سید محمدعلی کشاورز صدر

سیاست‌مدار ایرانی
(تغییرمسیر از محمدعلی کشاورز صدر)

سید محمدعلی کشاورز صدر ملقب به بهادرالملک (زادهٔ ۱۲۸۱ محلات - ۱۳۵۳).[۱] او از مدرسه عالی حقوق مدرک لیسانس حقوق را دریافت نموده و سپس در دادگستری مشغول به کار شد. وی پس از طی مراحل گوناگون قضایی و تصدی سمت‌های دادستان و رئیس دادگستری در سال ۱۳۲۵ به سمت مدیر کل بازرسی وزارت دادگستری انتخاب گردید.

سید محمد علی کشاورز صدر
Mohammad Mossadegh with his close friend and associate Mohammad Ali Keshavarz Sadr.jpg
استاندار اصفهان
نخست‌وزیرمحمد مصدق
استاندار گیلان
نخست‌وزیرمحمد مصدق
نماینده دوره‌های ۱۵ و ۱۶ مجلس شورای ملی
حوزه انتخاباتیخرم‌آباد
اطلاعات شخصی
زاده۱۲۸۱ خورشیدی
محلات،
درگذشت۲۵ تیر ۱۳۵۳
ملیت ایران
محل
تحصیل
مدرسه عالی حقوق
شغلسیاستمدار
مذهباسلام شیعه
لقب(ها)بهادرالملک

فعالیت‌های سیاسیویرایش

کشاورز صدر در دوره‌های ۱۵ و ۱۶ از خرم‌آباد به وکالت مجلس انتخاب می‌شود؛ و با تشکیل جبهه ملی به این سازمان می‌پیوندد.[۲] او جزء نمایندگانی بود که به رهبری مصدق در کمسیون نفت ماده واحده ملی شدن نفت را امضا کرد.[۳]

پس از تشکیل دولت ملی دکتر مصدق نخست به سمت استانداری گیلان (برای اجرای قانون ملی شدن شیلات) استانداران گیلان و سپس به استانداری اصفهان انتخاب شد و تا کودتای ۲۸ مرداد آنجا بود. پس از کودتا هم دستگیر و زندانی شد.[۲]

با تشکیل جبهه ملی دوم او که جزء هیئت مؤسس این سازمان بود به سمت سخنگوی جبهه ملی منصوب شد[۴] و سپس در کنگره ۱۳۴۱ از سوی اعضای شرکت کننده در کنگره به سمت عضویت در شورای مرکزی انتخاب شد و از سوی شورای مرکزی مجدداً به سمت سخنگویی جبهه ملی ایران برگزیده شد. او از سال ۱۳۳۹ تا ۱۳۴۲ سخنگوی جبهه ملی ایران بود.[۵]

کشاورز صدر در ۲۵ تیر ماه ۱۳۵۳ درگذشت.

متن وصیتنامه کشاورز صدر در غروب ۲۸ مردادویرایش

همسر مهربان، در این ساعت که این نامه را برای شما می‌نویسم خبر سقوط دولت محبوب ملی رسید. تلگراف تهران کار نمی‌کند. لشکر، اداره امور را در دست گرفته و صدای شلیک گلوله پی در پی به گوش می‌رسد. من در منزل آقای دکتر رئیسی، رئیس بهداری این نامه را می‌نویسم با کمال سرافرازی هر لحظه انتظار می‌کشم مرا دستگیر و محبوس نمایند یا مستقیم یا غیرمستقیم کشته شوم. صریحاً به شما و فرزندان عزیزم به این وسیله می‌گویم، سرفراز و خوشوقت و مفتخرم که در راه خدمت به ملت ایران و کشور منحرف نشده و اگر در این راه کشته شوم افتخار من است. اگر زنده ماندم و شماها را دیدم باز هم در راه خدمت به ملت و برای حفظ آزادی فداکاری خواهم کرد. اگر مردم، فرزندانم را به شما می‌سپارم و سعادت شماها را از خدا مسئلت دارم. اگر آزادی و حیات نصیبم نشد که شماها و اقوام و دوستانم را ببینم سلام مرا به همه برسانید اگر از من دلگیری دارند عفو و بخشش بخواهید، زندگی ارزش ندارد و مرگ با افتخار و شرف بر زندگی و بندگی رجحان دارد. اگر از من آزرده باشند عفو و بخشش بخواهید. برادر و خواهرهای مرا سلام برسانید و بگویید بخیر مرا یاد نمایند. در اصفهان مبلغ دو هزار تومان به آقای حسین آتش مقروض هستم و مبلغ سیصد تومان به آقای شهردار و مبلغ سیصد تومان به آقای شریفی فرماندار بدهی دارم در اولین فرصت اگر حقوق عقب افتاده‌ام را دادند بپردازید والا در موقعی که دسترس دارید فوری بپردازید. به شما و همه کسانم سفارش می‌کنم نسبت به نادر عزیز و بیژن و روشنک مهربان باشید و در تأمین راحتی آنها مضایقه ننمایید. به مهین عزیز سفارش کنید چون ضعیف‌المزاج است از فعالیت زیاد دست بردارد. شما مسئول تربیت فرزندان من و خودت هستی و با خونسردی و تحمل و صبر از آنها نگهداری کنید. به همه فرزندان خودم سفارش می‌کنم با مادر خود بی اندازه مهربان باشند، شما را بخدا می‌سپارم. قربان همگی شما – کشاورز صدر، ساعت ۵/۷ بعد از ظهر ۱۳۳۲/۵/۲۸

اکنون ساعت ۱۱ شب است که آقای سرهنگ شهریور مرا از منزل آقای دکتر حکمی به لشکر می‌برند تا خدا چه خواهد. کشاورز صدر شما و بچه‌ها نگران نباشید.

[۴][۶]

کتابشناسی[۷]ویرایش

  1. از رابعه تا پروین --- تحقیق و تألیف
  2. عقاب کامازان، ی‍ا، ک‍ری‍م‍خ‍ان زن‍د: از م‍رگ ن‍ادر... ت‍ا ش‍ک‍س‍ت ع‍ل‍ی‍م‍ردان‍خ‍ان
  3. مکتب سعدی
  4. آئین و رویه دادرسی محبوس و مقتول
  5. آیین و رویه دادرسی کیفری، گرد آورنده سید محمد علی کشاورز صدر، از انتشارات ابن سینا، تهران ۱۳۴۸
  6. ب‍ه‍ت‍ری‍ن آث‍ار ک‍ل‍ی‍م ک‍اش‍ان‍ی، ت‍ه‍ران: ص‍ف‍ی ع‍ل‍ی‍ش‍اه، ۱۳۳۳
  7. زندگی‌نامه و خاطرات سیاسی سیدمحمدعلی کشاورز صدر: گردآوری برای نشر علی حاج یوسفی، بیژن کشاورز انتشارات علم

منابعویرایش

  1. [۱][پیوند مرده]
  2. ۲٫۰ ۲٫۱ [۲]
  3. موحد، محمدعلی - خواب آشفته نفت - نشر کارنامه ج۱-
  4. طیرانی امیر- کنگره جبهه ملی ایران - -- نشر گام نو --۱۳۸۸
  5. جبهه ملی ایران به روایت اسناد ساواک- نشر مرکز بررسی اسناد تاریخی وزارت اطلاعات -۱۳۷۹
  6. شرح حال رجال سیاسی و نظامی معاصر ایران / دکتر باقر عاقلی / نشر گفتار
  7. [۳]