بیرون!». پس از بارگذاری این ویدئو، وقوع این اتفاق خشمی را در میان مصری‌ها برانگیخت. برخی از مردم مصر با مرد چینی در هتل ملاقات کردند از او برای وقوع این حادثه، که به‌طور گسترده‌ای در رسانه‌های محلی به‌عنوان عملی قلدرمآبانه و نژادپرستانه محکوم شده‌بود، عذرخواهی کردند.[۵][۶]

اتیوپیویرایش

در خلال دنیاگیری، خشونت علیه خارجی‌ها در اتیوپی گزارش شد و برخی محلی‌ها با انتشار تصاویری از خارجی‌ها و پیوند دادن آن‌ها به کروناویروس، آنان را در شبکه‌های اجتماعی مورد حمله قرار دادند. انجمن خبرنگاران خارجی اتیوپی هشدار داد که «شایعات خطرناک» و «پست‌های نادرست» دربارهٔ خبرنگاران خارجی در سطح اینترنت در حال انتشار بوده‌اند؛ در حالی که خارجی‌های دیگری مورد حملهٔ فیزیکی قرار گرفته‌اند.[۷]

کنیاویرایش

ویدئویی که طبق گزارش‌ها در کیبرا در کنیا ضبط شده‌است، عده‌ای از افراد خشمگین را نشان می‌دهد که مرد و زنی اهل شرق آسیا را در مورد کروناویروس تهدید می‌کنند. مردی از میان جمعیت بر سر زوج وحشت‌زده فریاد می‌زند که «شما کرونا هستید!» بعداً یک موتورسوار نیز از میان جمعیت دستش را بلند کرده و مرد آسیایی را به چک‌زدن تعدید می‌کند. پیش از پایان ویدئو، این زن و مرد به‌نظر خشمگین می‌رسند و رو به جمعیت شروع به قسم‌خوردن به زبان چینی می‌کنند. گزارش شده‌است که ناآرامی‌های رو به رشدی در خیابان‌های نایروبی و مناطق اطراف آن متوجه مهاجران چینی، به‌ویژه کارگران ساختمانی بوده است.[۸] یکی از اعضای اصلی پارلمان کنیا در پیامی که در صفحهٔ فیسبوک خود منتشر کرده گفته‌است که افرادی که به او رأی داده‌اند حق این را دارند که هر بازدیدکنندهٔ چینی که قرنطینه نشده‌است را سنگ زده و بیرون کنند.[۹] یک رانندهٔ تاکسی کنیایی به بی‌بی‌سی گفته‌است که چینی‌ها برای جلوگیری از رد درخواست تاکسی خود، در حال تغییر نام کاربری خود در نرم‌افزارهای درخواست تاکسی بوده‌اند.[۱۰]

نیجریهویرایش

اویگیو یوجیوگ، تحلیلگر ژئوپلیتیک[۱۱] گزارش کرده‌است که «ازدیاد توهم‌های توطئه و ویدئوهایی از آسیایی‌ها (در بعضی موارد، چینی‌ها) در حال خوردن خفاش و حیوانات غیرمعمول دیگر» در رسانه‌های اجتماعی نیجریه به افزایش چین‌هراسی منجر شده‌است.[۱۲]

آفریقای جنوبیویرایش

یک مرد با نژاد چینی در ژوهانسبورگ به دویچه وله گفته‌است که اظهارنظرهای خشونت‌باری مانند «چینی‌ها را بیرون کنید» و «امیدوارم این ویروس همهٔ آن‌ها را بگیرد» از سوی محلی‌ها در سراسر کشور بیان شده‌است.[۱۳] علاوه بر این، یکی از واکنش‌های اخیر دولت آفریقای جنوبی با هدف پیشگیری از بیماری کووید-۱۹، ساخت یک حصار ۴۰ کیلومتری در مرز کشور با زیمبابوه بوده‌است. به گفتهٔ پاتریشیا دلیله، وزیر امور عمومی آفریقای جنوبی، این عمل برای «حصول اطمینان از این که هیچ شخص ثبت‌نشده یا مبتلا به کشور وارد نمی‌شود» انجام شده‌است.[۱۴]

اوگانداویرایش

در اوگاندا، ۲۰ فرد دگرجنس‌گرا در یک پناه‌گاه توسط پلیس بازداشت شدند و به نقض مقررات فاصله‌گذاری اجتماعی متهم شدند.[۱۵]

