باز کردن منو اصلی

قلعه جوشین

ل

قلعه جوشین
نامقلعه جوشین
کشور ایران
استاناستان آذربایجان شرقی
شهرستانشهرستان ورزقان
بخشخاروانا
اطلاعات اثر
نام‌های دیگرجوشین قالاسی
نام‌های قدیمیجوشین قلعه
کاربریدفاعی، نظامی
کاربری کنونیگردشگری
دورهٔ ساخت اثرساسانی
مالک فعلی اثرروستای جوشین
اطلاعات ثبتی
شمارهٔ ثبت۲۲۵۴۰
تاریخ ثبت ملی۱۳۸۶/۱۲/۲۷
اطلاعات بازدید
امکان بازدیددارد
آدرسورزقان - خاروانا، روستای جوشین

قلعهٔ جوشین به ترکی «جوشین قالاسی» یکی از قلعه‌های تاریخی شهرستان ورزقان در شمال استان آذربایجان شرقی است که در منطقه قره داغ (ارسباران) قرار دارد. قلعه جوشین در ۳۵ کیلومتری غرب ورزقان و ۳۰ کیلومتری شرق خاروانا و در ۴ کیلومتری روستای جوشین و در منطقه‌ای کوهستانی و سخت‌گذر در بالای یک کوه مرتفع صخره‌ای قرار گرفته‌است.

قلعه جوشین با شماره ۲۲۵۴۰ در تاریخ ۱۳۸۶/۱۲/۲۷ به ثبت ملی رسیده‌است.

نامگذاریویرایش

نام این قلعه از نام روستای جوشین الهام گرفته شده‌است

پیشینهویرایش

 
قلعه جوشین از جاده ورزقان - خاروانا

این قلعه در زمان قدیم یک مرکز فرماندهی و در پایین آن محل سکونت نیروهای دفاعی قرار داشته‌است. گفته می‌شود وقتی آتش در این قلعه مشتعل می‌شد از قلعه بابک، آغچه قلعه و قیزقلعه سی واقع در جمهوری آذربایجان دیده می‌شده‌است. این قلعه در حمله اعراب به ایران یکی از مراکز مقاومت بود. در گذشته گردنه صعب العبور جوشین در مجاورت قلعه جوشین عمده‌ترین مرکز تجمع راهزنان بوده‌است. این قلعه جنبه دفاعی داشته و گفته می‌شود در زمان حمله اعراب در زمان خلیفه دوم، قلعه گال مرکز مقاومت مردم محلی دیزمار بوده‌است و اعراب بارها شکست خورده در نهایت با خدعه توانستند این قلعه را تسخیر کنند.

دره رود جوشین ارتفاعات رشته کوه پیر سقا را از ارتفاعات قلعه جوشین جدا کرده‌است.

قلعه جوشین یکی از قلاع و دژ مستحکم انقلابیون تاریخ ارسباران آذربایجان بوده‌است که به محل توریستی و گردشگری تبدیل شده‌است.

قدمت این قلعهٔ به دوره ساسانی بر می‌گردد.

معماریویرایش

 
حوضچه‌هایی که جهت ذخیره آب باران و برف از دل سنگ کنده شده‌اند. کانالی که جهت جمع‌آوری و هدایت آبهای سطحی به داخل حوضچه‌ها قابل مشاهده است. حوضچه‌ای که داخل آن درخت بید روییده‌است به نام محلی (سوودی گول) معروف است

از مشخصه‌های بارز معماری این قلعه وجود پلکان‌های کنده شده در دل کوه و دیوارهای خشکه چین ساخته شده از سنگ درقسمت غربی آن بشمار می‌رود که، اینک به صورت آوار فروریخته نظر صعود کنندگان به را به خود جلب می‌کند. همچنین درسکوهای بالای قلعه حوض و انبارهایی است که، به وسیلهٔ کانال‌ها و قنات‌های سطحی آب برف و باران به درون آن‌ها هدایت می‌شده‌است، درمحوطهٔ قلعه سفال‌های رنگین پیدا شده‌است به صورت چرخساز باخمیرمایهٔ موادکانی هستندکه، بسیار زیبا و ظریف و هنرمندانه ساخته شده‌اند.

ارتفاع قلعه از سطح دریا در حدود ۱۸۰۰ متر و ارتفاع صخره قلعه حدود ۳۰۰ متر و شیب سه طرف قلعه بسیار تند است و نمی‌توان بالا رفت. فقط از یک مسیر تنگ کوهستانی که در جهت روبروی امام‌زاده جوشین قرار دارد یک یا دو نفر به سختی می‌توانند صعود کنند. مسیر رفت از تبریز به ورزقان و از آنجا در جهت شمال غربی به طرف شهر خاروانا می‌باشد.

به گفتهٔ رئیس شورای ثبت آثار تاریخی استان در فهرست آثار ملی، تزئینات، بکاررفته روی سفالینه‌ها شامل نقوش کنده شده هندسی، موجی، نوارهای افقی و خطوط نقطه چین می‌باشد که، این تنوع و ظرافت درنوع خود منحصر به فرد است.

پله‌های ورودی این قلعه از سنگ تراشیده شده و همین‌طور به قوت خود باقی‌مانده‌اند، از بقایای قلعه دو صخره بزرگ در جناهین شرقی و غربی که احتمالاً برای دیدبانی استفاده می‌شده و حوضچه‌های حفر شده در داخل سنگ‌ها که برای ذخیره آب به کار می‌رفته‌است. تعدادی گودال‌های کوچک استوانه‌ای را نیز می‌توان نام برد که محل استقرار مشعل بوده.

در دهه‌های اخیر و در فصل بهار بخصوص روز طبیعت قلعه جوشین و میزبان مهمانان روستاها و شهرهای دور و نزدیک و عاشقان طبیعت می‌باشد.

نگارخانهویرایش

جستارهای وابستهویرایش

ردیف شماره ثبت نام اثر قدمت شهرستان تاریخ ثبت موقعیت شهر
۱
۲
۳
۴

منابعویرایش

اداره کل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری استان آذربایجان شرقی - شهرستان ورزقان

  • خاماچی، بهروز، قلعه‌های تاریخی آذربایجان