مهدی مصورالملک

میرزا مهدی خان مُصوَّرالمُلک، یا: میرزا مهدی خان نقاش، نقاش، چهره پرداز و گراورساز ایرانی در عهد قاجاریه بود که در اواخر سده سیزدهم و اوایل سده چهاردهم هجری می‌زیست. او پدر حسین گل‌گلاب است.

اثری از مصورالملک در سال ۱۲۷۰ شمسی

زندگیویرایش

میرزا مهدی‌خان نقاش از اواخر دوره ناصری، تمام دوره مظفری، و تا اوایل پادشاهی محمدعلیشاه قاجار زندگی و فعالیت می‌کرد. او توسط مظفرالدین شاه قاجار (در نخستین سال پادشاهی‌اش، ۱۲۷۵ شمسی)، ملقب به «مصورالملک» شد.

وی در هر سه رشتهٔ چهره‌سازی، منظره‌سازی از طبیعت و کپی دست داشت. قلمش شیرین بود و رنگ‌های نسبتاً زنده به کار می‌برد. تصاویر روزنامه شرافت اثر اوست.

حسین گل گلاب، سرایندهٔ ترانهٔ سرود مشهور ای ایران، از ساخته‌های روح الله خالقی، که مردی فاضل و هنرمند و از معلمین خوب وزارت فرهنگ به شمار می‌آمد، پسر میرزا مهدی مصورالملک است.[۱]

آثارویرایش

آثار مصورالملک امروزه مرزهای ایران را درنوردیده و زینت بخش مجموعه‌های خصوصی و عمومی در ایران و جهان هستند.[نیازمند منبع]

از جمله برخی از آثار او: علی اصغر خان اتابک، دکان کله پزی و سه شطرنج باز قابل ذکر می‌باشند.[۲]

همچنین از دیگر آثار وی، می‌توان به تابلوی تخت جمشید در روز سلام عید نوروز، در حالیکه که داریوش بزرگ در حال سان دیدن از ارتش خویش است و ملتهای مختلف با هدیه هاشان به تخت جمشید آمده اند، عمارت عالی قاپو در دوره صفوی که شاه عباس و درباریان بر ایوان بزرگ نشسته‌اند و چوگان بازی را تماشا می‌کنند، تابلوی آبرنگ جنگ نادرشاه و فتح هندوستان، تابلوی مینیاتور جنگ بین‌الملل دوم که در سمت چپ روزولت، استالین و چرچیل و در سمت راست هیتلر، موسولینی و نخست وزیر ژاپن دیده می‌شوند، تابلوی مجنون، تابلوی مینیاتور شیخ صنعان و دختر ترسا اشاره کرد.[نیازمند منبع]

درباره اوویرایش

میرزا مهدی خان در بیشتر آثار خویش، به چهره‌نگاری و مردم‌نگاری با رنگ روغن و آبرنگ می‌پرداخت. تصاویر روزنامه شرافت، که از نخستین روزنامه‌های مصور دولتی در عهد قاجار محسوب می‌شد، توسط مهدی مصورالملک کشیده می‌شد. او که از اواخر عهد ناصری تا اوایل سلطنت محمدعلی شاه در خدمت دربار بود، لقب مصورالملک را از مظفرالدین شاه گرفت.[۲]

همچنین عکاسخانه معروفی در خیابان علاءالدوله تهران، به نام عکاسخانه روسی‌خان دایر بود، که پس از اینکه صاحب این عکاسخانه، یعنی روسی‌خان با محمدعلیشاه به اروپا رفت، کارهای عکاسخانه او، توسط مهدی مصورالملک ادامه یافت. این عکاسخانه تا سال ۱۲۹۹ هجری شمسی دایر بود و سپس تعطیل شد.[۳]

پانویس هاویرایش

  1. شرح حال رجال ایران، مهدی بامداد، چاپ اول، جلد پنجم، صفحه: 302
  2. ۲٫۰ ۲٫۱ سایت پژوهش، هنر، نماد و اسطوره شناسی
  3. تاریخچه هنر عکاسی در ایران، وبگاه آفتاب

جستارهای وابستهویرایش

منابعویرایش

  • بامداد، مهدی (۱۳۴۷شرح حال رجال ایران در قرن ۱۲ و ۱۳ و ۱۴ هجری(جلد ۵)، تهران: زوار
  • تاریخچه عکاسی در ایران، وبگاه آفتاب
  • سید محسن حاج سید جوادی (۲ دی ۱۳۸۸). «هنرهای دوره قاجاریه». سایت پژوهش هنر، نماد و اسطوره شناسی.

پیوند به بیرونویرایش