آسیاویرایش

بنگلادشویرایش

دولت بنگلادش ده‌ها نفر از پناهندگان روهینگیا که چندین هفته در دریا گیر افتاده بودند را به جزیرهٔ باسان کار، که جزیره‌ای غیرمسکونی در مصب رود مگنا است، اعزام کردند. هزاران پناهندهٔ دیگر نیز در کرجی‌های پرازدحام در آب‌های میان بنگلادش و مالزی رها شدند. گروه‌های حقوق بشری دولت‌های بنگلادش و مالزی را برای استفاده از کروناویروس به‌عنوان بهانه‌ای برای بیرون راندن پناهنده‌ها مورد انتقاد قرار دادند.[۱۶]

چینویرایش

برخی اهالی ووهان در استان‌های دیگر چین از هتل‌ها اخراج شدند و شماره‌های شناسایی، نشانی خانه و شماره تلفن آن‌ها به‌طور عمدی در فضای اینترنت منتشر شد یا با تماس‌های آزاردهندهٔ تلفنی از سوی افراد ناشناس مواجه شدند. همچنین طبق گزارش‌ها، در بعضی مکان‌ها تابلوهایی نصب شد که روی آن‌ها نوشته شده بود که «در اینجا از افراد اهل ووهان و خودروهایی که از هوبئی می‌آیند استقبال نمی‌شود».[۱۷] بسیاری از هتل‌ها و مسافرخانه‌ها از افرادی که نشانی خانهٔ آن‌ها در ووهان بود، خودداری کردند.[۱۸] ادعا شده است که چندین هتل، پس از آن که یک راهنمای تور اهل ووهان از سنگاپور به هانگ‌ژو برگشته بود، از پذیرش او خودداری کردند و یکی از این هتل‌ها با پلیس تماس گرفت تا و درخواست کرد که وضعیت سلامتی او بررسی شده به قرنطینه اعزام شود. در میان این اتفاق‌ها، شهرها و استان‌ها مختلف خارج از هوبئی تصمیماتی را برای اسکان مجدد افراد اهل هوبئی در منطقهٔ تحت ادارهٔ خود اتخاذ کردند که از جملهٔ آن‌ها می‌توان به تعیین هتل‌های مشخص برای استقرار بازدیدکننده‌های اهل این استان اشاره کرد.[۱۹] دولت‌های محلی در ژنگدینگ، جینگشینگ و منطقهٔ لوکوآن در شیجیاژوانگ برای گزارش افرادی که به اخیراً ووهان رفته‌اند اما در اسناد رسمی ثبت نشده‌اند، حداقل ۱٬۰۰۰ یوآن رنمینبی را به‌عنوان جایزه پرداخت کرد. در ماوژوا، به ساکنانی که افراد وارد شده به شهر از هونان را گزارش می‌کردند، ۳۰ عدد ماسک جایزه داده می‌شد.[۲۰]

گزارش شده‌است که در یک پرواز برنامه‌ریزی شدهٔ هواپیمایی جنوبی چین در ۲۷ ژانویه از ناگویا به شانگهای، برخی مسافرانی اهل شانگهای از سوار شدن به هواپیما همراه با ۱۶ مسافر دیگر از ووهان خودداری کرده‌اند. دو نفر از مسافران ووهانی با توجه به تشخیص تب، از سوار شدن به هواپیما بازماندند، در حالی که اهالی شانگهای حاضر در صحنه مدعی شدند که باقی مسافران ووهانی هم از داروهایی برای عبور از تست دمای بدن استفاده کرده‌اند.[۱۷] یکی از توریست‌های ووهانی در شبکه اجتماعی ویبو با این پرسش که «واقعاً این‌ها هم‌وطنان من هستند؟» به این اتفاق اعتراض کرد. یک توریست اهل شاهنگهای، که مدعی شده‌است که در صحنه حضور داشته، پاسخ داد که آن‌ها این کار را برای محافظت از شانگهای در برابر ویروس انجام داده‌اند.[۱۹] بسیاری از شهروندان اینترنتی از توریست‌های ووهانی به‌دلیل سفر همزمان با داشتن تب انتقاد کردند، اگرچه برخی نیز خواستار درک متقابل شدند و از اهالی شانگهای خواستند که مرتکب تبعیض منطقه‌ای نشوند.[۲۱][۲۲]

