نازایی، عقیم بودن و سَتَرْوَنی[الف] (انگلیسی: Sterility) ناتوانی فیزیولوژیک برای تولید مثل جنسی در موجود زنده و برای موجوداتی است که از طریق تولید مثل متولد شده‌اند. نازایی علل مختلف و گسترده‌ای دارد. ممکن است در اثر وراثت به‌وجود آید مانند قاطر و ممکن است در اثر شرایط محیطی مانند جراحت فیزیکی، بیماری یا قرار گرفتن در معرض پرتو ایجاد شود.

یادداشتویرایش

  1. واژه‌های مصوب فرهنگستان زبان وادب فارسی. معنی ترکیبی این لغت «اَستَرمانند» است چه سَتَر بمعنی اَستَر (قاطر)، و ون به معنی شبه و مانند باشد و چون قاطر نمی‌زاید (بلکه پیدایش او از خر نر و اسب ماده است) او را به این اعتبار بدین نام خوانده‌اند.

مشکلاتی که ممکن است در طول نازایی مردان رخ دهد:ویرایش

• شمار اندک اسپرم : شمار اسپرم ها به کمتر از پانرده میلیون عدد برسد .

• تحرک کم اسپرم : اسپرم به خوبی نمیتواند به سمت تخمک حرکت کند .

• شکل غیرعادی اسپرم : اسپرم ممکن است ،شکل غیرعادی پیدا کند و باعث شود به سختی به سمت تخمک حرکت کند .

این مشکلات میتوانند در نتیجه ی موارد زیر ایجاد شوند:

1) یک وضعیت بیماری: عفونت بیضه ، سرطان و ...

2) برافروخته شدن بیضه ها : استفاده ار سونا ، پوشیدن لباس های تنگ و کار کردن در محیط های بسیار گرم

3) اختلال در انزال: اگر مجراهای انزال بسته شوند ، مایع منی ممکن است در مثانه وارد شود.

4) عدم توازن هورمونی : به عنوان مثال هیپوگونادیسم میتواند منجر به کمبود تستوسترون شود .

5) فاکتورهای ژنتیکی : اگر مرد دو کروموزوم Xو یک کروموزوم Y داشته باشد ، نشان دهنده ی سندرم کلاین فلتر است که بیضه به طور غیرنرمال رشد کرده و شمار اسپرم کاهش پیدا میکند.

6) اوریون: اگراین بیماری بعد از سن بلوغ رخ دهد، التهاب ناشی از بیضه ها میتواند در تولید اسپرم اختلال ایجاد کند.

7) هیپوسپادیاس : مجرای ادراری پایین تر از آلت تناسلی قرار میگیرد. معمولا این اختلال در دوران نوزادی اصلاح میشود ، اگر اصلاح نشود ، اسپرم به سختی میتواند به گردن رحم برسد.

8) فیبروز سیستیک : یک بیماری مزمن است که باعث ایجاد موکوز لغزنده میشود. این موکوز به طورعمده شش ها را تحت تاثیر قرار میدهد.

9) پرتودرمانی: در تولید اسپرم مشکل ایجاد میکند. هرچه بیضه ها به پرتو نزدیک تر باشند ، شدت آسیب بیشتر است.

استفاده از سولفاسالازین: این داروی ضدالتهابی به طور معناداری شمار اسپرم را کاهش میدهد. این دارو برای بیماری های کرون و رماتیسم مفصلی تجویز میشود . شمار اسپرم اغلب بعد از تمام شدن دوره ی مصرف دارو عادی میشود .

10) استروئیدهای آنابولیکی : این مواد که بسیار مورد محبوبیت ورزشکاران واقع شده است ، استفاده ی طولانی مدت آن به طور جدی میتواند باعث کاهش اسپرم شود.

11) شیمی درمانی: در کاهش تعداد اسپرم دخیل است.

12) استعمال داروهای غیرقانونی.از عوامل دخیل در نازایی میتوان به استعمال مکرر ماری جوانا اشاره کرد که باعث کاهش کیفیت مایع منی میشود . با این وجود ، تا به حال این مکانیسم ها هنوز شناخته نشده است و هنوز مشخص نیست که ماری جوانا به طور مستقیم بر عملکرد بیضه یا غیرمستقیم از طریق CNS نقش دارد .

13) در معرض قرار گرفتن موادهای شیمیایی: حشره کش ها به طور بسیار تاثیرگذاری در نازایی نقش دارند.

14) مصرف بیش از اندازه الکل: مصرف متوسط الکل تا به حال گزارش نشده است که در نازایی نقش داشته باشد ،ولی میتواند بر آن هایی که شمار اسپرم کمی دارند، تاثیرگذار باشد.

15) استرس: استرس به عنوان یک فاکتور میتواند باعث کاهش فعالیت جنسی شود.[۱] و [۲]

منابعویرایش

  1. www.medicalnewstoday.com
  2. Nielsen j et al, nature .2019, 9:1286