باز کردن منو اصلی

مختصات: ۲۶°۴۸′۵۱″ شمالی ۳۷°۵۶′۵۱″ شرقی / ۲۶٫۸۱۴۱۷°شمالی ۳۷٫۹۴۷۵۰°شرقی / 26.81417; 37.94750

مداین صالح یا حجر[۱] نام بنایی است از سازه‌های سنگی تاریخی در شمال کشور عربستان سعودی واقع در جنوب دومة الجندل.

مداین صالح
Madain Saleh (6730361263).jpg
اطلاعات اثر
مکان عربستان سعودی عربستان سعودی
نوع فرهنگی
معیار ثبت ii, iii
شمارهٔ ثبت ۱۲۹۳
منطقه آسیا و اقیانوس آرام
تاریخچه
تاریخچهٔ ثبت ۲۰۰۸ (جلسه ۳۲ام) (طی نشست نامشخص)
منطقهٔ بر پایهٔ دسته‌بندی یونسکو

تاریخ سنگ نمای خارجی استفاده شده در مداین صالح به سده اول پیش از میلاد باز می‌گردد. این آثار دارای حدود ۵۰ سنگ‌نوشته ونقش‌های درونی است که متعلق به مرحله پیش از نبطیان و قوم ثمود است. این بنا، در برگیرنده ۱۱۱ گور و نیز سامانه آبیاری تاریخی است که نشان‌دهنده تخصص نبطیان در زمینه سازه‌های آبی بوده‌است.[۲]

خانه‌های حجر در کوه ساخته شده و این کوه‌ها «اثالث» نام دارد. این کوه‌ها چنان است که هرکس آن‌ها را از دور ببیند آن‌ها را به هم پیوسته می‌پندارد، ولی چون نزدیک شود هریک را جدا می‌بیند. گرداگرد این کوه‌ها را شنزار فراگرفته و به این خاطر بالا رفتن از این کوه‌ها بسیار دشوار است.[۱]

در تاریخ ۷ ژوئیه ۲۰۰۸، به عنوان اولین اثر ثبت شده در عربستان سعودی، در فهرست میراث جهانی یونسکو به ثبت رسید.[۳]

محتویات

مداین صالح در قرآنویرایش

در قرآن، کتاب دینی مسلمانان، در آیات ۸۰ تا ۸۴ سوره حجر، به این مکان اشاره شده‌است.

و «اصحاب حجر» (قوم ثمود) پیامبران را تکذیب کردند! (۸۰)
ما آیات خود را به آنان دادیم؛ ولی آن‌ها از آن روی گرداندند! (۸۱)
آنها خانه‌های امن در دل کوه‌ها می‌تراشیدند. (۸۲)
ما سرانجام صیحه (مرگبار)، صبحگاهان آنان را فرا گرفت; (۸۳)
آنچه را به دست آورده بودند، آن‌ها را از عذاب الهی نجات نداد! (۸۴)

حجرویرایش

حِجْر یکی از شهرهای تجاری عربستان بوده‌است، که قوم ثمود در آن می‌زیسته‌اند.

بعضی از مفسران و مورخان چنین نگاشته‌اند که حِجر شهری بود در مسیر کاروان تجاری مدینه و شام در یک منزلی "وادی القری" و در جنوب "تیمه" و امروز تقریباً اثری از آن نیست.[۴] در روایتی بیان شده‌است که در سال نهم هجرت که پیامبر اسلام برای دفع سپاه روم به تبوک لشکر کشی کرد، سربازان اسلام می‌خواستند در این منزل توقفی کنند، پیامبر مانع آنها شد و فرمود: اینجا همان منطقه قوم ثمود است که عذاب الهی بر آنها فرود آمد.[۵]

پانویسویرایش

  1. ۱٫۰ ۱٫۱ دهخدا: حجر.
  2. ثبت «مداین صالح» سعودی بعنوان یک اثر تاریخی استثایی در یونسکو (العربیه فارسی)
  3. The Madâin Sâlih, UNESCO
  4. تفسیر نمونه، ج۱۱، ص ۱۲۳.
  5. اعلام القرآن خزائلی صفحه ۲۹۲.

پیوند به بیرونویرایش