در مارس و آوریل ۲۰۲۰ رسانه‌ها مواردی از بیگانه‌هراسی علیه خارجی‌ها را گزارش کردند؛[۲۳] اگرچه طبق گزارش گلوب اند میل، مقامات چینی وجود چنین تبعیضی در داخل کشور چین را تکذیب کردند.[۲۴] این موارد، به ترس از موج دوم ویروس کرونا نسبت داده شده‌اند، اگرچه معاون وزیر خارجهٔ چین اشاره کرده‌است که ۹۰٪ از موارد وارد شده از بیماری کووید-۱۹ در واقع اهالی چین بوده‌اند که از خارج به کشور برگشته‌اند.[۲۵][۲۶] طبق گزارش دیلی تلگراف، خارجی‌ها از ورود به هتل‌ها، سوپرمارکت‌ها و رستوران‌ها منع می‌شوند، در حالی که روادید بعضی دیگر لغو شده و از ورود دوباره به چین منع شده‌اند.[۲۷] گاردین در ۲۹ مارس گزارش کرد که اهالی محلی بر سر خارجی‌ها فریاد می‌زنند، از آن‌ها در مکان‌های عمومی دوری می‌شود و بعضی مواقع تحت عنوان «زبالهٔ خارجی» مورد سرزنش قرار می‌گیرند.[۲۸]وبگاه شانگهاییست اشاره کرده‌است که رفتارهای ناهنجار خارجی‌ها که در فضای اینترنتی چین دست به دست می‌شوند، در افزایش بیگانه‌هراسی در این کشور نقش داشته‌اند.[۲۹] یک کمیک که در شبکه اجتماعی ویبو منتشر شد، مردم را در لباس مقابله با مواد خطرناک و در حال ضدعفونی کردن خارجی‌ها و انداختن آن‌ها در سطل‌های زباله به تصویر کشیده‌است.[۳۰]

در آوریل ۲۰۲۰ در گوانگ‌ژو گزارش‌های متعددی از شهروندان آفریقایی منتشر شد که توسط پلیس از خانه‌های خود اخراج شده و از آن‌ها خواسته شده تا محل را ترک کنند. به این افراد هیچ مکانی برای خواب داده نشده‌بود. در این میان، برخی گزارش‌های اخیر در مقاله‌های خبری چینی شامل گزارش‌های منفی دربارهٔ افراد نیجریه‌ای حاضر در شهر بودند.[۳۱][۳۲] این گزارش‌های تبعیض منجر به شکل‌گیری مناقشاتی در آفریقا شد به روابط آفریقا با چین لطمه وارد کرد[۳۳][۳۴][۳۵] و بحرانی سیاسی را برانگیخت که سیاستمداران و دولت‌های آفریقایی شروع به اظهار نظر علیه اتفاقات رخ داده در گوانگ‌ژو کردند.[۳۶] اولوی آکین العبی، قانون‌گذار نیجریه‌ای ویدئویی از تقابل خود با ژو پینگ‌جیان، سفیر جمهوری خلق چین در نیجریه منتشر کرد که در آن از او در مورد بدرفتاری‌ها با نیجریه‌ای‌ها در شهر گوانگ‌ژو سؤال کرده‌بود. دولت‌ها غنا، کنیا و اوگاندا نیز از دولت چین درخواست توضیح کردند و کمیسیون اتحادیه آفریقا نیز سفیر چین را برای گفتگو دربارهٔ ادعاهای بدرفتاری، به مقر این اتحادیه دعوت کرد.[۳۷] سفیران آفریقایی شکایت‌های خود را در یک نامهٔ اعتراضی خلاصه کردند و در آن خواستار توقف اخراج‌های گزارش‌شده از هتل‌ها و آپارتمان‌ها، آزمایش و قرنطینهٔ اجباری، مصادرهٔ پاسپورت‌ها و تهدیدها به لغو روادید و دستگیری و اخراج افراد آفریقایی، به‌ویژه در استان گوانگ‌دونگ شدند.[۳۸]

هنگ کنگویرایش

بیش از ۱۰۰ رستوران در هنگ کنگ مانع ورود مشتری‌هایی شدند که اهل سرزمین اصلی چین بودند و یکی از این رستوران‌ها از یکی از مشتری‌ها خواسته بود که یک کارت شناسایی هنگ کنگی تهیه کند تا ثابت کند که اهل سرزمین اصلی نیست.[۳۹] رستوران تنو ریمن، یک یک رستوران نودل ژاپنی در هونگ هام است، از ارائهٔ خدمات به مشتری‌های اهل سرزمین اصلی چین خودداری کرد. این رستوران در صفحهٔ فیسبوک خود اعلام کرده‌بود که «ما می‌خواهیم عمر طولانی‌تر داشته باشیم. ما می‌خواهیم از مشتری‌های محلی حفاظت کنیم. لطفاً ما را ببخشید».[۴۰] کترینگ کوانگ وینگ نیز نمونه‌ای دیگر از این گروه رستوران‌ها است که در ۲۸ ژانویهٔ ۲۰۲۰ در فیسبوک اعلام کرد که با توجه به این که دولت طرح بستن مرزها بر روی اهالی سرزمین اصلی چین را اجرائی نکرده است، تنها به مشتری‌هایی خدمات ارائه می‌دهد که به زبان انگلیسی یا کانتونی صحبت می‌کنند و از پذیرش مشتری‌های که به زبان ماندارین سخن بگویند خودداری خواهد کرد. با این حال، تکلم به زبان ماندارین در تایوان نیز مرسوم است. بنابراین، این رستوران پست فیسبوک خود را بعداً بروزرسانی کرد و اعلام کرد که پذیرای مشتری‌های تایوانی خواهد بود.[۴۱][۴۲]

جستارهای وابستهویرایش

منابعویرایش

  1. ۱٫۰ ۱٫۱ ۱٫۲ "Stop the coronavirus stigma now". Nature. 7 April 2020. p. 165. doi:10.1038/d41586-020-01009-0. Retrieved 18 November 2020.
  2. "Scientific journal admits error in linking coronavirus with China". South China Morning Post. 9 April 2020. Retrieved 18 November 2020.
  3. "Coronavirus: Expats fear abuse in Africa". DW.COM. 20 March 2020. Retrieved 18 November 2020.
  4. "Coronavirus outbreak stokes anti-Asian bigotry worldwide". The Japan Times Online. 18 February 2020. ISSN 0447-5763. Archived from the original on 18 February 2020. Retrieved 18 November 2020.
  5. Al Sherbini, Ramadan (13 March 2020). "Driver jailed for dumping Chinese man on highway over virus fears in Egypt". Gulf News. Archived from the original on 12 March 2020. Retrieved 18 November 2020.
  6. Shalaby, Khaled; Fayyad, Huthifa (10 March 2020). "'Racist': Outrage after Egyptian driver kicks out Asian passenger over corona panic". Middle East Eye. Archived from the original on 12 March 2020. Retrieved 18 November 2020.
  7. "Coronavirus triggers xenophobia in some African countries". The Globe and Mail. Retrieved 18 November 2020.
  8. "Coronavirus Brings 'Sinophobia' to Africa". Voice of America. Retrieved 18 November 2020.
  9. "Coronavirus triggers xenophobia in some African countries". Retrieved 18 November 2020.
  10. "Where coronavirus prejudice spreads before the disease". BBC News. 9 March 2020. Retrieved 18 November 2020.
  11. "Is China's global development drive a 'win-win' or colonialism?". www.aljazeera.com. Retrieved 18 November 2020.
  12. Eguegu, Ovigwe. "Why Are so Many Nigerian Doctors and Journalists Upset About a Chinese Medical Team Coming to Advise on COVID-19?". The China Africa Project. Retrieved 18 November 2020.
  13. Coronavirus fuels anti-Chinese discrimination in Africa (1:17 minutes in), retrieved 18 November 2020
  14. Moyo, Khangelani; Zanker, Franzisca (9 April 2020). "South Africa's xenophobic agenda is impeding its coronavirus response". African Arguments. Archived from the original on June 10, 2020. Retrieved 18 November 2020.
  15. "LGBT community raided in Uganda over social distancing". ABC News. Retrieved 2020-11-18.
  16. Ratcliffe, Rebecca (3 May 2020). "Rohingya refugees sent to remote Bangladeshi island after weeks at sea". The Guardian. Archived from the original on 3 May 2020. Retrieved 20 November 2020.
  17. ۱۷٫۰ ۱۷٫۱ "Archived copy" 恐慌擴散!機上有武漢人…上海旅客拒登機. World Journal (به چینی). 29 January 2020. Archived from the original on 6 February 2020. Retrieved 20 November 2020.
  18. Gan, Nectar. "Wuhan people outcasts in their own country amid coronavirus outbreak". CNN. Archived from the original on 26 April 2020. Retrieved 20 November 2020.
  19. ۱۹٫۰ ۱۹٫۱ 疫情嚴峻 多省圍堵驅趕武漢人 武漢網民投訴上海人拒同機 央視籲勿歧視 - 20200129 - 中國. Ming Pao (به چینی). Archived from the original on 22 February 2020. Retrieved 20 November 2020.
  20. "Archived copy" 鼓勵舉報湖北人 廣東這個鎮懸賞30個口罩. World Journal (به چینی). 5 February 2020. Archived from the original on 27 February 2020. Retrieved 20 November 2020.
  21. "Archived copy" 上海人拒與發燒武漢人同機 旅客怒:不是同胞嗎?. World Journal (به چینی). 27 January 2020. Archived from the original on 27 February 2020. Retrieved 20 November 2020.
  22. "Archived copy" 武漢肺炎》上海人拒同機 武漢人嗆「沒同胞愛」反遭中網友罵爆. Liberty Times (به چینی). 28 January 2020. Archived from the original on 27 February 2020. Retrieved 20 November 2020.
  23. "Sheffield teacher faces xenophobia in China over coronavirus". www.thestar.co.uk. Archived from the original on 1 April 2020. Retrieved 20 November 2020.
  24. "'Stay away from here': In China, foreigners have become a target for coronavirus discrimination". The Globe and Mail. Archived from the original on 11 May 2020. Retrieved 20 November 2020.
  25. "Expats face hostility after second wave of virus cases hits China and Hong Kong". The Financial Times. Archived from the original on 31 March 2020. Retrieved 20 November 2020.
  26. "Fearing Next Wave, China Doesn't Want Its Diaspora Coming Back". Bloomberg News. Archived from the original on 28 March 2020. Retrieved 20 November 2020.
  27. Yan, Sophia (27 March 2020). "Foreigners face discrimination in China over coronavirus fears as visas cancelled for non-Chinese". The Telegraph. Archived from the original on 28 April 2020. Retrieved 20 November 2020.
  28. "'They see my blue eyes then jump back' – China sees a new wave of xenophobia". The Guardian. Archived from the original on 11 May 2020. Retrieved 20 November 2020.
  29. "Foreigners cut in line for coronavirus test, act like total assholes". Shanghaiist. 1 April 2020. Retrieved 20 November 2020.
  30. Walden, Max; Yang, Samuel (14 April 2020). "Print Email Facebook Twitter More As coronavirus sparks anti-Chinese racism, xenophobia rises in China itself". Australian Broadcasting Corporation. Archived from the original on 30 April 2020. Retrieved 20 November 2020.
  31. Orecchio-Egresitz, Haven. "McDonald's apologized after a restaurant in Guangzhou, China, refused to service black customers". Business Insider. Archived from the original on 14 April 2020. Retrieved 20 November 2020.
  32. Asiedu, Kwasi Gyamfi. "After enduring months of lockdown, Africans in China are being targeted and evicted from apartments". Quartz Africa. Archived from the original on 12 April 2020. Retrieved 20 November 2020.
  33. Qobo, Mills Soko and Mzukisi. "Op-Ed: Victimisation of Africans in China threatens Afro-Sino relations". Daily Maverick. Archived from the original on 17 April 2020. Retrieved 20 November 2020.
  34. "China-Africa relations rocked by alleged racism over Covid-19". www.ft.com. Archived from the original on 16 April 2020. Retrieved 20 November 2020.
  35. "China denies city discriminating against 'African brothers'". Reuters. 13 April 2020. Archived from the original on 14 April 2020. Retrieved 20 November 2020.
  36. Marsh, Jenni. "Beijing faces a diplomatic crisis after reports of mistreatment of Africans in China causes outrage". www.cnn.com. CNN. Archived from the original on 11 May 2020. Retrieved 20 November 2020.
  37. Dipanjan Roy Chaudhury (13 April 2020). "China faces backlash for treatment of African nationals over Covid-19". The Economic Times. Retrieved 20 November 2020.
  38. "African Ambassadors Complain to China Over 'Discrimination' in Guangzhou". The New York Times. Reuters. 12 April 2020. ISSN 0362-4331. Archived from the original on 15 April 2020. Retrieved 20 November 2020.
  39. "Scores of Hong Kong restaurants 'refuse to serve mainlanders' amid coronavirus". South China Morning Post. 5 March 2020. Archived from the original on 6 March 2020. Retrieved 20 November 2020.
  40. "Fears of new virus trigger anti-China sentiment worldwide". ABC News. Archived from the original on 3 February 2020. Retrieved 20 November 2020.
  41. "As coronavirus spreads, so does anti-Chinese sentiment". The New York Times. Archived from the original on 13 February 2020. Retrieved 20 November 2020.
  42. Chung, Roger Yat-Nork; Li, Minnie Ming (12 February 2020). "Anti-Chinese sentiment during the 2019-nCoV outbreak". The Lancet. Archived from the original on 16 March 2020. Retrieved 20 November 2020.